ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଗଥା କହାଯାଇଥିଲା। କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ନଗରରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ; ସେ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ଧନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କରିଦେଉଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଶରତ୍କାଳରେ, ନବଦୁର୍ଗା ଉପବାସ ନିମିତ୍ତେ ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, "ଆଜି କଣ କରିବି ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ଧନ୍ୟ ହେବି?" ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟଥିତ ହେଇ, ସେ ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କର କୃପାରେ—ସେ ନବଦିନିଆ ଉପବାସ ରଖିଥିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପୁରୁଷ, ଜୀମୂତକେତୁ ନାମରେ, ଅନେକ ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଛର ଶକ୍ତିରେ, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲା। ରାଜା, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମ ମଧ୍ୟଦେଶରେ ହୋଇଥିଲା। ଏକ ଦିନ, ଏହି ରାଜା ଶିକାର କ୍ରୀଡା କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ଦିନେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା ହେଇନଥିଲା। ଏବଂ ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଛାଳା ମଧ୍ୟରେ ରାତି ଜାଗରଣ ହେଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ ରାମଙ୍କ ଗୀତ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସେ ମହାପୁରୁଷ ଚେଷ୍ଟା କରି ଚାହିଁଥିଲେ ଚେଷ୍ଟାର ଉପାସନା କରିବା। ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗଛ ତାଙ୍କୁ କହିଲା, "ମୋର ଶୁଭ ନଗର—" ଗଛ ଏପରି କହିଥିବା ପରେ, ନଗର ରାଜା ସହ ଏକାତ୍ମ ହେଇଗଲା। ସମସ୍ତେ, ଚେଷ୍ଟା ଗଛର କୃପାରେ, ରାଜା ସମାନ ହେଇଗଲେ। ମଲୟ ପର୍ବତରେ ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏଠି, କମଳାକ୍ଷୀ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଥିଲେ। ଜୀମୂତବାହନ ମଧ୍ୟ ଉପାସନା ପାଇଁ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ। ସେ କମଳାକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ, କାମର ବାଣରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ତେଣୁ ଜୀମୂତବାହନ କହିଲେ, "ମଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର।" ପୁନଃପୁନ କାମ, ପଞ୍ଚବାଣଧାରୀ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହାପରେ, ମକରଧ୍ୱଜ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ବିଶ୍ୱାବାସୁ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ସେ ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଆସିଲେ। ଏଠି, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀମୂତବାହନ ଥିଲେ, ବିଶ୍ୱାବାସୁ ବହୁ ଭାବରେ ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ କାନ୍ଦିଲେ। ବୃଦ୍ଧା ଜନନୀକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ଦୁଃଖ କିଏ ଆଣିଛି?" ବିୟୋଗରେ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ, "ମୁଁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳର, ବିଳାପ କରୁଛି," କହିଲେ। ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ଆକାଶର ପଥରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। କମଳାକ୍ଷୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଆକାଶରେ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ଭୟଭୀତ ଗରୁଡ଼ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛି। ସେହି ସର୍ପର ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଏକ ଶତ୍ରୁ ପାଇଛି। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମାନବ ଖାଦ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କର, ଦିବ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଜୀମୂତବାହନ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର କନ୍ୟା ପାଇଁ। ତୁମେ ବିଦ୍ୟାଧର ନଗରରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ।" ଏପରି କହି ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଲା।