ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମନାରେ ଭିଜିଯାଇ କହିଲେ, “ମୋ ଜୀବନର ନାଥ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏ ଶୋଭନା, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଏକ ପୁରୁଷ ଯଦି ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଉଚିତ ସମୟରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ, ସେ କେବେ ପାପୀ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହିତ ଭୋଗ କରିବା ନରକକୁ ନେଇଯାଏ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ସେ ନାରୀ କହିଲେ, “ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେହି କେବେ ନରକକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ମୋତେ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି।” ପୁନି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ପୁରୁଷ କହିଲେ, “ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ଏକ ନାରୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଗ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ବିଶେଷକରି ଯୌନ ସଂଯୋଗରେ।” ତାଙ୍କ ମୁଖର ଆଗ ଭାଗରୁ ‘ଋଚ୍’ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହିପରି ଅମର ଋଗ୍ବେଦର ଜନ୍ମ ହେଲା। ପଛ ଭାଗରୁ ‘ୟଶ୍’ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସାମବେଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ; ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଶବ୍ଦ ମାତ୍ର ଅଥର୍ବବେଦର ଉତ୍ସ ମାନାଯାଏ। ତାଙ୍କ ମୁଖର ପଞ୍ଚମ ଭାଗରୁ ସଂସାରୀକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ସବୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଯେଉଁଠାରେ ଚାରି ବେଦର ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ସେ କେବେଁ ଯବନ ଭାଷା କଥା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଗଳାରେ ରହିଥାଏ। ଏପରି ମହାମୁନି ସୃତିର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସେ ଗଣିକା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ କାଠି ଦେଇ ମାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଏକ ଟିଆ ପକ୍ଷୀରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀ ଦେବୀ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ପୁନି ଏକ ଶ୍ୟାଳିକା ରୂପ ନେଇ, ସେ ଏଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶରେ ଶୋଭିତ ସେଉଁଠି, ମକରନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ। ଏବେ ଶୋଭନା ସଚେତନ ହେଇ, ପିଞ୍ଜରାର ଭିତରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ସେ ପରମ ପ୍ରିୟ ବିନା ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି?” ସେଉଁଠି ଏକ ପିଶାଚ ଥିଲେ, ଯିଏ ମଦ ମାୟାରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ। ମହାମଦ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶିବ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କ ସେବକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ସହ ମୟୂରନଗରକୁ ଚଳ।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପିଶାଚ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ନୃତ୍ୟଙ୍ଗନା ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦୁଳା ଏବଂ ତାହ୍ଲାଦ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ମୟୂରନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ମକରନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ। ଏବେ ଶୋଭନା ଗଣିକା, ସହୁର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ଚାରିପାଖରୁ ଆସିଲେ। ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘ ଏବଂ ପବନ ଉଠିଲା; ଏହି ଭୟଙ୍କର ମାୟା ଦେଖି, ସମସ୍ତଠାରେ ଅନ୍ଧକାର ଛାଇଗଲା। ଶନିଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଣିଷ ସେଇ ମାୟାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଶୋଭନା ନାରୀ କାମନାର ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏହି ନୃତ୍ୟ ଦେଖି ମୁହଁ ହାରିଗଲେ, ଅଚେତନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀ ଦେବୀ କାମାକ୍ଷୀ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ମୟୂରଧ୍ୱଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ସେମାନଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଜାଣି, ମହାମଦ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବାଘ, ସିଂହ, ବନ୍ଦର, ଅ୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମଣିଷମାନେ ଦଂଶିତ ହେଉଥିଲେ। ପୁନି, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀ ଦେବୀ କାମାକ୍ଷୀ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଗରୁଡ଼ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରଭ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଉଠିଲା, ସେନା ଚାରିଦିଗରେ ଭାଗିଗଲା। ସହୁର ଏବଂ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଙ୍ଗନାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏପରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଚାରି ମାସ ଚାଲିଥିଲା; ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ଏବେ ପୃଷ୍ଠ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଗଲା—ଏହା କେଉଁଠି ଏବଂ କିପରି ଘଟିଲା? ଦୟାକରି ସବୁକିଛି କହ। ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରିଥିଲେ। ଗୀତର ରାଣୀ ମଞ୍ଜୁଘୋଷା ଶୁକଙ୍କ ନିବାସରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।