ବ୍ୟାସଦେବ, ଯିଏ କଳିଯୁଗର ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ। ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ କଳିଯୁଗ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଶୁଣି ଉପସ୍ଥିତମାନେ ମନସ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂତ ମୁନି କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଏକୋଣେ ଷୋଳ ହଜାର ବର୍ଷ ବାକୀ ଥିଲା, କେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜା ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଉଥିଲେ, ଆଉ କେଉଁଠି ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବାମାନେ ରାଜା ହେଉଥିଲେ। ପୁଣି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଆଠ ହଜାର ବର୍ଷ ବାକୀ ଥିଲାବେଳେ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ଆତ୍ମାର ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ପ୍ରଦାନା ନଗରର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଥିବା ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପାପୀ ଗଛ ତଳେ ଯାଇ, ସେ ତାଙ୍କର ଜିଉଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଠକବାଜ ଦ୍ୱାରା ଠକାଯାଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରାଗଲା। ସେମାନେ ଉଦୁମ୍ବର ଗଛର ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଓ ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଜୀବନ ଧାରଣ କଲେ। ସେଠି ତାଙ୍କର ଆୟୁ ନଉଶେ ତିରିଶି ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତନାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନୁହସ୍ତଙ୍କର ପୁଅ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶତରୁ କମ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ମହଲ୍ଲାଲା, ଯାହାଙ୍କର ଆୟୁ ପଚାନବେ ବର୍ଷ ଥିଲା। ଏହି ମହଲ୍ଲାଲାଠାରୁ ବିରାଦା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେଷଠି ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ବିରାଦାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ହନୂକା, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ। ତାଙ୍କର ଶାସନ ତିନି ଶତ ପঁଚଷି ବର୍ଷ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ଭଲ ଆଚରଣ, ବିବେକ, ଦ୍ୱିଜତ୍ୱ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି, ଅଗ୍ନିପୂଜା, ଅହିଂସା, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଆତ୍ମନିଗ୍ରହ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଥିଲା। ହନୂକାଙ୍କର ପୁଅ ମତୋଚ୍ଛିଲା ଥିଲେ, ଭାର୍ଗବ। ଲୋମକଙ୍କ ପୁଅ ସାତ ଶତ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ନ୍ୟୂହା, ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ସୀମା, ଶମା ଓ ଭାବ—ଏହି ତିନି ନ୍ୟୂହାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ। ଏକ ଦିନ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ ଓ କହିଲେ: “ମୋ ପୁଅ ନ୍ୟୂହା, ଶୁଣ; ସପ୍ତମ ଦିନରେ ବିନାଶ ଆସିବ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ ହେବା।” ଏହା ପରେ ନ୍ୟୂହା ତିନି ଶତ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଓ ପଞ୍ଚାଶୀ ହସ୍ତ ପ୍ରସ୍ଥ ଏକ ବଡ଼ ପାତ୍ର ତିଆରି କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହିତ ଏହି ପାତ୍ରରେ ଚଢ଼ି ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ। ଚଳିଶି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା ହେଲା। ସମସ୍ତେ ଚାରିଜଣେ ଏକଠି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ନ୍ୟୂହା ଓ ତାଙ୍କର ପରିବାର ବଞ୍ଚି ରହିଲେ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ନାଶ ହେଲେ। ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନନୀ ଓ ଦେବୀ ରାଧାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ରେବତୀ, ପୁଷ୍ପବତୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ। ଏହି ବେଳେ ବଡ଼ ପବନ ଓ ମହାମେଘର ଗର୍ଜନରେ ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। “ହେ ଭୈରବୀ, ଏହାର ଭୟରୁ ଆମେ ତୁମ ଦାସମାନେ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର,” ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ପୃଥିବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଷ୍କ ଭୂମି ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେଠାରେ ନ୍ୟୂହା ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହିତ ଏହି ପାତ୍ରରେ ରହିଲେ। ଏହିପରି ଏଠାରେ କଳିଯୁଗର ରାଜାମାନଙ୍କର ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ୍ ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ବଂଶ ବିକାଶ ପାଇଲା। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ଭାଷା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ବେଦର ବାଣୀଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଗଲା।