ଅଥର୍ବଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବରରୁଚି, ଯିଏ ରାଜାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସେମାନେ ମଗଧର ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କର ସଭାକୁ ଗଲେ। ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ସେମାନେଠାରେ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ୟାଡି କହିଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରଶଂସାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ…” ମୀମାଂସା କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଯେଉଁ ଲୋକ ଯଜ୍ଞରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ…” ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଓ ହୋମ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୁତ୍ବେଦ ଓ ପାଣିନି ମଧ୍ୟ କହିଲେ, “ହେ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ, ଶୁଣ…” ସେମାନେ ସୂତ୍ର ପାଠ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଧାତୁ ଓ ପ୍ରତୟ ରହିଥିଲା। ଏହା ଶୁଣି ବରରୁଚି କହିଲେ, “ହେ ମଗଧର ରାଜା, ଶୁଣ…” ଯେଉଁ ଲୋକ ଦଣ୍ଡ, କେଶ, ନଖ ଧରିଥିବା, ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା, ବେଦରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା… ସେମାନେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ପିତୃଶର୍ମନ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଲୋକ ସମୟରେ ନାରୀଙ୍କୁ ହାତ ଧରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ…” ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆପଣ କହିଥିବା ଏକଥା ଠିକ୍।” ଏପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ପଦରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ। ଏହିପରେ ପିତୃଶର୍ମା ମନରେ ଦାମୋଦର ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଏପରି କରିଲେ ମଧ୍ୟ, କଳି ଯୁଗର ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ଉଚ୍ଚତମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରାଯାଏ। ପାଣିନି, କଣଭୁଜ୍ବରଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପାଣିନି ସେଠାରୁ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। କେଦାରର ଜଳ ପିଇ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାରେ ଲଗିଲେ। ଦଶ ଦିନ ପରେ, ସେ କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିଲେ। ନିମ୍ନ ସ୍ୱରରେ, ଅମୃତ ଭରା କଥା ଶୁଣି, ସେ ଭାବବିଭୋର ହୋଇ ସ୍ତୁତି କଲେ। ନନ୍ଦୀରୂପ ଦେବତା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଭୟମୁକ୍ତି ଦାତା, ଭର୍ଗ, ପାପ ନାଶକ, ଅନନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସେ ନମସ୍କାର କଲେ। “ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାରାଜ, ତେବେ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଦିଅ।” ଅ, ଇ, ଉ ଆଦି ଶୁଭ ଅକ୍ଷରମାନେ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗର ଅଟୁଟ ଅଂଶ। ଜ୍ଞାନର ହ୍ରଦରେ, ସତ୍ୟର ଜଳରେ, ରାଗ ଦ୍ୱେଷର ଦୂଷଣ ଦୂର କରାଯାଏ। ମନ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବା ଏକ ମହାତୀର୍ଥ। ଏପରି କହିବା ପରେ ରୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପାଣିନି ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଲିଙ୍ଗସୂତ୍ର ରଚନା କରି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ। ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ନିଜେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳର ମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ, ଶୁଭ ରୂପରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ହେଲେ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦ ମୟ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଗଲେ, ଗୋପ ଓ ଗୋପିମାନେ ସାଙ୍ଗ ଦେଲେ। ବର୍ଷା ଋତୁର ଶେଷରେ, ହରି ନିଜେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କଲେ। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଶୁକ ଜନାନ୍ତିକୁ ବିବେକୀ ବିଷ୍ଣୁରାତଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ବର୍ଣ୍ଣନାର ଶେଷରେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। “ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱ—ଦେବ, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ—ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିତ ହୋଇଛି। କଳି ଯୁଗରେ ଆପଣଙ୍କ ନାମରେ ଯେଉଁମାନେ ନରକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବେ, ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବେ; ଯଦି ଆପଣ ଦୟା କରିଛନ୍ତି, ତାହାର ମହତ୍ତ୍ୱ କହିବେ।” ବିଶ୍ୱ ବୌଦ୍ଧ ଶାସନରେ ଆସି, ଢୋଙ୍ଗ ଓ ମିଥ୍ୟାରେ ଗଠିତ ହେଲେ, ତେବେ ଜୟ ହେଉ, ହେ ସତ୍ୟ-ଚେତନା-ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ଶିବା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା କିଏ?” ତେଣୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏଠି ପୃଥିବୀର ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୋଇଛି। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ଶିବା ଗୁପ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।