रमित्वा सुचिरं कालं पुनः स्वर्गगतिं लभेत् दुर्ल्लभो यो मनुष्याणां देवानां भद्रमस्तु ते
खूप काळ आनंद उपभोगून, ती पुन्हा स्वर्गमार्ग प्राप्त करते; माणसांत व देवांत ही गोष्ट दुर्मिळ आहे—तुला शुभ लाभो.
अंगारकेण सहिता तु सिता चतुर्थी शस्ता सुरार्च्चनविधौ पितृपिण्डदाने
अङ्गारक व चंद्र यांच्याशी जोडलेली चतुर्थी, देवपूजा आणि पितरांना तर्पण देण्यासाठी उत्तम आहे.
विनायकस्नपनचतुर्थीव्रतवर्णनम् तत्केन कारणेनैतत्पृष्टो मे ब्रूहि माधव
विनायक स्नान आणि चतुर्थी व्रताचे वर्णन—हे माधव, कोणत्या कारणासाठी हे विचारले गेले, ते मला सांग.
गणानामाधिपत्ये च रुद्रेण ब्रह्मणा तथा
गणांचा अधिपतीपद रुद्र व ब्रह्मा यांनी कसे मिळवले, हेही सांग.
तेनोपसृष्टो यस्तस्य लक्षणानि निबोधत
त्याच्याकडून ज्या व्यक्तीला स्पर्श झाला आहे, त्याची चिन्हं ऐका.
काषायवाससश्चैव क्रव्यादांश्चाधिरोहति
तो भगवे कपडे घालतो आणि मांसाहारी लोक जिथे राहतात तिथे जातो.
व्रजमानस्तथात्मानं मन्यते तु गतं परैः
तो जात असताना, आपल्याला दुसऱ्यांनी घेऊन चालले आहे असं त्याला वाटतं.
पातकी विहीनच्छायो म्लानत्वहेतुलक्षणः
पापी माणसाची सावली राहत नाही, त्याच्यात मरगळ आणि वाळलेपण दिसतं.
यातुधानाश्रितं यानं श्मशानस्यांतिकं नृप तैलार्द्रमात्रं स्वं देहं करवीरविभूषितम्
राजा, त्याचं वाहन राक्षसांनी व्यापलेलं असतं, ते स्मशानाजवळ असतं; त्याचा देह तेलानं ओलसर आणि करवीराच्या फुलांनी सजवलेला असतो.
तेनोपसृष्टो लभते न राज्यं राजनंदनः
त्याच्याकडून स्पर्श झाल्यावर, राजपुत्राला राज्य मिळत नाही.
आचार्यत्वं श्रोत्रियश्च न शिष्योऽध्ययनं तथा
तो गुरू होऊ शकत नाही आणि शिष्यालाही शिक्षण मिळत नाही.
स्नपनं तस्य कर्तव्यं पुण्येऽह्नि विधिपूर्वकम् 4.32.
त्याच्यासाठी शुभ दिवशी विधीपूर्वक स्नान घालणं आवश्यक आहे.
सर्वौषधैः सर्वगन्धैर्विलिप्तशिरसस्तथा
त्याचं डोकं सर्व औषधी आणि सर्व सुवासिक द्रव्यांनी लावावं.
पुष्ये च वीरनक्षत्रे तस्यैव पुरतो नृप
राजा, पुष्य किंवा वीर नक्षत्रात, त्याच्या समोर हे करावं.
चत्वार ऋग्यजुः सामाथर्वणप्रवणास्ततः
मग ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आणि अथर्ववेद जाणणारे चार ब्राह्मण असावेत.
कृष्णस्य पितरं चाथ अवतारं सितं तथा विधुंतुदं बाहुलेयं नंदकस्य च धारिणम्
मग कृष्णाचे वडील, पांढरा अवतार, विधुंतुद, बाहुलेय आणि नंदकाचा धारक यांना बोलावावं.
अश्वस्थानाद्गजस्थानाद्वल्मीकात्संगमाद्ह्रदात्
घोड्यांच्या जागेतून, हत्तींच्या जागेतून, मुंग्यांच्या वारुळातून, संगमातून आणि सरोवरातून पाणी आणावं.
यदाहृतं ह्येकवर्णैश्चतुर्भिः कलशैर्ह्रदात्
जेव्हा एका रंगाच्या चार कलशांत सरोवरातून पाणी आणलं जातं.
सहस्राक्षं शतधारमृषिभिः पावनं कृतम्
सहस्त्र डोळ्यांचं, शंभर धारांचं ते पाणी ऋषींनी पवित्र केलं आहे.
ॐ भगं ते वरुणो राजा भगं सूर्यो बृहस्पतिः
ॐ, वरुण राजा तुला भाग्य देवो, सूर्य आणि बृहस्पती तुला भाग्य देवोत.
यत्ते केशेषु दौर्भाग्यं सीमंते यच्च मूर्द्धनि
तुझ्या केसांत, सिमांतावर आणि डोक्याच्या टोकावर जे दुर्दैव आहे.
स्नातस्य सार्षपं तैलं स्रुवेणौदुंबरेण तु 4.32.
स्नान झाल्यावर, उडुंबराच्या चमच्याने त्याच्या अंगावर तीळाचं तेल ओतावं.
मितश्च सम्मितश्चैव तथा शालकटंकटो
मोजमाप करून, नीट मोजून, तसेच शालकटंकट या प्रकारांनीही.
नामभिर्बलिमन्त्रैश्च नमस्कारसमन्वितैः
नावांनी, बळ देणाऱ्या मंत्रांनी आणि नमस्कारांसह.
कृताकृतांस्तंडुलांश्च पल लौदनमेव च
शिजवलेला आणि न शिजवलेला तांदूळ, तसेच पळा आणि लौदन.
पुष्पान्वितं सुगन्धं च सुरां च त्रिविधामपि
फुलांनी, सुगंधी द्रव्यांनी आणि तीन प्रकारच्या मद्यांसह.
दध्यन्नं पायसं चैव गुडवेष्टितमोदकम् दूर्वासर्षप पुष्पाणां दत्त्वार्घ्यं पूर्णमञ्जलिम्
दहीभात, पायस आणि गुळात गुंडाळलेले मोदक; दुर्वा, मोहरीच्या बिया आणि फुलांनी पूर्ण अंजलीने अर्घ्य अर्पण करावे.
रूपंदेहि जयं देहि भगं भवति देहि मे
माझ्या रूपाला, विजयाला आणि भाग्याला तू दे, हे देवी.
प्रबलं कुरु मे देवि बलविख्यातिसम्भवम् भोजयेद्ब्राह्मणान्दद्याद्वस्त्रयुग्मं गुरोरपि
हे देवी, मला बळ आणि त्यातून मिळणारी कीर्ती दे. ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि गुरुला दोन वस्त्र द्यावे.
एवं विनायकं पूज्य ग्रहांश्चैव विधानतः
अशा प्रकारे विनायकाची आणि ग्रहांची विधिपूर्वक पूजा करावी.