गौरी मे प्रीयतां नित्यमघनाशाय मंगला
गौरी नेहमी माझ्यावर प्रसन्न राहो, ती पाप नष्ट करणारी आणि मंगलमय आहे.
संवत्सरांते लवणं गुडकुंभं समर्जितम् उमामहेश्वरं हैमं तद्वदिक्षुफलैर्युतम् ।। 4.27.
वर्षाच्या शेवटी, मीठ, स्वच्छ गूळाचा कलश, सुवर्णाची उमा-महेश्वराची मूर्ती आणि ऊसाची फळे यांचा समावेश करावा.
प्रस्तरावरणं शय्यां सविश्रामां निवेदयेत्
दगडाने मढवलेली, विश्रांतीसाठी जागा असलेली शय्या अर्पण करावी.
आर्द्रानन्दकरी नाम तृतीयैषा सनातनी
ही तिसरी सनातन व्रत आहे, जिने 'आर्द्रानंदकरी' असे नाव आहे.
इह लोके यमानंदं प्राप्नोति धनसंचयात्
या जगात, धनसंचयामुळे यमाचा आनंद मिळतो.
नारी वा कुरुते या तु कुमारी विधवा तथा
स्त्री, कुमारिका किंवा विधवा यापैकी कोणीही हे व्रत करू शकते.
प्रतिपक्षमुपोष्यैवं मंत्रार्चनविधानतः
प्रतिपक्षी तिथीला उपवास करून, मंत्रपूजा आणि विधीने हे करावे.
य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वापि मानवः
जो मनुष्य हे रोज ऐकतो किंवा दुसऱ्यांना ऐकवतो,
आनंददां सकलदुःखहरां तृतीयां या स्त्री करोति विधिवत्सधवाधवा च
तिसरी पत्नी, जी योग्य विधीनुसार वागते, ती नवऱ्याला आणि विधवेच्या दुःखांना दूर करून आनंद देते.
चैत्रभाद्रपदमाघवर्णनम् तृतीयात्रयमेतन्मे कृष्ण कस्मान्न कीर्तितम्
चैत्र, भाद्रपद आणि माघ या महिन्यांचे वर्णन. कृष्णा, या तीन तिथी मी का सांगितल्या नाहीत?
किमहं भक्तिरहितस्त्रयीमार्गातिगो नरः
मी भक्तिरहित, वेदांच्या मार्गापासून दूर गेलेला मनुष्य आहे का?
भवान्सर्वार्थानुकूलः सर्वज्ञ इति मे मतिः व्रतं चैतज्जगत्ख्यातं नाख्यातं तेन ते मया
माझा विश्वास आहे की, तू सर्व कार्यांसाठी अनुकूल आणि सर्वज्ञ आहेस. हे व्रत जगात प्रसिद्ध आहे, तरी ते मी तुला सांगितले नाही.
यद्यस्ति श्रवणे बुद्धिः श्रूयतां पाण्डुनन्दन
तुला ऐकण्याची समज असेल, तर पांडुपुत्रा, ऐक.
जया च विजया चैव उमायाः परिचारिके
जय आणि विजय या दोघी उमा देवीच्या सेविका आहेत.
भवत्यौ सर्वदा देव्याश्चित्तवृत्तिविदौ किल पूजिता तुष्टिमभ्येति मंत्रै कैश्च वरानने
या दोघी नेहमी देवीच्या मनस्थितीची जाणीव ठेवतात; मंत्रांनी त्यांची पूजा केल्यास, सुंदर मुखवाली, त्या समाधान देतात.
तासां तद्वचनं श्रुत्वा जया प्रोवाच सादरम् व्रतमुत्सवसंयुक्तं नरनारी मनोरमम्
त्यांचे बोल ऐकून, जयाने आदरपूर्वक एक व्रत सांगितले, जे सणासोबत असून, स्त्री-पुरुषांना आनंद देणारे आहे.
चैत्रे सिततृतीयायां दन्तधावनपूर्वकम्
चैत्र महिन्यातील शुद्ध तृतीयेला, दात घासून,
सकुंकुमं सतांबूलं सिन्दूरं रक्तवाससी
कुंकू, तांबूल, सिंदूर आणि लाल वस्त्रे घेऊन,
विधवा याति मार्गेण कुमारी तु यदृच्छया 4.28.
विधवा ठरलेल्या मार्गाने जाते, तर कुमारिका आपल्या इच्छेनुसार वागते.
नेत्रपट्टपटीवस्त्रैर्वस्त्रमण्डपिकां शुभाम्
डोळ्यांसाठी पट्ट्या, कापडाच्या पट्ट्या आणि सुंदर वस्त्रांची छत्री वापरावी.
प्रवाललंबितव्रातामंतर्दिव्यवितानिकाम्
लटकणाऱ्या फुलांच्या माळा आणि दिव्य आंतरिक आवरण असावे.
पुरतः कारयेत्कुण्डं हस्तमात्रं समेखलम्
समोर, हाताएवढ्या आकाराचा आणि सम सपाट कड असलेला कुंड तयार करावा.
देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य ततो देवीगृहं व्रजेत्
देव आणि पितरांची पूजा करून मग देवीच्या घरात जावे.
तत्कालप्रभवैः पुष्पैर्गन्धालि बकुलाकुलैः
त्या काळातील फुलांनी, सुगंधी बकुळाच्या घड्यांनी,
एवं संपूज्य विधिवत्सद्धूपेनाधिवासयेत् उमा सती समुद्दिष्टं नामाष्टकमिदं मया
अशा प्रकारे विधीपूर्वक पूजा करून, चांगल्या धूपाने अधिवास करावा. उमा, सती आणि मी सांगितलेली आठ नावे उच्चारावीत.
लड्डुकैः खण्डवेष्टैश्च गुडकैः सिंहकेसरैः
लाडू, साखरेचे तुकडे, गुळाचे गोळे आणि सिंहाच्या आकारातील मिठाई याने पूजा करावी.
घृतपक्वैर्बहुविधैः सुपक्वफलकल्पितैः १. इक्षुदंडानैक्षवं च हरिद्रार्द्रान्पुरो न्यसेत्
त्याने तुपात शिजवलेले अनेक प्रकारचे स्वादिष्ट पदार्थ, ऊसाचे कांड व ताजी हळद समोर ठेवावी.
नारिकेलानामलकान्मातुलुंगान्सदाडिमान् 4.28.
त्याने नारळ, आवळा, लिंबू व डाळिंब यांचा नैवेद्य द्यावा.
कालोद्भवानि चान्यानि फलानि विनिवेदयेत्
काळानुसार मिळणारी इतर फळेही अर्पण करावीत.
नेत्रांजनशलाकाश्च नखरे चनकानि च
डोळ्यांसाठी काजळाच्या काड्या आणि नखांसाठी हरभरेही अर्पण करावेत.