ଶେଷଃ ପୂର୍ଵଵିଧାନେନ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଵିଧିଵିସ୍ତରଃ ।। 4.59.
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍ପ୍ରାକ୍ଚ ଵିଧାଯାବ୍ଦଂ ପଞ୍ଚାବ୍ଦାନେଵମେଵ ଚ
ଏହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଏଭଳି କରିବା ଉଚିତ।
ପତଂଗଵତ୍ପ୍ରତାପୀ ସ୍ଯାଦଦୀନଶ୍ଚ ଜନ ପ୍ରିଯଃ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
ଯଦ୍ଯଷ୍ଟମୀ ଭଵତି ସୋମଯୁତା କଦାଚିଦର୍କେଣ ଵା କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ ତାମୁପୋଷ୍ଯ
ଯଦି ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥି ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା କେବେ କେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଆସେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଵୃକ୍ଷନଵମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ମୋହନାର୍ଥାଯ ଯୋଷିଦ୍ଭୂତେ ଜନାର୍ଦନେ
ଦାନବମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେବା ପାଇଁ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ବିଲ୍ଵେ ଵୃକ୍ଷେ କ୍ଷଣଂ ଶ୍ରାଂତା ଵିଶ୍ରାଂତା କମଲାଲଯା
ବିଲ୍ବ ଗଛ ତଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲେ।
ଜିତାଃ ସର୍ଵେ ପୁରା ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧେ କୃଷ୍ଣେନ ଚକ୍ରିଣା
ହେ ପାର୍ଥ, ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକ୍ରଧାରୀ କୃଷ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀଃ ସମାଵାସିତା ଯସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୀଵୃକ୍ଷସ୍ତୁ ତତଃ ସ୍ମୃତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେଠିକୁ ଶ୍ରୀବୃକ୍ଷ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ନଵମ୍ଯାମର୍ଚଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଈଷତ୍ସୂର୍ଯୋଦଯେ ନଗମ୍
ନବମୀ ତିଥିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗଛକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲପିଷ୍ଟାନ୍ନଗୋଧୂମୈର୍ଧୂପଗନ୍ଧସ୍ରଗଂବରୈଃ
ତିଳ ଚାଉଳ ଓ ଗହୁଁର ପିଠା, ଧୂପ, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍ ଅନଗ୍ନିପାକଂ ଭୂପାତ୍ରେ ଦଧିପୁଷ୍ପଫଲୈଃ ଶୁଭମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଖାଇବା ଦେଇ, ଅଗ୍ନିରେ ରାନ୍ଧାଯାଇନଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଦହି, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ମାଟିର ବାଟିରେ ଦେଇ, ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ।
ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପାର୍ଥ ଶ୍ରୀଵୃକ୍ଷସ୍ଯାର୍ଚନଂ ନରଃ
ଏଭଳି, ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶ୍ରୀବୃକ୍ଷର ପୂଜା କରେ—
ସପ୍ତଜନ୍ମାଂତରଂ ଯାଵତ୍ସୁଖସୌଭାଗ୍ଯସଂଯୁତା
ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ରହନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଵୃକ୍ଷମକ୍ଷତଫଲଂ ଵସିତଂ ନଵମ୍ଯାଂ ନୈଵେଦ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲଵସ୍ତ୍ରଵିଚିତ୍ରଧାନ୍ଯୈଃ 4.60.
ଶୁଭ ବୃକ୍ଷଟି, ଅକ୍ଷତ ଫଳ ସହିତ, ନବମୀ ଦିନରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଅର୍ପିତ ହୁଏ।
ଧ୍ଵଜନଵମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ପୂର୍ଵଵୈରମନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମା ବହଵଃ କୃତାଃ
ଧ୍ୱଜ ନବମୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ଣନା: ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେ ପକାଇ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା।
ନାନାରୂପଧରା ଦେଵୀ ଅଵତୀର୍ଯ ପୁନଃପୁନଃ
ଦେବୀ ନାନା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପୁଣିପୁଣି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଅଥ ରକ୍ତାସୁରୋ ନାମ ମହିଷସ୍ଯ ସୁତୋ ମହାନ୍ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଣ୍ଡଲେ
ତାପରେ, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ପୁଅ ବଡ଼ ଦାନବ ରକ୍ତାସୁରଙ୍କୁ ଚାରିମୁହିଁ ବ୍ରହ୍ମା ତିନି ଜଗତର ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ।
ତେନ ଲବ୍ଧଂ ଵରେଣାଥ ମେଲଯିତ୍ଵା ଦନୋଃ ସୁତାନ୍
ଏହି ବର ପାଇଁ ସେ ଦାନୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ଏକଠା କଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵବଲଂ ସନ୍ନଦ୍ଧାତ୍ଯୁଦ୍ଧତଧ୍ଵଜମ୍
ଦାନବମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା, ଅଭିମାନରେ ଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି,
ତତ୍ର ପ୍ରାଵର୍ତତ ନଦୀ ଶୋଣିତୌଘତରଂଗିଣୀ ଵହଂତୀ ପିତୃଲୋକାଯ ସୁରାସୁରଭଯାନକା
ସେଠାରେ ରକ୍ତ ତରଙ୍ଗ ଭରିଥିବା ଏକ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ପିତୃଲୋକକୁ ବହୁଥିଲା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
ଅଥ ରକ୍ତାସୁରୋ ରୋଷାଦ୍ଯୁଯୁଧେ ଵିବୁଧୈଃ ସହ
ତାପରେ ରକ୍ତାସୁର କ୍ରୋଧରେ ଦେବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଭ୍ରଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ତପ୍ରହରଣା ଦ୍ରୁତମ୍
ହାରିଯାଇ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଗଲେ।
ଦୁର୍ଗା ଚାମୁଣ୍ଡଯା ସାର୍ଧଂ ନଵଦୁର୍ଗାସମନ୍ଵିତା
ଦୁର୍ଗା ଚାମୁଣ୍ଡା ସହ ଏବଂ ନବଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସମେତ ଥିଲେ।
ଶିଵଦୂତୀ ମହାରୁଣ୍ଡା ଭ୍ରାମରୀ ରୁଦ୍ରମଂଗଲା ଏତାସାଂ ତେ ସ୍ତୁତିଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତ୍ରିଦଶାଃ ପ୍ରଣତାନନାଃ ।। 4.61.
ଶିବଦୂତୀ, ମହାରୁଣ୍ଡା, ଭ୍ରାମରୀ ଓ ରୁଦ୍ରମଙ୍ଗଳା—ଏହି ଦେବୀମାନେକୁ ଦେବତାମାନେ ଶିର ନମାଇ ଶ୍ରୀବଦନରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଅମରପତିମୁକୁଟଚୁମ୍ବିତଚରଣାଂବୁଜସକଲଭୁଵନସୁଖଜନନୀ
ଯାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଅମରମାନେର ମୁଣ୍ଡମଣି ଛୁଁଇଥାଏ, ସେ ମାଆ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵିକୃତନଖଦଶନଭୂଷଣରୁଧିରଵଶାଚ୍ଛୁରିତକ୍ଷତଖଡ୍ଗହସ୍ତା
ଯାଙ୍କର ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗାଯାଇଛି, ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ତଳୱାର ଧରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଚ୍ଛାଦିତଶିଖିଗଣୋଦ୍ବଲଵିକଟଜଟାବଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରମଣିଶୋଭା
ତାଙ୍କର ଜଟା ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୟୂରପିଛ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଛି, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
କରକମଲଜନିତଶୋଭା ପଦ୍ମାସନବଦ୍ଧପଦ୍ମଵଦନା ଚ
ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ହସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଉଛି, ମୁହଁ ପଦ୍ମ ପରି, ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଦିଗ୍ଵସନା ଵିକୃତମୁଖା ଫେତ୍କାରୋଦ୍ଦାମ ପୂରିତଦିଶୌଘା
ଦିଗ୍ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲାସିତ ଚିତ୍କାର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପୂରଣ କରୁଛି।
କ୍ରୋଶିତବ୍ରହ୍ମାଂଡୋଦରସୁରଵରମୁଖରହୁଂକୃତନିନାଦା
ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ କମ୍ପିତ କରେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧ୍ୱନିରେ ଭୀତ ହୁଅନ୍ତି।