यश्चेदं शृणुयान्नित्यं पठेद्भक्त्या समन्वितः
जो कोणी हे रोज भक्तीभावाने ऐकतो किंवा वाचतो,
यस्त्वालिख्य नरो नागान्कृ ष्णवर्णादिवर्णकैः
जो मनुष्य नाग, माणसं किंवा काळ्या रंगाच्या लोकांची विविध रंगांनी चित्रं काढतो,
तस्य तुष्टिं समायांति पन्नगास्तक्षकादयः
त्याच्यावर तक्षक व इतर सर्प प्रसन्न होतात.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नागान्संपूजयेद्बुधः
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी बुद्धिमान माणसाने नागांची पूजा करावी.
कृत्वा कुशमयान्नागानिंद्राण्या सह पूजयेत्
कुशाच्या गवताने नाग तयार करून, त्यांची इंद्राणीबरोबर पूजा करावी.
गोधूमैः पयसा स्विन्नैर्भक्ष्यैश्च विविधैस्तथा
गव्हाच्या धान्याने, दूधाने, शिजवलेल्या पदार्थांनी आणि विविध नैवेद्यांनी पूजा करावी.
पूजयेत्कुरुशार्दूल तस्य शेषादयो नृप स शांतिलोकमासाद्य मोदते शाश्वतीः समाः
कुरुवंशातील वाघासारख्या राजन, त्याने अशी पूजा केल्यास शेष व इतर नाग त्याला शांती देतात आणि तो शाश्वत सुखाच्या लोकात आनंदाने राहतो.
इत्येतत्कथितं वीर पञ्चमीव्रतमुत्तमम् 4.36.
हे वीर, अशी ही उत्तम पंचमी व्रताची कथा सांगितली आहे.
( ॐ कुरुकुल्ले हुं फट्स्वाहा ) भक्तेन भक्तिसहिताः शतपञ्चमीषु ये पूजयंति भुजगान्कुसुमोपहारैः
(ॐ कुरुकुले हुं फट् स्वाहा) जे भक्तिभावाने आणि फुलांच्या अर्पणाने शंभर पंचमींना नागांची पूजा करतात,
श्रीपञ्चमीव्रतवर्णनम् दानेन तपसा वापि व्रतेन नियमेन वा
दान, तप, व्रत किंवा नियम यांद्वारे,
जपहोमनमस्कारैः संस्कारैर्वा पृथग्विधैः
जप, होम, नमस्कार किंवा वेगवेगळ्या संस्कारांनी,
वासुदेवाय सा दत्ता मुनिना मानवृद्धये
ती व्रताची माहिती मुनिने वासुदेवाला मानवांच्या वाढीसाठी दिली.
वासुदेवोऽपि तां प्राप्य पीनोन्नतपयोधराम्
वासुदेवाने ती, ज्याचे स्तन भरलेले आणि उंच होते, ती प्राप्त केली.
भाभासितदिगाभोगां साक्षाद्भानोः प्रभामिव रेमे सह तया राजन्बिभ्रमोद्भ्रांतचित्तया
जिच्या तेजाने सर्व दिशांना प्रकाश मिळाला, जणू सूर्याच्याच प्रभेसारखी, ती राजन, वासुदेवाने आनंदाने तिच्यासोबत रमण केले.
सा च विष्णुं जगज्जिष्णुं पतिं त्रिजगतां पतिम्
तीने जगाचा विजेता, त्रैलोक्याचा स्वामी असलेल्या विष्णूची पूजा केली.
हृष्टं पुष्टं जगत्सर्वमभवद्भा वितं तया
तिच्यामुळे सगळे जग आनंदी आणि पुष्ट झाले.
क्षेमं सुभिक्षमारोग्यमनाक्रन्दमनाकुलम्
सर्वत्र सुख, भरपूर अन्न, आरोग्य, कुठेही रडणे किंवा गोंधळ नव्हता.
दिवि देवा मुमुदिरे दानवा दैत्यमागताः
स्वर्गात देवता आनंदी झाल्या आणि दानव, दैत्य निघून गेले.
हृदये ब्राह्मणैर्वह्नौ भुज्यते त्रिदिवैर्हविः 4.37.१
हृदयात, ब्राह्मणांच्या द्वारे आणि अग्नीत, स्वर्गवासी देवांनी हवनाची आहुती स्वीकारली.
विरोचनप्रभृतिभिर्दृष्ट्वैवं दैत्यसत्तमैः
हे सर्व विरोचन आणि इतर श्रेष्ठ दैत्यांनी पाहिले,
सोमसंस्थाहविःसंस्थापाकसंख्यादिभिर्मखैः
सोमयज्ञ, हवन, पक्वान्नांची मोजणी आणि इतर विधींनी,
एवं धर्मप्रधानैस्तैर्वेदवादरतात्मभि
धर्माला प्रधान मानणारे, वेदाच्या शिकवणीत रमणारे त्या लोकांनी,
लक्ष्मीविलासप्रभवो देवानामभवन्मदः
लक्ष्मीच्या खेळामुळे देवांमध्ये गर्व उत्पन्न झाला.
सत्यशौचविहीनांस्तान्देवान्संत्यज्य चञ्चलान्
सत्य आणि शुद्धतेपासून वंचित, चंचल अशा त्या देवांना सोडून दिले,
लक्ष्म्या भावितदेहैस्तैः पुनरुद्धतमानसैः
लक्ष्मीने पावलेली देहे आणि अधिक गर्विष्ठ मन असलेल्या त्यांच्यामुळे,
वयं वेदा वयं यज्ञा वयं विद्या वय जगत्
'आम्हीच वेद, आम्हीच यज्ञ, आम्हीच विद्या, आम्हीच जग,' असे त्यांनी म्हटले.
अहंकारविमूढांस्ताञ्ज्ञात्वा दानवसत्तमान्
अहंकारामुळे भ्रमित झालेले ते श्रेष्ठ दानव हे ओळखून,
क्षीराब्धिमध्यगतया लक्ष्म्या क्षीणार्थसंचयम्
लक्ष्मी, जी क्षीरसागरात गेली होती आणि जिच्या संपत्तीचा साठा कमी झाला होता,
गतश्रीकमथात्मानं मत्वा शंबरसूदनः 4.37.
श्रीहरिणे, स्वतःला वैभवहीन समजून, शंबराचा संहार करणारा,
येन संप्राप्यते लक्ष्मीर्लब्धा न चलते पुनः
ज्याच्यामुळे लक्ष्मी प्राप्त होते, ती मिळाल्यावर पुन्हा कधीही सोडून जात नाही.