एषा विशेषविहिताभिहिता तृतीया यानंतरीत्य विधवाभिरुदीरितोच्चैः
ही विशेष सांगितलेली तिसरी अनंतरी विधवा स्त्रियांनी मोठ्या आवाजात जाहीर केलेली आहे.
अक्षयतृतीयाव्रतवर्णनम् वैशाखस्य सितामेकां तृतीयां शृणु पाण्डव
अक्षय तृतीयेचं व्रत कसं असतं ते ऐक, पांडवा. वैशाख महिन्यातली शुक्ल तृतीया ही आहे.
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम्
स्नान, दान, जप, होम, स्वाध्याय आणि पितरांना तर्पण —
आदौ कृतयुगस्येयं युगादिस्तेन कथ्यते
हे कृतयुगाच्या सुरुवातीला, युगांच्या आरंभी सांगितलं गेलं आहे.
शाकले नगरे कश्चिद्धर्मनामाभवद्वणिक्
शाकल या नगरीत धर्म नावाचा एक व्यापारी होता.
तेन श्रुतं वाच्यमानं तृतीया रोहिणी पुरा
त्याने पूर्वी रोहिणी नक्षत्रावरच्या तृतीयेबद्दल ऐकलं होतं, जसं सांगितलं जाईल.
तस्यां यद्दीयते किंञ्चित्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
त्या दिवशी जे काही दान केलं जातं, ते सर्व अक्षय राहतं.
गृहमागत्य करकान्सान्नानुदकसंयुतान्
तो घरी येऊन अन्न आणि पाण्याने भरलेली भांडी तयार करतो.
यवगोधूमचणकसक्तुदध्यौदनं तथा
यव, गहू, हरभरा, सत्तू, दही आणि भातही.
शुचिः शुद्धेन मनसा ब्राह्मणेभ्यो ददौ वणिक्
स्वच्छ आणि निर्मळ मनाने त्या व्यापाऱ्याने हे सर्व ब्राह्मणांना दिलं.
तावत्स च स्थितः सत्त्वे मत्वा सर्वं विनश्वरम् 4.30.
तो सद्गुणात स्थिर राहिला आणि सर्व काही नाशवंत आहे असं समजत राहिला.
जगाम पञ्चत्वमसौ वासुदेवं स्मरन्मुहुः
तो वारला, वारंवार वासुदेवाचं स्मरण करत.
बभूव चा क्षया तस्य समृद्धिर्धर्मनिर्जिता
त्याच्या धर्माच्या जोरावर मिळालेलं वैभव हळूहळू कमी होऊ लागलं.
ददौ गोभूहिरण्यादि दानान्यस्यामहर्निशम्
त्याने दिवस-रात्र गायी, जमीन, सोने आणि इतर वस्तू दान केल्या.
तथाप्यक्षयमेवास्य क्षयं याति न तद्धनम्
तरीसुद्धा त्याचं धन कधीच कमी झालं नाही, ते संपलंच नाही.
एतद्व्रतं मयाख्यातं श्रूयतामत्र यो विधिः
हे व्रत मी सांगितलं, आता इथला विधी नीट ऐक.
ग्रैष्मिकं सर्वमेवात्र सस्यदानं प्रशस्यते
या व्रतात उन्हाळ्यातील सर्व धान्याचं दान करावं, असं विशेष सांगितलं आहे.
यद्यदिष्टतमं चान्यत्तद्देयमविशंकया
आपल्याला जे सर्वात प्रिय आहे तेही कोणतीही शंका न ठेवता द्यावं.
अनाख्येयं न मे किञ्चिदस्ति स्वस्त्यस्तु तेऽनघ
मी काहीही लपवलेलं नाही; तुझं कल्याण होवो, हे पापरहित.
अस्यां तिथौ क्षयमुपैति हुतं न दत्तं तेनाक्षया च मुनिभिः कथिता तृतीया
या तिथीला अग्नीत दिलेली आहुती नष्ट होते, पण दान नाही; म्हणूनच ऋषींनी तिसरी तिथी अक्षय म्हटली आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादेऽक्षय्यतृती याव्रतवर्णनं नाम त्रिंशत्तमोऽध्यायः
श्री भविष्यमहापुराणाच्या उत्तरपर्वात श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'अक्षय तृतीया व्रताचे वर्णन' हा तिसावा अध्याय संपला.
अङ्गारकचतुर्थीव्रतवर्णनम् पापापहं बहुफलं सुकरं सूपवासकम्
हे व्रत पाप दूर करणारं, अनेक फळ देणारं, सहज करता येणारं आणि उपवासासह पाळावं असं आहे.
ऋद्धिबुद्धिकरं स्वर्ग्यं यशस्यं सर्वकामदम्
हे व्रत संपत्ती, बुद्धी, स्वर्ग, कीर्ती आणि सर्व इच्छा पूर्ण करतं.
शृणु पार्थ परं गुह्यं यन्मया कथितं न च
पार्था, मी तुला एक अत्यंत गुप्त गोष्ट सांगतो, जी मी याआधी कधीच सांगितली नाही.
शिवयोरतिसंहर्षाद्रक्तबिंदुश्च्युतः क्षितौ
शिव आणि पार्वती यांच्या मोठ्या आनंदातून एक रक्ताचा थेंब पृथ्वीवर पडला.
तस्माज्जातः कुमारोऽसौ रक्तो रक्तसमुद्भवः
त्या रक्तातून एक लाल रंगाचा कुमार जन्माला आला.
शिवांगाद्रभसा जात स्तेनांगारक उच्यते
शिवाच्या अंगातून वेगाने जन्मलेला तो कुमार 'अंगारक' म्हणून ओळखला जातो.
सौभाग्यारोग्यकृद्यस्मात्तस्मादंगारकः स्मृतः
तो सौभाग्य आणि आरोग्य देतो म्हणून त्याला अंगारक असं नाव पडलं.
तं पूजयति यत्नेन नारी वाऽनन्यमानसा रूपं सौभाग्यसंपन्नं नरनारीमनोहरम्
जी स्त्री एकाग्र मनाने आणि भक्तीने त्याची पूजा करते, तिला रूप, सौभाग्य आणि सर्वांना आकर्षित करणारं सौंदर्य मिळतं.
युधिष्ठिर उवाच सहोममंत्रसंस्थानं साधिवासविधानतः
युधिष्ठिर म्हणाला: होम, मंत्र आणि शुद्धीकरणाची योग्य पद्धत काय आहे?