तावत्स च स्थितः सत्त्वे मत्वा सर्वं विनश्वरम् 4.30.
तो सद्गुणात स्थिर राहिला आणि सर्व काही नाशवंत आहे असं समजत राहिला.
जगाम पञ्चत्वमसौ वासुदेवं स्मरन्मुहुः
तो वारला, वारंवार वासुदेवाचं स्मरण करत.
बभूव चा क्षया तस्य समृद्धिर्धर्मनिर्जिता
त्याच्या धर्माच्या जोरावर मिळालेलं वैभव हळूहळू कमी होऊ लागलं.
ददौ गोभूहिरण्यादि दानान्यस्यामहर्निशम्
त्याने दिवस-रात्र गायी, जमीन, सोने आणि इतर वस्तू दान केल्या.
तथाप्यक्षयमेवास्य क्षयं याति न तद्धनम्
तरीसुद्धा त्याचं धन कधीच कमी झालं नाही, ते संपलंच नाही.
एतद्व्रतं मयाख्यातं श्रूयतामत्र यो विधिः
हे व्रत मी सांगितलं, आता इथला विधी नीट ऐक.
ग्रैष्मिकं सर्वमेवात्र सस्यदानं प्रशस्यते
या व्रतात उन्हाळ्यातील सर्व धान्याचं दान करावं, असं विशेष सांगितलं आहे.
यद्यदिष्टतमं चान्यत्तद्देयमविशंकया
आपल्याला जे सर्वात प्रिय आहे तेही कोणतीही शंका न ठेवता द्यावं.
अनाख्येयं न मे किञ्चिदस्ति स्वस्त्यस्तु तेऽनघ
मी काहीही लपवलेलं नाही; तुझं कल्याण होवो, हे पापरहित.
अस्यां तिथौ क्षयमुपैति हुतं न दत्तं तेनाक्षया च मुनिभिः कथिता तृतीया
या तिथीला अग्नीत दिलेली आहुती नष्ट होते, पण दान नाही; म्हणूनच ऋषींनी तिसरी तिथी अक्षय म्हटली आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादेऽक्षय्यतृती याव्रतवर्णनं नाम त्रिंशत्तमोऽध्यायः
श्री भविष्यमहापुराणाच्या उत्तरपर्वात श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'अक्षय तृतीया व्रताचे वर्णन' हा तिसावा अध्याय संपला.
अङ्गारकचतुर्थीव्रतवर्णनम् पापापहं बहुफलं सुकरं सूपवासकम्
हे व्रत पाप दूर करणारं, अनेक फळ देणारं, सहज करता येणारं आणि उपवासासह पाळावं असं आहे.
ऋद्धिबुद्धिकरं स्वर्ग्यं यशस्यं सर्वकामदम्
हे व्रत संपत्ती, बुद्धी, स्वर्ग, कीर्ती आणि सर्व इच्छा पूर्ण करतं.
शृणु पार्थ परं गुह्यं यन्मया कथितं न च
पार्था, मी तुला एक अत्यंत गुप्त गोष्ट सांगतो, जी मी याआधी कधीच सांगितली नाही.
शिवयोरतिसंहर्षाद्रक्तबिंदुश्च्युतः क्षितौ
शिव आणि पार्वती यांच्या मोठ्या आनंदातून एक रक्ताचा थेंब पृथ्वीवर पडला.
तस्माज्जातः कुमारोऽसौ रक्तो रक्तसमुद्भवः
त्या रक्तातून एक लाल रंगाचा कुमार जन्माला आला.
शिवांगाद्रभसा जात स्तेनांगारक उच्यते
शिवाच्या अंगातून वेगाने जन्मलेला तो कुमार 'अंगारक' म्हणून ओळखला जातो.
सौभाग्यारोग्यकृद्यस्मात्तस्मादंगारकः स्मृतः
तो सौभाग्य आणि आरोग्य देतो म्हणून त्याला अंगारक असं नाव पडलं.
तं पूजयति यत्नेन नारी वाऽनन्यमानसा रूपं सौभाग्यसंपन्नं नरनारीमनोहरम्
जी स्त्री एकाग्र मनाने आणि भक्तीने त्याची पूजा करते, तिला रूप, सौभाग्य आणि सर्वांना आकर्षित करणारं सौंदर्य मिळतं.
युधिष्ठिर उवाच सहोममंत्रसंस्थानं साधिवासविधानतः
युधिष्ठिर म्हणाला: होम, मंत्र आणि शुद्धीकरणाची योग्य पद्धत काय आहे?
श्रीकृष्ण उवाच स्नानार्थं मृत्तिकां मंत्रैर्गृह्णीयादंभसि स्थितः ।।4.31.१
श्रीकृष्ण म्हणाले:
इमं मंत्रं पठन्पार्थ आदित्याय प्रदर्शयेत्
हे पार्था, हा मंत्र म्हणत सूर्याला अर्पण करावा.
तां मृदं शिरसि प्रार्थ्य पूर्वं दत्त्वांगसंधिषु
ती माती डोक्यावर ठेवून, आधी ती सर्व सांध्यांवर लावावी.
त्वमापो योनिः सर्वेषां दैत्यदानवरक्षसाम्
तू सर्व जलांची जननी आहेस, दैत्य, दानव आणि राक्षस यांचा उगम आहेस.
स्नातोऽहं सर्वतीर्थेषु सर्वप्रस्रवणेषु च
मी सर्व तीर्थांमध्ये आणि पवित्र प्रवाहांमध्ये स्नान केले आहे.
ध्यायन्ध्वनिमिमं मंत्रं ततः स्नानं समाचरेत् न जल्पेच्च न वीक्षेत क्वचित्पापिष्ठमेव हि
हा मंत्र मनात ठेवून मग स्नान करावे; त्या वेळी कुणाशी बोलू नये किंवा अशुद्ध वस्तूंकडे पाहू नये.
दूर्वाश्वत्थौ शमीं स्पृष्ट्वा मां च मंत्रेण मंत्रवित्
दूर्वा, अश्वत्थ आणि शमी या झाडांना आणि मलाही मंत्राने स्पर्श करावा.
त्वं दूर्वेऽमृतजन्मासि सर्वदेवैश्च वंदिता
हे दूर्वा, तू अमृतातून जन्मलेली आहेस आणि सर्व देवांनी तुझे स्तवन केले आहे.
( इति दूर्वामंत्रः शमी शमय तत्पापं यन्मया दुरनुष्ठि तम्
हे शमी, मी जे पाप चुकीच्या कृतीने केले आहेस, ते शांत कर.
( इति शमीमंत्रः) अश्वत्थमंगं लभते मंत्रमेतं निबोध मे शत्रूणां च समुत्थानमश्वत्थ शमयस्व मे ।। 4.31.
हे अश्वत्थ, माझ्या शत्रूंचा उदय शांत कर. हा मंत्र ऐक.