ନାରୀ ଵା ପୁରୁଷୋ ଵାପି କୃତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତମ୍
ଯେ କୌଣସି ଜଣେ ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ,
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶୈର୍ଵିମାନୈଃ ସର୍ଵକାମିକୈଃ
ସେ ଦଶ ମିଲିଅନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଉତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।
ନୃତ୍ଯଵାଦିତ୍ରସଂଯୁକ୍ତୈରୁତ୍କୃଷ୍ଟଧ୍ଵନିନାଦିତୈଃ
ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟ ଉପକରଣ ସହିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିତ ହେଇ,
ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ଶୂଲପାଣିଶ୍ଚ ଶିଵୈଶ୍ଵର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ଶିବଙ୍କ ଶ୍ରୀ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ,
ଇତ୍ଯେତତ୍ତେ ସମାଖ୍ଯାତଂ ପାର୍ଥ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ, ଓ ପାର୍ଥ, କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।
କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତମିଦଂ ଶିଵଭାଵିତାତ୍ମା ସତ୍ଯାଶନୈରୁଦିତନାମଯୁତୈରୁପୋଷ୍ଯ 5.57.
ଏହି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ, ଶିବ ଭକ୍ତି ଭାବରେ, ସତ୍ୟ ଉପବାସ ଓ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ କରିଲେ, ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣ ଉତ୍ତରପର୍ଵଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଵାଦେ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ, ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରପର୍ବରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣୀ' ନାମକ ସତପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅନଘାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ମହାଭାଗ ଅନସୂଯା ପତିଵ୍ରତା
ଅନଘାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ବିବରଣୀ: ତାଙ୍କର ଜୀବନସଂଗିନୀ ଅନସୂୟା ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପତିବ୍ରତା ଥିଲେ।
ତଯୋଃ କାଲେନ ମହତା ଜାତଃ ପୁତ୍ରୋ ମହା ତପାଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯିଏ ଅତି ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
ଦ୍ଵିତୀଯୋ ନାମ ଲୋକେସ୍ମିନ୍ନନଘଶ୍ଚେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ସେ ଏହି ଜଗତରେ 'ଅନଘ' ନାମରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଅଷ୍ଟପୁତ୍ରା ଜୀଵଵତ୍ସା ସର୍ଵବ୍ରାହ୍ମଗୁଣୈର୍ଵୃତା
ସେ ଅଷ୍ଟପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ପୁଅ ଜୀବନ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣର ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ସଭାର୍ଯସ୍ଯ ଯୋଗାଭ୍ଯାସରତସ୍ଯ ଵା
ଏହିପରି ଭାବରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନସଂଗିନୀ ସହିତ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲଗିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଲବ୍ଧପ୍ରସାଦେନ ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ଵାମରାଵତୀମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ଅମରାବତୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦୈତ୍ଯଦାନଵସଂଯୋଗେ ପାତାଲାଦେତ୍ଯ ଭାରତ
ହେ ଭାରତ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଏକଠି ହେବାବେଳେ ସେମାନେ ପାତାଳରୁ ବାହାରିଲେ।
ତେନ ନିର୍ଣାଶିତା ଦେଵାଃ ସେଂଦ୍ରଚଂଦ୍ରମରୁଦ୍ଗଣାଃ
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମରୁତମାନେ ସହିତ ନଶ୍ଟ ହେଲେ।
ଅଗ୍ରତଃ ପ୍ରଲଯଂ ଯାଂତଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଦେଵା ଭଯାର୍ଦିତାଃ
ଭୟରେ ଆତୁର ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଯାଇ ବିନାଶ ପଥରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଯୁଧ୍ଯଂତଃ ଶରସଂଘାତୈର୍ଗଦାମୁସଲମୁଦ୍ଗରୈଃ 4.58.
ସେମାନେ ତୀର, ଗଦା, ମୁସଳ ଓ ମୁଠିଆଦି ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଶରଭୈର୍ଗଂଡକୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵାନରୈ ରଭସୈର୍ଦ୍ରୁତାଃ
ତୀବ୍ର ଶରଭ, ଗଣ୍ଡକ, ବାଘ ଓ ମାକଡ଼ମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଚାଳିଦେଲେ।
ଯାଵଦ୍ଵିନ୍ଧ୍ଯଗିରିଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତତ୍ତସ୍ଯାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲମ୍
ସେମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼, ଏହି ଆଶ୍ରମମଣ୍ଡଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଯୋଃ ସମୀପଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତେ ନରାଃ ଶରଣାର୍ଥିନଃ
ସେ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଅଭ୍ଯଂତରେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ
ତେବେ, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଭୟ ଛାଡ଼ି ରୁହନ୍ତୁ।
ଦୈତ୍ଯା ଅପି ଦ୍ରୁତଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଘ୍ନଂତଃ ପ୍ରହରଣୈରରୀନ୍
ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଆସି, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଦ୍ରୁତଂ ଦ୍ରୁମାନାକ୍ଷିପଧ୍ଵଂ ପୁଷ୍ପୋପଗଫଲୋପଗାନ୍
ତୁରନ୍ତ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲାଗିଥିବା ଗଛମାନେକୁ ଉପ୍ରେ ଉଖାଡ଼ ଦିଅ।
ତତ୍କ୍ଷଣାଚ୍ଚାପି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଶ୍ରୀର୍ବଭୂଵ ଶିରୋଗତା ନିସ୍ତେଜସୋ ବଭୂଵୁର୍ହିଃ ନିଃଶ୍ରୀକା ମଦପଂଡିତାଃ
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ମୁଣ୍ଡକୁ ଚଢ଼ିଗଲା; ସେମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ, ତେଜହୀନ, ମଦମସ୍ତ ଓ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।
ଦେଵୈରପି ଗୃହୀତାସ୍ତେ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ହରଣେ ରଣେ
ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସେଇ ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ଧରି ନେଇଗଲେ।
ଋଷ୍ଟିଭିଃ କରଣୈଃ ଶୂଲୈସ୍ତ୍ରିଶୂଲୈଃ ପରିଘୈର୍ଘନୈଃ
ଅଣ୍ଡା, ଅସ୍ତ୍ର, ଶୂଳ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଭାରୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା,
ଅସୁରା ଦେଵଶସ୍ତ୍ରୌଘୈର୍ଜିତା ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ଘାତିତାଃ ସୁରୈରପି ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵର୍ଷେର୍ମହିମାଽଭଵତ୍ ।। 4.58.
ଅସୁରମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରେ ହାରିଗଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାରାଗଲେ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମହାମୁନି ଦେବଋଷିଙ୍କର ମହିମା ଦେଖିଲେ।
ତତଃ ସ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭଵାଯ ସତତୋତ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
କାଷ୍ଠକୁଡଯଶିଲାଭୂତ ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ମହାତପାଃ
ସେ କଠ, କୁଡ଼ି, ପାଥର ଭଳି ହେଲେ, ଉପରକୁ ହାତ ଉଠାଇ, ମହାତପସ୍ୱୀ ହେଲେ।
ନେତ୍ରେ ହ୍ଯନିମିଷେ କୃତ୍ଵା ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯେ ଵିଲୋକଯନ୍
ସେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁକୁ ଅନିମିଷ କରି, ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ରହିଲେ।