धनं धान्यं हिरण्यं च दासीदासादिकं वहु
संपत्ती, धान्य, सोनं आणि अनेक दासी-दास हे मिळतात.
उमामहेश्वरं नाम अप्सरोभिः पुरा कृतम्
उमा-महेश्वर नावाचं व्रत पूर्वी अप्सरांनी सुरू केलं होतं.
रूपिण्या रंभया चैव सीतयाऽहल्यया तथा
रूपिणी, रंभा, सीता आणि अहल्या यांनी हे व्रत केलं.
एताभिश्चरितं पार्थ व्रतं सर्वव्रतोत्तमम्
हे सर्व व्रतांमध्ये श्रेष्ठ असलेलं व्रत, पार्था, या स्त्रियांनी आचरलं.
मर्त्यलोके स्त्रियो याश्च दुर्भगारूपवर्जिताः
माणसांच्या जगात ज्या स्त्रियांना भाग्य किंवा सौंदर्य नाही,
तासां हितार्थं पार्वत्या उमामहेश्वरं व्रतम्
त्यांच्या भल्यासाठी पार्वतीने उमा-महेश्वर व्रत सुरू केलं.
पूर्वं मार्गशिरे मासि नारी धर्मपरायणा 4.23.
पूर्वी मार्गशीर्ष महिन्यात, धर्मपरायण स्त्रीने स्नान करून,
स्नात्वा संपूज्य ललितां हरकायार्धवासिनीम् कृत्वा देवीस्तर्पयित्वा इदं वाक्यमुदीरयेत्
स्नान करून, हराच्या अर्धांगिनी असलेल्या ललितेची पूजा करावी; देवीला तृप्त करून, हे वचन म्हणावं:
नमो नमस्ते देवेश उमादेहार्द्धधारक
"नमस्कार, नमस्कार, देवांचे स्वामी, उमाच्या अर्धांगाचे धारक!"
हृदि कृत्वा शिवं देवीं जपेद्यावद्गृहं गता
शिव आणि देवीला मनात ठेवून, ती घरी पोहोचेपर्यंत जप करावा.
वामपार्श्वे उमां देवीं दक्षिणे तु महेश्वरम् नैवेद्यं तु यथाशक्ति घृतपक्वं निवेदयेत्
उमाला डाव्या बाजूला आणि महेश्वराला उजव्या बाजूला ठेवून, आपल्या सामर्थ्यानुसार तुपात शिजवलेलं नैवेद्य अर्पण करावं.
कारयेद्वैश्वदेवं तु तिलाज्येन सुसंस्कृतम्
तिळ आणि तुपाने नीट तयार केलेलं वैश्वदेव करावं.
एवं द्वादशमासांस्तु पूजयित्वा महेश्वरम्
अशा प्रकारे बारा महिने महेश्वराची पूजा करावी.
शिवं रूप्यमयं कृत्वा उमां हैममयीं तथा
शिवाची चांदीची आणि उमाची सोन्याची मूर्ती तयार करावी.
चन्दनेन शिवं चर्च्य कुंकुमेन च पार्वतीम्
शिवाला चंदन लावावं आणि पार्वतीला कुंकू लावावं.
वेष्टयेच्छुक्लवस्त्रेण शिवं रक्तेन पार्वतीम्
शिवाला पांढरं वस्त्र आणि पार्वतीला लाल वस्त्र घालावं.
भोजयेच्छिवभक्तांश्च ब्राह्मणान्वेदपारगान् 4.23.
शिवभक्त आणि वेदपारंगत ब्राह्मणांना भोजन द्यावं.
ततः प्रदक्षिणीकृत्य इदमुच्चारयेद्बुधः व्रतेनानेन सुप्रीतौ भवेतां मम सर्वदा
मग प्रदक्षिणा घालून, ज्ञानी स्त्रीने हे म्हणावं: "या व्रतामुळे तुम्ही दोघं नेहमी माझ्यावर प्रसन्न राहा."
एवमुक्त्वा जितक्रोधे ब्राह्मणे वेदपारगे
असं सांगून, क्रोधावर विजय मिळवलेल्या आणि वेदांमध्ये पारंगत असलेल्या त्या ब्राह्मणाला
इदं कृत्वा व्रतं नारी महेशार्पितमानसा
जेव्हा एखादी स्त्री हे व्रत महेश्वराला मन अर्पून करते,
शिवलोके वसेत्तावद्यावदिन्द्राश्चतुर्द्दश
ती स्त्री शिवाच्या लोकात चौदा इंद्रांपर्यंत राहते.
यदा मानुष्यमायाति जायते विमले कुले
जेव्हा ती पुन्हा मनुष्य म्हणून जन्म घेते, तेव्हा ती शुद्ध कुळात जन्मते.
धनधान्यसमायुक्ते सुवर्णमणिमंडिते
तिच्याकडे धन, धान्य असते आणि ती सोन्या-रुप्याच्या दागिन्यांनी सजलेली असते.
वियोगं नैव सा पश्येद्भर्तृमित्रसुतादिकैः
तिला पती, मित्र, मुलगे किंवा इतर कोणापासूनही कधीच वियोग भासत नाही.
हैमीमुमां रजतपिण्डमयं महेशं रौप्ये सुरूपवृषभे च समास्थितौ तौ
ती आणि तिचा पती सुंदर रुप्याच्या वृषभावर बसलेले असतात, आणि त्यांच्या समोर सोन्याचा किंवा रुप्याचा महेश्वर असतो.
रम्भातृतीयाव्रतवर्णनम् पुत्रसौभाग्यफलदां सर्वामयनिवारिणीम्
आता रंभातृतीया व्रताचे वर्णन सांगतो, जे पुत्र, सौभाग्य देते आणि सर्व रोग दूर करते.
सर्वदुष्टहरां पुण्यां सर्वसौख्यप्रदां तथा
हे व्रत सर्व दोष दूर करते, पुण्य देते आणि सर्व सुख मिळवून देते.
शंकरेण पुरा प्रोक्ता पार्वत्याः प्रियकाम्यया
हे व्रत पूर्वी शंकराने पार्वतीच्या सुखासाठी सांगितले होते.
मार्गशीर्षे शुभे मासि तृती यायां नराधिप उपवासस्य नियमं गृह्णीयाद्भक्तिभाविता
मार्गशीर्ष महिन्यात, तृतीया तिथीला, राजन, भक्तीभावाने उपवासाचा नियम घ्यावा.
देवि संवत्सरं यावत्तृतीयायामुपो षिता तदविघ्नेन मे यातु प्रसादात्तव पार्वति
देवी, एक वर्षभर तृतीयेच्या दिवशी उपवास करावा; तुझ्या कृपेने, हे पार्वती, तो कोणत्याही अडथळ्याविना पूर्ण व्हावा.