ଦଶାଵତାରଚରିତ୍ରଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଦିଵ୍ଯାରାମାଶ୍ରମେ ରମ୍ଯା ଗୃହକାର୍ଯୈକତତ୍ପରା
ଦିବ୍ୟା ରାମାଶ୍ରମର ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶରେ, ଘରକାମରେ ଏକାଗ୍ର ଥିବା, ଦଶାବତାର ବ୍ରତର ବିବରଣା ଦିଆଯାଉଛି।
ବଭୂଵ ସା ଭୃଗୋର୍ନିତ୍ଯଂ ହୃଦଯେପ୍ସିତକାରିଣୀ
ସେ ସଦା ଭୃଗୁଙ୍କ ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତ୍ରାସାଦ୍ଦାନଵାନାଂ କୁଲତ୍ରାଣସମାକୁଲମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୟରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଘରେ ରକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତା ଭରିଗଲା।
ଦତ୍ତ୍ଵା ନିକ୍ଷେପକଂ ସର୍ଵଂ ଦିଵ୍ଯାଯୈ ସୁମହାତପାଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଧନସମ୍ପତି ଦିବ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ।
ସଂଜୀଵନୀକୃତେ ନିତ୍ଯଂ କଣୈର୍ଧୂମମଧୋମୁଖଃ
ସେ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ ହେଇ, ସଦା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହି, ଅଳ୍ପ ଧୂଆଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିଲେ।
ଆଜଗାମ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ଗରୁଡେନାଶ୍ରିତୋ ହରିଃ
ସେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି ହରି ଆସିଲେ।
ଗଲଦ୍ରୁଧିରସଂପନ୍ନଂ ଲୋହିତାର୍ଣଵଵସଂନିଭମ୍ ଦିଵ୍ଯା ସଂଶପ୍ତୁକାମାଭୂଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ସାସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣା
ଦିବ୍ୟାଙ୍କ ଆଖି ଲୁହାରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ବହୁଥିଲା, ଲାଲ୍ ସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଯାଵନ୍ନୋଚ୍ଚରତେ ଵାଚଂ ଚକ୍ରେଣ କୃତ୍ତକଂଧରମ୍
ସେ କିଛି କହିବା ପୂର୍ବରୁ, ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଗଳା କାଟିଦିଆଗଲା।
ପ୍ରାପ୍ଯ ସଂଜୀଵନୀଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଯାଵଦାଯାତ୍ଯସୌ ମୁନିଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ମୁନି ସଞ୍ଜୀବନୀ ବିଦ୍ୟା ପାଇଯାନ୍ତି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଫେରିଆସନ୍ତି।
ରୋଷାଚ୍ଛଶାପ ଚ ହରିଂ ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲାନନଃ 4.63.
କ୍ରୋଧରେ, ଭୌହ ଭଙ୍ଗି ମୁହଁ ଭୂଞ୍ଜି, ସେ ହରିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ହତା ଦୈତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମତ୍ପରିଗ୍ରହାଃ
ତୁମେ ଯେହেতୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶ୍ରିତ ଦାନବମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିଛ,
ଅତୋଽର୍ଥଂ ମାନୁଷେ ଲୋକେ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଚ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ମାନବ ଲୋକର ନ୍ୟାୟ ଓ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ,
ପୂର୍ଵୋକ୍ତୈଃ କାରଣୈଃ ପାର୍ଥ ଅଵତୀର୍ଣଂ ମହୀତଲେ
ହେ ପାର୍ଥ, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା କାରଣଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସେ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ।
ସମଂତ୍ରଂ ସରହସ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁପ୍ତ କ୍ରିୟା ସହିତ, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦଶମ୍ଯାଂ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ, ନିୟମିତ ଓ ପବିତ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା କୁରୁକୁଲଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହମାଗତ୍ଯ ମାନଵଃ
ଏପରି କରି, ହେ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଣିଷ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ।
କ୍ରମେଣ ପାଵଯେତ୍ତାଂ ତୁ ପୁଂସଂଜ୍ଞଂ ଘୃତସଂଶ୍ରିତମ୍
ତାପରେ, ଘୀ ସହିତ ଯାହାକୁ ପୁଂସଞ୍ଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ, ତାହାକୁ କ୍ରମେ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଥମେ ପୂରିକାନ୍ଵର୍ଷେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଘୃତପୂରକାନ୍
ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ପୁରିକା ଦେବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷରେ ଘୀପୁରିକା ଦେବା ଉଚିତ।
ସୋହାଲକାନ୍ପଞ୍ଚମେଽବ୍ଦେ ଷଷ୍ଠେଽବ୍ଦେ ଖଣ୍ଡଵେଷ୍ଟକାନ୍
ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷରେ ସୋହାଲକା, ଷଷ୍ଠ ବର୍ଷରେ ଖଣ୍ଡବେଷ୍ଟକା ଦେବା ଉଚିତ।
ନଵମେ କର୍ଣଵେଷ୍ଟାଂସ୍ତୁ ଦଶମେ ଖଣ୍ଡକାଞ୍ଛୁଭାନ୍ 4.63.
ନବମ ବର୍ଷରେ କର୍ଣ୍ଣବେଷ୍ଟା, ଦଶମ ବର୍ଷରେ ଖଣ୍ଡକା ଓ ଶୁଭା ଦେବା ଉଚିତ।
କ୍ରମେଣ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଚ ଯଥୋକ୍ତଂ ଭରତର୍ଷଭ ସ୍ଵତ ଏଵାର୍ଧମଶ୍ନୀଯାଦ୍ଗତ୍ଵା ରମ୍ଯେ ଜଲାଶଯେ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି କ୍ରମରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଖାଇ, ନିଜେ ଅର୍ଧ ଖାଇବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଜଳାଶୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଦଶାଵତାରାନଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପୁଷ୍ପଧୂପଵିଲେପନୈଃ
ଦଶାବତାରଙ୍କୁ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ପରେ,
ମତ୍ସ୍ଯଂ କୂର୍ମଂ ଵରାହଂ ଚ ନରସିଂହଂ ତ୍ରିଵିକ୍ରମମ୍
ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନରସିଂହ ଓ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ,
ଗତୋଽସ୍ମି ଶରଣଂ ଦେଵଂ ହରିଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ମୁଁ ଦେବତା ହରି, ନାରାୟଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି।
ଛିନତ୍ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ମାଯାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଜାତୋ ଜନର୍ଦନଃ
ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ବୈଷ୍ଣବ ମାୟାକୁ କାଟିଦିଅନ୍ତି।
ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପାର୍ଥ ଵିଧିନାନେନ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ନିୟମ ଓ ଶୁଭ୍ରତା ସହିତ ଯେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ,
ଶ୍ରୂଯତେ ଯାସ୍ତ୍ଵିମାଲୋଚ୍ଯ ପୁରୁଷାଣାଂ ଦଶା ଦଶ
ଏହି ସବୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ପରେ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଦଶଟି ଦଶା ଶୁଣାଯାଏ।
ସଂସାରସାଗରେ ଘୋରେ ମଜ୍ଜତ ତତ୍ର ମାଂ ହରିଃ
ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସାଗରରେ ଯେତେବେଳେ ଡୁବିଯାଏ, ସେଠାରେ ହରି ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
କିଂ ତସ୍ଯ ନ ଭଵେଲ୍ଲୋକେ ଯସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଜନାର୍ଦନଃ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ସ୍ଵଯଂ ପାର୍ଥ ଭୂଭାରୋତ୍ତାରକାରଣମ୍
ଯାହାଙ୍କୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେଠାରେ ଏହି ଲୋକରେ କିଛି ଅଭାବ ରହିନଥାଏ? ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ସେ ନିଜେ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବାର କାରଣ।
ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ଵ୍ରତମିଦଂ ପାର୍ଥ ଚରିଷ୍ଯତି ମଯୋଦିତମ୍ 4.63.
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁ ଜଣେ ନାରୀ ମୋତେ କହିଥିବା ଏହି ବ୍ରତ କରିଥାଏ—