ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୂରବୀର ଏକ ରାଜା ପରିମଳଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଏବଂ ପରେ ଲକ୍ଷଣଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପୃଥିବୀର ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକରେ ସମସ୍ତ ସେନା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲା। ଏହିବେଳେ ଶୂରବୀର ଲକ୍ଷଣ ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ର ତୁଳିଲେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ସକ୍ତିରେ ରାଜା ଭୟଙ୍କର ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସେ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ଞାନକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରୋଷାନ୍ତି ହାତୀଣୀ ଭୟଙ୍କର ହାତୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ପ୍ରଭାତ ହେବା ସମୟରେ ମଲନା ଏକ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାମୀ ଲାଭ କଲେ। ଏହିପରି, ଦେବକୀ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷଣଙ୍କୁ ପାଇଲେ। ଚତୁର୍ଥ ମଙ୍ଗଳବାରର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଭାତରେ, ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ କଳି ତାଙ୍କର ଜନୀ ସହିତ ଆସିଲେ। ସେ ମହାବତୀର ନିବାସୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଯୋଗୀଶ୍ବରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। “ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଅଂଶ, ମହାବାହୁ, ସଦା ମୋର ରକ୍ଷାରେ ଲିନ ଅଛ। ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ସକ୍ତିଶାଳୀ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରାଜା ଧ୍ୟାନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମନ। ହେ ଶୂରବୀର, ତୁମେ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସାଠି ଲକ୍ଷ ସେନାକୁ ବଧ କରିଛ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ଭୟ ଛାଡ଼ି କହିଲେ, “ପୁନି ଏକ ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି—ଶୁଣ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, କାରଣ ଏହିଏ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ନୀଳ ତୁମେ ଭଲପାଅ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ପ୍ରେମ କରେ।" ଏହିପରି କହି, ରାମଙ୍କ ଅଂଶ ଶୀଘ୍ର ହାତୀରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ଏହିବେଳେ ରୁଦ୍ରଦତ୍ତଙ୍କ ହାତୀ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଧ୍ୱନି କରି ଦ୍ରୁତ ଆସିଗଲା। ଏହିପରି ଦୁଇ ହାତୀ ଏକାପରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମଣ କଲେ। ଏହିଦେଖି ରାଜା ଭୟରେ ଅତିଭୂତ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତାପରେ ଶୂରବୀର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ଚୁଳି ଧରି ଧରିଲେ। ସେଠାରୁ ଶମ୍ଭୁ ଏହି ଅଶୁଦ୍ଧ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଆହ୍ଲାଦ କଳିଙ୍କ ସହ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଦଳୀବନକୁ ଗଲେ। ରାମଙ୍କ ଅଂଶକୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, କଳି ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ। ଏହିବେଳେ ଦାଇତ୍ୟ ରାଜା ବଳି ଦଶହଜାର ସେନା ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯାଅ, ତୁମର ସେନା ସହିତ; ରାତିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇବି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଷୋଳ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେକୁ ଜୟ କରି, ମହାସଭାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଏହି କୀର୍ତ୍ତିର ସାଗର ରାଜା ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ। ଏକ ଲକ୍ଷ ଚଣ୍ଡୀ ବିଧି କରି, ସେ ପରମାନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ। ପରେ ସେ ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ, ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗପୁରୀକୁ ଗଲେ। ସତମାତ୍ର ସପ୍ତ ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ, ସେ ବିଦେଶୀ ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେହି ବିଦେଶୀ, ସହୋଦାରୁ ଆସି, ନିୟମ ମାନିନାହିଁ, ଛୁରି ଓ ତୀର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ତାଙ୍କୁ ପୁଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ବିଦେଶୀ ମେଘ ମାଳା ଓ ଅନେକ ଧନ ଦଳି ନେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ସୂର୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ବଂଶର ବୃହତ୍ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ପୁନି ବିଶାଳାକୁ ଫେରି, ଏହି କଥା ବୈତାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଯାହା ହୃଷୀକଙ୍କୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ନୈମିଷାରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଏହି କଥା ପୁନି ପଢ଼ିବେ। କଳିଯୁଗରେ ଏହି ଉପପୁରାଣଗୁଡ଼ିକ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ। ସାରାଂଶ ଏବଂ ଇତିହାସର ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କଥିତ ହୋଇଛି।