ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରୟାଣ କରିଥିଲେ; ଏଠାରେ କାହାର ପୁଣ୍ୟ ଅଧିକ ବୋଲି ମନ୍ୟ କରାଯିବ? ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଦାସଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଯଥାଯଥିକି? ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, ଦାସ ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସବୁ ଘଟଣାରେ ଅଭିଲାଷକୁ ଜୟ କରି, ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ଧର୍ମ ରଜାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହି ଚମତ୍କାର କଥା ଶୁଣ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରଜା। ଉଜ୍ଜୟନୀ ନଗରରେ ମହାସେନ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଗୁଣାକର ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ, ତେଣୁ ସେ ପୃଥିବୀରେ ଏକାକି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ କପର୍ଦୀ ନାମକ ଏକ ଯୋଗୀ ତାଙ୍କୁ ଖପର ସମର୍ପଣରେ ଉପାସନା କଲେ। ଏହି ଅତିଥି ସେବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ଯକ୍ଷିଣୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେବା ସହିତ, ଯକ୍ଷିଣୀ କୈଳାସକୁ ଗଲେ। କପର୍ଦୀ ତାଙ୍କୁ ଯକ୍ଷିଣୀମାନେ ଆକର୍ଷିତ ହେବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ଗୁଣାକର ମଙ୍ଗଳମୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ କାମନାପୂରଣ ଯକ୍ଷିଣୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ନାହିଁ। ପରେ ସେ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରାତିରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରି ରହିଲେ। ପରେ ସେ ପ୍ରତିବୋଧିବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ। ଯୋଗିନୀ ଦେବୀ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ଚିନ୍ତାରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ। ପୁଣି ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ଦେବୀ, ସେ ଅତିପ୍ରିୟ ଯକ୍ଷିଣୀ କାହିଁକି ପ୍ରକଟ ହେଲେ ନାହିଁ?" ଏଉଁବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି। ଏକଟି ଶରୀରର ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା, ତୃତୀୟ ଅନ୍ତର ପ୍ରପଞ୍ଚରେ, ପିତୃଲୋକରେ ମୂଳ ଶରୀରର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ ହୁଏ। ଏହି ଜନ୍ମରେ ମନ, ବାଣୀ ଓ କାୟା ଦ୍ୱାରା ଯାହା କରାଯାଏ, ତାହା ସିଦ୍ଧି ଦିଏ। ଏହିଠି, ଅତଃପରି, ସାଧକମାନେ ଏଠାରେ ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ନହେଲେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଯକ୍ଷ ଭାବ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଏଭଳି ଦ୍ୱିଜ ଏହି କଥାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାନ୍ତି। ଏଭଳି କହି, ବେତାଳ ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ଆସିଗଲା। "ଅତି ଭଲ, ଅତି ଭଲ," ବୋଲି ସେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ। ଏବେ ଆଉ ଏକ କଥା: ଭସଙ୍କମ୍ବଳକ ନଗରରେ ସୁଦକ୍ଷ ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସାହସୀ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଶିବଭକ୍ତ ରଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ, ଶୁଭ୍ର ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳି କନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଧନବତୀ। କିଛି ସମୟ ପରେ ମୋହିନୀ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଜଣେ କନ୍ୟା ହେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଧନବତୀ ବିଧବା ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପିତା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀରେ ଦେହାନ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ନ୍ୟାୟଶର୍ମା, ଯିଏ ପବିତ୍ର ଧନ ଚୋରି କରୁଥିଲେ। ଏକ ଅଚାନକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଏକ ବୈଶ୍ୟ ଜାତିର ନାରୀ ଆସିଲେ ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ। ସେ ପୁନିପୁନି "ହେ ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ!" ବୋଲି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ବିପ୍ର; ତିନି ଦିନ ଧରି ମୁଁ ଶୂଳରେ ରହିଛି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧନବତୀ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ମୋହିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯଦି କିଛି ଆକାଂକ୍ଷା ଥାଏ..." ଏହିପରି କହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ଯମଲୋକକୁ ପ୍ରୟାଣ କଲେ। ଏବେ ଯୁବତୀ ମୋହିନୀ ତାଙ୍କ ମାଆଁ ଘରେ ରହିଗଲେ। କ’ଣ ଆନନ୍ଦ, କ’ଣ ଚମତ୍କାର, କିଏ ଜାଗି ରହେ, କିଏ ଶୁଏ? ଏଭଳି ଦ୍ୱିଜ କବିତା କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଥିବା ଜଣେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଶୁଣ, ହେ ମନୋହରୀ; ଶୟନ, ଆଭୂଷଣ ଓ ଭୋଗ—ଏହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନେ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଭାବେ ଜାଣିଥାନ୍ତି।