पूर्वं मधुरमश्नीयात्स्वेच्छया तदनंत रम्
आधी त्याने आपल्या इच्छेने गोड पदार्थ खावे आणि मग मनसोक्त आनंद घ्यावा.
मृतो नागपुरं याति पूज्यमानोऽप्सरोगणैः
तो मेला की, अप्सरांच्या सेवेत सन्मानाने नागलोकात जातो.
इह चागत्य राजासौ सर्वराजवरो भवेत्
इथे येऊन तो राजा सर्व राजांमध्ये श्रेष्ठ होतो.
पञ्चजन्मन्यसौ राजा द्वापरेद्वापरे भवेत् तस्मात्पूज्याश्च नागाश्च घृतक्षीरादिना सदा
पाच जन्मांमध्ये तो प्रत्येक द्वापर युगात राजा होतो; म्हणून सर्पांना नेहमी तुप, दूध यांसारख्या पदार्थांनी पूजावे.
भवेत्किं तस्य दष्टस्य विस्तराद्ब्रूहि मां हरे
ज्याला सर्प चावतो त्याचे पुढे काय होते, हे मला सविस्तर सांग, हरी.
अधो गत्वा भवेत्सर्पो निर्विषो नात्र संशयः
तो खाली जाऊन विषरहित सर्प होतो—यात काहीही शंका नाही.
स्वसा वा दुहिता भार्या किं कर्तव्यं वदस्व मे
जर ती बहीण, मुलगी किंवा पत्नी असेल, तर काय करावे, ते मला सांग.
मोक्षाय तस्य गोविन्द दानं व्रतमुपोषितम्
त्याच्या मुक्तीसाठी, गोविंदा, दान आणि व्रताचे पालन करावे.
वर्षमेकं तु राजेन्द्र विधानं शृणु यादृशम् ।। 4.36.
राजाधिराज, एक वर्ष कसे करावे ते नीट ऐक.
मासे भाद्रपदे या तु शुक्लपक्षे महीपते
राजा, भाद्रपद महिन्यात शुक्ल पक्षात,
ज्ञेया द्वादश वर्षांते पञ्चम्यो भरतर्षभ
भरतश्रेष्ठ, बारा वर्षांच्या शेवटी पाचव्या दिवशी हे जाणावे.
भूरिचन्द्रमयं नागमथवा कलधौतजम्
खूप चांदीचा किंवा शुद्ध सोन्याचा सर्प तयार करावा.
पञ्चम्यामर्चयेद्भक्त्या नागं पञ्चफणं शृणु
त्या पाचव्या दिवशी भक्तीने पाच फणांचा सर्प पूजावा—हे ऐक.
गन्धपुष्पैः सनैवेद्यैः पूज्य पन्नगसत्तमम्
सुगंध, फुले आणि नैवेद्याने उत्तम सर्पाची पूजा करावी.
नारायणबलिः कार्यः सर्पदष्टस्य देहिनः
सर्पदंश झालेल्या व्यक्तीसाठी नारायण बलि करावा.
वृषोत्सर्गस्तु कर्तव्यो गते संवत्सरे नृप
राजा, वर्ष संपल्यावर वृषोच्छर्ग करावा.
अनंतो वासुकिः शेषः पद्मः कम्बल एव च ४८ धृतराष्ट्रः शंखपालः कालियस्तक्षकस्तथा वत्सरांते पारणं स्यान्महाब्राह्मणभोजनम्
अनंत, वासुकी, शेष, पद्म, कंबळ, धृतराष्ट्र, शंखपाल, कालिय आणि तक्षक—वर्षाच्या शेवटी पारण आणि मोठ्या ब्राह्मणांना जेवण द्यावे.
इतिहासविदे नागः कांचनेन कृतो नृप 4.36.
राजा, इतिहासात प्रसिद्ध असलेला सर्प सोन्याचा बनवावा.
एष पारणके पार्थ विधिः प्रोक्तो विचक्षणैः
पार्था, हे पारणाचे विधी ज्ञानी लोकांनी सांगितले आहेत.
ये दन्दशूकरदनैर्दष्टाः प्राप्ता ह्यधोगतिम् दांष्ट्रिकं मोक्ष्यते तेषां शुभं स्थानमवाप्स्यति
ज्यांना दात असलेल्या रानडुकरांनी चावले आणि जे खाली गेले, त्यांच्यासाठी तो दाताळा सोडावा आणि त्यांना शुभ स्थान मिळेल.
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं पठेद्भक्त्या समन्वितः
जो कोणी हे रोज भक्तीभावाने ऐकतो किंवा वाचतो,
यस्त्वालिख्य नरो नागान्कृ ष्णवर्णादिवर्णकैः
जो मनुष्य नाग, माणसं किंवा काळ्या रंगाच्या लोकांची विविध रंगांनी चित्रं काढतो,
तस्य तुष्टिं समायांति पन्नगास्तक्षकादयः
त्याच्यावर तक्षक व इतर सर्प प्रसन्न होतात.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नागान्संपूजयेद्बुधः
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी बुद्धिमान माणसाने नागांची पूजा करावी.
कृत्वा कुशमयान्नागानिंद्राण्या सह पूजयेत्
कुशाच्या गवताने नाग तयार करून, त्यांची इंद्राणीबरोबर पूजा करावी.
गोधूमैः पयसा स्विन्नैर्भक्ष्यैश्च विविधैस्तथा
गव्हाच्या धान्याने, दूधाने, शिजवलेल्या पदार्थांनी आणि विविध नैवेद्यांनी पूजा करावी.
पूजयेत्कुरुशार्दूल तस्य शेषादयो नृप स शांतिलोकमासाद्य मोदते शाश्वतीः समाः
कुरुवंशातील वाघासारख्या राजन, त्याने अशी पूजा केल्यास शेष व इतर नाग त्याला शांती देतात आणि तो शाश्वत सुखाच्या लोकात आनंदाने राहतो.
इत्येतत्कथितं वीर पञ्चमीव्रतमुत्तमम् 4.36.
हे वीर, अशी ही उत्तम पंचमी व्रताची कथा सांगितली आहे.
( ॐ कुरुकुल्ले हुं फट्स्वाहा ) भक्तेन भक्तिसहिताः शतपञ्चमीषु ये पूजयंति भुजगान्कुसुमोपहारैः
(ॐ कुरुकुले हुं फट् स्वाहा) जे भक्तिभावाने आणि फुलांच्या अर्पणाने शंभर पंचमींना नागांची पूजा करतात,
श्रीपञ्चमीव्रतवर्णनम् दानेन तपसा वापि व्रतेन नियमेन वा
दान, तप, व्रत किंवा नियम यांद्वारे,