ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ମହାପୁରୁଷ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, କାମାପୁର ନାମକ ମନୋହର ସହରରେ ବୀରସିଂହ ନାମକ ଏକ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାଜା ଥିଲେ। ସେଠାରେ ହିରଣ୍ୟଦତ୍ତ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟାପାରୀ ରହୁଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଧନର ଗର୍ବରେ ଭରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ଆରାମରେ ବସିଥାନ୍ତି, ବସନ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲକୁ ଉପଭୋଗ କରୁଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମଦତ୍ତଙ୍କର ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳା ନାରୀ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଯଦି ବିବାହ ହୁଏ, ତେବେ ଦଶମ ଦିନରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।’ ଧର୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବିଲେ—‘ଏହିପରି ହେଉ’—ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ମଧ୍ୟରେ, ମଦପାଳ ନାମକ ବ୍ୟାପାରୀ ଏବଂ ମଣିଗ୍ରୀବଙ୍କ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥାରେ ଜଡିଥିଲେ। ନବମ ଦିନରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜୋରପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ। ସେ ଭାରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ସହେଳୀଙ୍କ କଥା ତାଙ୍କୁ ବେଧିଦେଇଥିଲା। ସେଠି ଏକ ଜିଜ୍ଞାସୁ ଜଣେ ପଚାରିଲେ, ‘ହେ ଗର୍ବିତା, କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? ଏ ସତ୍ୟ କହ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।’ ସେ ଉତ୍ତରଦେଲେ, ‘ଯଦି ମୁଁ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପାଖକୁ ନ ଯାଏ, ତେବେ ଏହି କଥା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବାନ୍ଧାଯାଇଛି; ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।’ ଏପରି ଭାବରେ ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶୁଇ, କାମନାରେ ଅତିଭୂତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଲୋଭୀ ଚୋର ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲା, ‘ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ?’ କାମନାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଚୋରକୁ ଉତ୍ତରଦେଲେ, ମନ ଅଶାନ୍ତ ଥିଲା। ଚୋର କହିଲା, ‘ହେ ଶୋଭନ ଭାଲି, ମୋତେ ତୁମ ଭୂଷଣ ଦିଅ, ହେ ସୁମୂଦ୍ର ମନ୍ଦିରା।’ ସେ କହିଲେ, ‘ମୁଁ ମୋ ପ୍ରେମିକା, ମୋ ସହେଳୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତୁମକୁ ଭୂଷଣ ଦେଇଦେବି।’ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବ୍ୟାପାରୀ ପଚାରିଲେ, ‘କିପରି ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, କାମରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ?’ କମଳସା ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି କହିଦେଲେ। ବ୍ୟାପାରୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀନିଷ୍ଠା ଭାବି, ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇଦେଲେ। ଏଠାରେ ଦେବତା ପ୍ରେରିତ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ ହେଲା; ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ସତ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା। ତାହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି—ଚୋରଙ୍କର ସତ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; କେମିତି ଘଟିଲା, ସେଥିରେ ଶୁଣ। ବିଧବା ହେବାର ଭୟରୁ ନାରୀ ନିଜ ସହେଳୀ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଚୋର ତଥ୍ୟ ଭୟରୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଏହିପରେ, ଗୌଡ଼ ଦେଶରେ ବର୍ଦ୍ଧନା ନାମକ ଏକ ସହର ଅଛି, ସେଠାରେ ଗୁଣଶେଖର ନାମକ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ରାଜା ଗିରିଜାପତିଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ବିଛି ଡାଉଡ଼ି ଆସି, କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଡସିଦେଲା। ତାପରେ ନିର୍ଭୟାନନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ବିଷମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏଠି ଶୁଣ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରାଜନ୍—ମନର ଛଅଟି ଶତ୍ରୁ ଅଛି, ସେମାନେ ରଜୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱଭାବ ଅଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି—ମୋହ, ଢୋଙ୍ଗ, ମଦ, ପାର୍ଥିବତା, ଆଶା ଏବଂ ନିନ୍ଦା। କାମ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ଏହିପରି ରୁଦ୍ର; କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମାୟାରେ ବନ୍ଧିତ, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ପୂଜା କ’ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? ଯିଏ ଅଜୟ, ସେଉଁଥିକି ବିଜୟୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ନିର୍ମଳ। ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇବା ପାଇଁ କ’ଣ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ଏହିପରି, ଗୋମାତାଙ୍କ ପୂଜା ପବିତ୍ର ଏବଂ ସବୁଠାରେ ହିଂସା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟ ସଦା ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍; ନ୍ୟାୟସାର ଧନରେ ଭିକ୍ଷୁକଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍।