अथ देवसमानस्तु कदाचित्स वृषध्वजः 4.20.
कधीतरी देवांसारखा वृषध्वज तिथे उपस्थित होता.
तत्रस्थश्चाह्वयामास नर्मणा त्रिपुरांतकः
तिथे त्रिपुरांतकाने हसत खेळत बोलावले.
एह्येहि त्वमितः कासि कृष्णांजनसमन्विते
अगं, इथे ये, काळ्या काजळाने सजलेली तू.
एवमुत्क्षिप्तमनसा देवी संकुद्धमानसा
अशा प्रकारे, तिचे मन अस्वस्थ होऊन देवी रागावली.
रुरोद सस्वरं बाला तत्रस्था स्फुरिताधरा
ती बालिका तिथे उभी राहून, ओठ थरथरत मोठ्याने रडली.
यस्मान्ममोपमा दत्ता कृष्णवर्णेन शंकर
शंकरा, तू मला काळ्या रंगाशी तुलना केलीस म्हणून,
तस्माद्देहमिमं कृष्णं जुहोमि ज्वलितेऽनले
म्हणून मी हे काळे शरीर जळत्या आगीत अर्पण करते.
मुमोच हरितच्छायाकांतिं हरितशाद्वले
तिने हिरव्या गवतावर हिरवट तेज सोडले.
पुनः पर्वतराजस्य गृहे गौरी बभूव सा
पुन्हा पर्वतराजाच्या घरी ती गौरी झाली.
एवं सा हरकालीति गौरीशस्य व्यवस्थिता
अशा प्रकारे ती हराची काळी आणि गौरी म्हणून ओळखली जाते.
हरकर्मसमुत्पन्ने हरकाये हरप्रिये 4.20.
हराच्या पूजेच्या वेळी, हराच्या देहासाठी, हराला प्रिय असलेल्या देवीसाठी हा विधी केला जातो.
इत्थं संपूज्य नैवेद्यं दद्याद्विप्राय पांडव
या प्रकारे भक्तीने पूजा करून, नंतर नैवेद्य ब्राह्मणाला द्यावा, हे पांडुपुत्र.
अर्चितासि मया भक्त्या गच्छ देवि सुरालयम्
देवी, मी तुला भक्तीने पूजले आहे; आता तू देवांच्या लोकात जा.
एवं यः पांडवश्रेष्ठ हरकालीव्रतं चरेत्
हे पांडवांमध्ये श्रेष्ठ, जो कोणी हराकाळीचे व्रत अशा प्रकारे पाळतो—
सा यत्फलमवाप्नोति तच्छृणुष्व नराधिप
तीला जे फळ मिळते, ते मी तुला सांगतो, हे नराधिपा, ते ऐक.
सर्वभोगसमायुक्ता सौ भाग्यबलगर्विता
ती सर्व सुखांनी युक्त होते, भाग्य, बळ आणि अभिमानाने परिपूर्ण असते.
साग्रं वर्षशतं यावद्भोगान्भुक्त्वा महीतले
ती पृथ्वीवर शंभर वर्षे सर्व सुखांचा उपभोग घेते.
चिरभद्रा महाकालनंदीश्वरविनायकाः
ती दीर्घकाळ सुखी राहते आणि महाकाळ, नंदी आणि विनायक हिच्या सोबत असतात.
संपूर्णसूर्यगणसप्तविरूढशस्यां तां वै हिमाद्रितनयां हरकालिकाख्याम्
संपूर्ण सूर्यगण आणि सातपट भरपूर पिकांसह, ती हिमालयाची कन्या हराकाळी हिला प्राप्त होते.
ललिताव्रतवर्णनम् अथ पृच्छामि भगवन्व्रतं द्वादशमासिकम्
ललिता व्रताचे वर्णन मग, हे भगवन्, मी बारा महिन्यांचे व्रत कोणते ते विचारतो.
कृष्ण उवाच शंकरस्य महादेव्याः संवादं कुरुसत्तम
कृष्ण म्हणाले: हे कुरूश्रेष्ठ, शंकर आणि महादेवी यांचा संवाद ऐक.
कैलासशिखरे रम्ये बहुपुष्पफलोपगे
कैलासाच्या सुंदर शिखरावर, जिथे अनेक फुलं आणि फळं आहेत—
कदंबबकुलामोद वशीकृतमधुव्रते
जिथे कदंब आणि बकुळ यांच्या सुगंधाने मधमाशा आकर्षित होतात—
मृगर्क्षगजसिंहैश्च शाखामृगगणावृते
जिथे हरिण, कृष्णमृग, हत्ती आणि सिंह यांच्या कळपांनी ते ठिकाण वेढले आहे—
तपस्विभिर्महाभागैः सेवमानं समंततः
जिथे मोठ्या पुण्यवान तपस्वी सर्व बाजूंनी सेवा करतात—
अप्सरोभिः परिवृतमुमा नत्वाब्रवीदिदम् भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज
अप्सरांनी वेढलेली उमा, वाकून म्हणाली: 'हे भगवन्, देवांचा देव, त्रिशूळधारी, वृषध्वज—'
कथयस्व महेशान तृतीयाव्रतमुत्तमम्
'हे महेश, तिसऱ्या उत्तम व्रताबद्दल मला सांग.'
नारी स्वर्गं शुभं रूपमारोग्यं श्रियमुत्तमाम् विहस्य शंकरः प्राह किं व्रतेन तव प्रिये
स्त्रीला स्वर्ग, शुभ रूप, आरोग्य आणि उत्तम श्री मिळते. हसत शंकर म्हणाले, 'प्रिय, तुला व्रताचा काय उपयोग?'
ये कामास्त्रिषु लोकेषु दिव्या भूम्यंतीरक्षजाः 4.21.
तीनही लोकांमध्ये — दैवी, पृथ्वीवरील आणि जलचर — जी जी इच्छा आहेत,
उमोवाच किंचित्त्रिभुवनाभोगभूषणे शशिभूषणे
उमा म्हणाली — हे चंद्राला अलंकार म्हणून धारण करणारे, आणि तीनही लोकांच्या सुखभोगांचे भूषण असणारे,