ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ପ୍ରାତଃ ସୁମୁଖସ୍ଥିତଯା ତଯା
ଏକ ଦିନ ସକାଳେ, ସେ ସୁମୁଖୀ ହୋଇ ଦଢ଼ି ଥିଲେ ।
ସନ୍ନିମଜ୍ଯ ଜଗଦିଦଂ ଵିଷଯେ କାଯସାଗରେ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସାଗରରେ ଏହି ସଂସାରକୁ ବିଲିନ କରିଦେଉଛି ।
ଯେ ଯାଂତି ଦିଵସାଃ ପୁଂସାଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥଵର୍ଜିତାଃ
ଯେ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ବିନା କଟାନ୍ତି,
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ତପୋ ହୋମଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଃ ପିତୃତର୍ପଣମ୍
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ—
ପୁତ୍ରାଣାଂ ଦାରଗୃହକସମାସକ୍ତଂ ହି ମାନସମ୍
ପୁଅ, ଜଣେ, ଘର ଓ ଗୃହସଂସ୍କାରରେ ମନ ବ୍ୟସ୍ତ ରହେ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଚିଂତଯିତ୍ଵା ତୁ ଵେଶ୍ଯା ଚେନ୍ଦୁମତୀ ତତଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ବେଶ୍ୟା ଇନ୍ଦୁମତୀ ପରେ—
ଵଶିଷ୍ଠମୃଷିମାସୀନଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିନଯାତ୍ତତଃ ୧- ଇନ୍ଦୁମତ୍ଯୁଵାଚ ଦଶଧ୍ଵଜସମା ଵେଶ୍ଯା ଦଶଵେଶ୍ଯାସମୋ ନୃପଃ
ଇନ୍ଦୁମତୀ ବଶିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ଭାବରେ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ: ଏକ ନାରୀ ଦଶଟି ପତାକା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ଏକ ରାଜା ଦଶଜଣ ନାରୀ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ମଯା ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ନୋପଵାସୋ ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍ 4.53.
ମୁଁ କେବେ ଦାନ ଦେଇନି, କେବେ ଯଜ୍ଞ କରିନି, ନା ଉପବାସ କିମ୍ବା କୌଣସି ବ୍ରତ ରଖିଛି।
ସାଂପ୍ରତଂ ଵର୍ତମାନାଯା ଵ୍ରତଂ କିଂଚିଦ୍ଵଦସ୍ଵ ମେ
ଏବେ ମୋର ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୋତେ କୌଣସି ବ୍ରତ କହିଦିଅ।
ଏତଦସ୍ଯାଃ ସୁବହୁଶଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମଂ ପରଂତପଃ
ସେ ଏହି କଥା ବହୁବାର ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ବଶିଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ତପଃସୌଭାଗ୍ଯଜନନଂ ସ୍ନାନଂ ତଵ ଵରାନନେ
ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ତୋର ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ହେଉଛି ସଫଳତା ଆଣିଦେଇଥିବା ତପସ୍ୟା।
କୃତ୍ଵା ଷଷ୍ଠ୍ଯାମେକଭକ୍ତଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ନିଶ୍ଚଲଂ ଜଲମ୍
ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଏକଥର ଖାଇବି, ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଜଳରେ ଅଚଳ ରହିବି।
ମାଘସ୍ଯ ସିତସପ୍ତମ୍ଯାମଚଲଂ ଚାଲିତଂ ମଯା
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ମୁଁ ଅଚଳ ବ୍ରତ କରିଛି।
ଵଶିଷ୍ଠଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ନହନି ଭୂପତେ
ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେହି ଦିନ ରାଜାଙ୍କୁ—
ତ୍ର୍ଯହସ୍ନାନପ୍ରଭାଵେଣ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗ୍ଯାନ୍ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ତିନି ଦିନ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳରେ, ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଅଚଲାସପ୍ତମୀସ୍ନାନଂ କଥିତଂ ଚ ଵିଶାଂପତେ
ହେ ରାଜା, ଅଚଳ ସପ୍ତମୀର ସ୍ନାନ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ସପ୍ତମୀସ୍ନାନମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତଂ ନ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ସପ୍ତମୀ ସ୍ନାନର ମହିମା ଶୁଣିଛି, କିନ୍ତୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ନୁହେଁ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ତୁ ଵ୍ରଜେତ୍ପ୍ରାତଃ ସୁଗଂଭୀରଂ ଜଲାଶଯମ୍ ।। 4.53.
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଗଭୀର ଜଳାଶୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ସରିତ୍ସଂଗଂ ତଡାଗଂ ଚ ଦେଵଖାତମଥାପି ଵା
ନଦୀ, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ର ଖାତକୁ ଯିବା ଯାଉଛି।
ପଶୁଭିଃ ପକ୍ଷିଭିଶ୍ଚୈଵ ଜଲଜୈର୍ମତ୍ସ୍ଯକଚ୍ଛପୈଃ
ସେଠାରେ ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ମାଛ, କୁମିର ଭଳି ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତି।
ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରରୂପାଯ ରସାନାଂ ପତଯେ ନମଃ
ରୁଦ୍ର ରୂପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଜଳର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଯାଵଜ୍ଜନ୍ମ କୃତଂ ପାପଂ ମଯା ଜନ୍ମସୁ ସପ୍ତସୁ
ମୋ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସାତଟି ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ପାପ କରିଛି—
ଜନନୀ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସପ୍ତମୀ ସପ୍ତସପ୍ତିକେ
ସପ୍ତମୀ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଜନନୀ, ସପ୍ତ ସପ୍ତିକା ମଧ୍ୟରେ ସେଉଁଠି ସପ୍ତମୀ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଜଲୋପରିତରଂ ଦୀପଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂତର୍ପ୍ଯ ଦେଵତାଃ
ସ୍ନାନ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଜଳ ଉପରେ ଦୀପ ଭାସାଇ ଦେବତାମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର।
ମଧ୍ଯେ ଶର୍ଵଂ ସପତ୍ନୀକଂ ପ୍ରଣଵେନ ତୁ ପୂଜଯେତ୍
ମଧ୍ୟରେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ ସହିତ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯାମ୍ଯେ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ନୈର୍ଋତ୍ଯେ ଭାସ୍କରସ୍ଯେତି ପୂଜଯେତ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବିବସ୍ୱାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୌମ୍ଯେ ସହସ୍ରକିରଣଃ ଶେଷେ ସର୍ଵାତ୍ମନେତି ଚ
ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସହସ୍ର କିରଣ ଥିବାଙ୍କୁ ଏବଂ ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧଧୂପୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଭାସ୍କରମ୍ 4.53.
ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ଧୂପ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ମୃନ୍ମଯେ ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବିସ୍ତୃତ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର କିମ୍ବା ମାଟିର ବଡ଼ ପାତ୍ର ନେଇ,
କାଞ୍ଚନଂ ତାଲକଂ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯସିକ୍ତସ୍ତିଲଚୂର୍ଣକମ୍
ସେଠାରେ ସୁନାର ତାଳକା ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ତିଳ ଚୁରା ଛିଟିଇ ଦେବା ଉଚିତ।