ଅନ୍ଵିଷ୍ଯ ଧର୍ମରାଜ୍ଞୋ ଵୈ ସା କନ୍ଯା ମିଥିଵଂଶଜା
ଧର୍ମରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଜି, ସେ ମିଥିଲା ବଂଶର ଏକ କନ୍ୟା—
ଶ୍ଯାମଲା ନାମ ଚାର୍ଵଂଗୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଶ୍ରୂଯତେ ଶ୍ରୁତୌ
ଶ୍ୟାମଳା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଵହସ୍ଵ ସର୍ଵଵ୍ଯାପାରଂ ଶ୍ଯାମଲେ ତ୍ଵଂ ଗୃହେ ମମ
ହେ ଶ୍ୟାମଳା, ତୁମେ ମୋ ଘରର ସମସ୍ତ କାମକାଜ ଦେଖ।
କିଂ ତ୍ଵେତେ ପଂଜରାଃ ସପ୍ତ କୀଲକୈରତିଯଂତ୍ରିତାଃ
କିନ୍ତୁ, ଏହି ସାତଟି ପିଞ୍ଜରା କ’ଣ, ଦୃଢ଼ ତାଳାରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି?
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ସାପ୍ଯୁକ୍ତା ନିଜଂ କର୍ମ ଚକାର ହ ଉଦ୍ଧାଟଯିତ୍ଵା ପ୍ରଥମଂ ଦଦର୍ଶ ଜନନୀଂ ସ୍ଵକାମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ନିଜ କାମ କରିଲେ; ପ୍ରଥମ ପିଞ୍ଜରା ଖୋଲିଲେ, ତାହାରେ ନିଜ ମାଆକୁ ଦେଖିଲେ।
ସା ପଚ୍ଯମାନା କ୍ରଂଦଂତୀ ଭୀଷଣୈର୍ଯମକିଂକରୈଃ 4.54.
ସେ ତିବ୍ର ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇ, ରୁହୁଛନ୍ତି, ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ରନ୍ଧାଯାଉଥିଲେ।
ତଥୈଵ ତାଲକଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵ୍ରୀଡିତା ସା ମନସ୍ଵିନୀ
ସେଇପରି ତାଳକ ଦେଇ, ସେ ମହିଳା ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ସୁଧାଵଲ୍ଲିପ୍ଯମାନାଂ ତାଂ ଶିଲାତଲ୍ପେଷ୍ଟକେନ ତୁ କ୍ରକଚୈଃ ପାଟ୍ଯତେ ମୂର୍ଧ୍ନି ଘଣ୍ଟାଯୁକ୍ତୈଃ କରୋଲ୍ବଣୈଃ
ସେ ଅମୃତ ଲେପିତ ହେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାଥର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ, ଇଟିରେ ମୁଣ୍ଡ କଟାଯାଉଥିଲା, ଘଣ୍ଟା ଲଗା ଭୟଙ୍କର ହାତରେ।
ଚତୁର୍ଥେ ପଞ୍ଜରେ ସ୍ଥାନେ ଭୀଷଣୈର୍ଦାରୁଣାନନୈଃ
ଚତୁର୍ଥ ପିଞ୍ଜରାରେ, ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଭୀଷଣ ମୁହଁ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଥିଲେ—
ପଞ୍ଚମେ ନିହିତା ଭୂମୌ କଣ୍ଠେ ପାଦେନ ପୀଡିତା
ପଞ୍ଚମ ପିଞ୍ଜରାରେ, ସେ ଭୂମିରେ ପକାଯାଇଥିଲେ, ଗଳାରେ ପା ଦେଇ ଦବାଯାଉଥିଲେ।
ଷଷ୍ଠେ ଚେକ୍ଷୁଯନ୍ତ୍ରଗତାଂ ମସ୍ତକେ ମୁଦ୍ଗରାହତାମ୍
ଛଠଠ ଜନ୍ମରେ ସେ ଏକ ଯନ୍ତ୍ର ଭିତରେ ଦେଖାଗଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭାରି ଲାଠିରେ ମାରାଯାଉଥିଲେ।
ସପ୍ତମେ ପଞ୍ଜରେ ଚୀର୍ଣସ୍ଵନାଂ ପୂତିକଗଂଧିନୀମ୍ ଶ୍ଯାମଲା ମ୍ଲାନଵଦନା କିଂଚିନ୍ନୋଵାଚ ଭାମିନୀ
ସପ୍ତମ ଜନ୍ମରେ ସେ ଏକ ପିଞ୍ଜରା ଭିତରେ ଥିଲେ, ମନ୍ଦ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହେଉଥିଲା, ଶ୍ୟାମଳ ଦେହ ଓ ମ୍ଲାନ ମୁହଁ ଥିଲା; ସେ ଅଳ୍ପ କଥା କହିଥିଲେ।
ଅଥାଗତଂ ଯମଂ ପ୍ରାହ ସରୋଷା ଶ୍ଯାମଲା ପତିମ୍ ଯେନେଯଂ ଵିଵିଧୈର୍ଘାତୈର୍ଵଧ୍ଯତେ ବହୁଧା ତ୍ଵଯା
ତାପରେ ଯମ ଆସିଲେ, ଶ୍ୟାମଳା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ଏହାକୁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ମାରିଦେଉଛ।'
ଯମଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରିଯାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଦ୍ରେ ହ୍ଯୁଦ୍ଘାଟିତାସ୍ତ୍ଵଯା
ଯମ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଦେଲ।'
ତଵ ମାତ୍ରା ସୁତସ୍ନେହାଦ୍ଗୋଧୂମା ଯେ ହୃତାଃ କିଲ
ତୁମ ମାଆ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଦେଖାଇ ଗହୁଁ ନେଇଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ପ୍ରଣଯାଦ୍ଭୁକ୍ତଂ ଦହତ୍ଯାସପ୍ତମଂ କୁଲମ୍ 4.54.
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଜମିଦାରୀ ଜିନିଷକୁ ସ୍ନେହବଶତଃ ଭୋଗ କଲେ, ସେଥିରୁ ସାତ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଗୋଧୂମାସ୍ତ ଇମେ ଭୂତାଃ କୃମିରୂପାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ
ଏହି ଗହୁଁଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଭୟଙ୍କର କୀଟ ହୋଇଯାଇଛି।
ତଥାପି ତ୍ଵାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସା ଚ ଜାମାତରଂ ଶୁଭମ୍
ତଥାପି, ତୁମ ସହିତ ତାଙ୍କର ମିଳନ ହେଲାପରେ, ସେ ଓ ତାଙ୍କ ଭଲ ଜାମାତା—
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଚିନ୍ତଯାଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିରଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଜଗାଦ ତାମ୍
ଏହା ଶୁଣି ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି ରହିଲେ, ତାପରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇତଶ୍ଚ ସପ୍ତମେଽତୀତେ ଜନ୍ମନି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଶୁଭା ବୁଧାଷ୍ଟମୀ ସୁସଂପୂର୍ଣା ଯଥୋକ୍ତଫଲଦାଯିନୀ
ଏଠାରୁ ସପ୍ତମ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ଏକ ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଥିଲେ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଧବାର ଅଷ୍ଟମୀରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫଳ ଦେଇଥିଲେ।
ତତ୍ଫଲଂ ଯଦ୍ଦଦାସ୍ଯସ୍ଯୈ ସତ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ମମାଗ୍ରତଃ
ସେ ଯେଉଁ ଫଳ ଦେବେ, ଏହା ସତ୍ୟ ଭାବେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦିଅ।
ଊର୍ମିଲା ରୂପସଂପନ୍ନା ଦିଵ୍ଯଦେହଧରା ଶୁଭା
ଉର୍ମିଳା ରୂପରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ଶୁଭା ନାରୀ।
ଭର୍ତୁଃ ସମୀପେ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥା ଦୃଶ୍ଯତେଽଦ୍ଯାପି ସା ଜନୈଃ ଵିସ୍ଫୁରଂତୀ ମହାରାଜ ବୁଧାଷ୍ଟମ୍ଯାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ସେ ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମୀପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ବୁଧଅଷ୍ଟମୀର ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ, ମହାରାଜ।
ତସ୍ଯା ଏଵ ଵିଧିଂ ବ୍ରୂହି ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋସି ମେ ପ୍ରଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ତାଙ୍କର ବ୍ରତ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଯଦାଯଦା ସିତାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ବୁଧଵାରୋ ଭଵେଦ୍ଯଦି
ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀ ବୁଧବାର ପଡ଼େ—
ସ୍ନାତ୍ଵା ନଦ୍ଯାଂ ତୁ ପୂର୍ଵାହ୍ନେ ଗୃହୀତ୍ଵା କଲଶଂ ନଵମ୍ 4.54.
ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକ ନୂଆ କଳଶ ନେବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟଵାରାନ୍ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯା ଵିଧାନୈସ୍ତୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଏହି ବ୍ରତ ଆଠଥର ଅଲଗା ଅଲଗା ପ୍ରକାରରେ କରିବା ଦରକାର।
ତୃତୀଯା ଘୃତପୂପୈଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଥୀ ଵଟକୈର୍ନୃପ
ତୃତୀୟ ଦିନ ଘିଅ ପିଠା ଦେଇ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ବଡ଼ା ଦେଇ, ରାଜା।
ଅଶୋକଵର୍ତିଭିଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ସପ୍ତମୀ ଖଂଡସଂଯୁତୈଃ ଏଵଂ କ୍ରମେଣ କର୍ତଵ୍ଯା ସୁହୃତ୍ସ୍ଵଜନବାଂଧଵୈଃ
ଶୁଭ୍ର ଅଶୋକ ଡାଳ ଏବଂ ସପ୍ତମ ଭାଗ ସହିତ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମରେ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସହ କୃତ୍ଵା ସ୍ଥିତୈର୍ଭୋଜ୍ଯଂ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଵସ୍ଥମାନସୈଃ
ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ଶାନ୍ତ ମନେ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।