ସୂତ ରଉଁଛନ୍ତି: ରାଜା, ଏହା ଶୁଣିବା ପରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସତ୍ୟରେ ଅଜ୍ଞ? ତାପରେ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା, ଯିଏ ବାଘକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲା, ସେ ଅନ୍ୟମାନେ ଠାରୁ ଅଧିକ ଅଜ୍ଞ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହିପରି ଆଲୋଚନା ସହ, କଳିଯୁଗ ଉପାଖ୍ୟାନର ସାରାଂଶ ଓ ଚତୁର୍ଯୁଗ ଅନ୍ଶର ପ୍ରତିସର୍ଗ ପର୍ବର ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ଶେଷ ହେଲା। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରସିଂହ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲି। ତାଙ୍କ ଗାଁରେ ଏକ ବେଦ ଓ ଶାଖାରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଥିଲେ, ଦୁଇଁଜଣେ ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅପର ମୋହନ ନାମରେ ଶକ୍ତି ଭକ୍ତିରେ ନିବେଶିତ ହେଲେ। ଏକ ଦିନ କ୍ଷତ୍ରସିଂହ ନିଜେ ଏକ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ମେଉଁ ମେଉଁ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମେଉଁ ବଳି ଚିନ୍ତା କଲେ। ଶମ୍ଭୁଦତ୍ତ, ଅତି ପକ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶିବ ଭକ୍ତ, ଉତ୍ସାହରେ ଭଲ ଭଲ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଲୀଳାଧର, ମେଉଁ କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଏପରି ହିଂସା ଦୁଃଖଦାୟକ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ।” ପରେ, ଲୀଳାଧରଙ୍କ ଭାଇ ମୋହନ ତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କହିଲେ—“ପୂର୍ବ ସତ୍ୟଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ନିବେଶିତ ଥିଲେ। ସେମାନେ ତିଳକୁ ମେଉଁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବି, ତିଳ ହୋମ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ମଧୁର କଥା କହିଥିଲେ—‘ତୁମର ମତ ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ।’” ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ପିତୃ ନାମ ଅମାବସୁ ସେଠାରେ ଆସିଲେ। ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶ ରଥରେ ଚଢି ନିର୍ଭୟରେ ଋଷିମାନେ ପ୍ରତି କଥା କହିଲେ। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ତାହା ଅନୁସରଣ କରି ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଲେ। ଲୀଳାଧର, ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ରଜୋଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ମାଂସ ନୁହେଁ, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ହେଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରିଲେ ଏବଂ ସହର ଏବଂ ତାହାର ଲୋକମାନେ ଦହି ଦେଲେ। ଶମ୍ଭୁଦତ୍ତ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମହାମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ତାପରେ, ଦଶପୁତ୍ର ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଲୀଳାଧର ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ। ତାପରେ କ୍ଷତ୍ରସିଂହ ରାଜା, ମୋହନଙ୍କୁ ନିକଟେ ଗଲେ। “ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମହାନ ନାୟିକାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଷତଶ୍ଲୋକୀ ପାଠ କରି ବିଷ୍ଣୁ ମହାଦେବୀ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଣବ ଯାହାର ସନ୍ତାନ, ଚତୁର୍ଥ ପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଯାହାର ଶରୀରରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ବସିଛି—ସେ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଶଚୀ, ଶ୍ରୀ, ମୃତ୍ୟୁ, ତେଜ, ଦେବସେନା, ଲୋକପାଳମାନେ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଜଗତମାତା—ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ତୃପ୍ତି, ଆନନ୍ଦ, ଆଚରଣ, ହିଂସା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଚିନ୍ତା, ଚଳନ—ଏହି ଅଷ୍ଟଶକ୍ତିରେ ରାଜା କ୍ଷତ୍ରସିଂହ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ। ଏହିପରି, ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ, ଦୁର୍ଗା ନିତ୍ୟାଙ୍କୁ ପୂଜନ କର। ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରା, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି। ସମସ୍ତ ସହର ଓ କ୍ଷେତ୍ର ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ରାଜା ପୁନଃ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳଗୁଡିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବେ, ସେ ଯୁଗ ବିକ୍ରମା ଭାବରେ ନିତି ଉତ୍ଥାନ କରିବାର ଏକ ଦିନ ହେବ। ସେଇ ସମୟର ଶେଷରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଂଶ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ସୂତାଦି ମୁନିମାନେ ନଇମିଶାରଣ୍ୟରେ ବସି, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣରେ ନିବେଶିତ ହେବେ। ଏପରି କଥା କହି ବେତାଳ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।