यो गोपदव्रतमिदं कुरुते त्रिरात्रं गा वै प्रपूजयति गोरसपूजनाच्च
जो कोणी हे गोपद व्रत तीन रात्री करतो, गायींची पूजा करतो आणि गायीच्या दुधाचा सन्मान करतो,
हरिकालीव्रतवर्णनम् सर्वधान्यैस्तां विरूढां भूतां हरितशाड्वलाम्
हरिकाळी व्रताचे वर्णन – सर्व धान्यांनी, वाढलेल्या, सजीव आणि हिरवळीने आच्छादित अशा भूमीवर,
गन्धैः पुष्पैः फलैर्धूपैर्नैवेद्यैर्मोदकादिभिः
सुगंधी, फुले, फळे, धूप, नैवेद्य आणि मोदकांसारख्या गोड पदार्थांनी पूजा केली जाते.
घण्टावाद्यादिभिर्गीतैः शुभैर्दिव्यकथानुगैः
घंटा, वाद्ये, शुभ गीते आणि दिव्य कथा यांचा गजर होत असतो.
सुवासिनीभिः सा नेया मध्ये पुण्यजलाशये
सुशोभित स्त्रियांकडून तिला पवित्र जलाशयाच्या मध्यभागी नेले जाते.
आर्द्रधान्यैः स्थिता कस्मात्पूज्यते स्त्रीजनेन सा
ओल्या धान्यांसह उभी असलेली ती स्त्रियांकडून का पूजली जाते?
आसीद्दक्षस्य दुहिता कालीनाम्नी तु कन्यका
दक्षाला काळी नावाची एक कन्या होती.
वर्णेनापि च सा कृष्णा नवनीलोत्पलप्रभा
ती रंगाने काळी होती, जणू नवीन निळ्या कमळासारखी तेजस्वी.
विवाहिता विधानेन शंखतूर्यानुनादिना
शंख आणि ताशांच्या निनादात तिचा विधिपूर्वक विवाह झाला.
निर्वर्तिते विवाहे तु तया सार्धं त्रिलोचनः
विवाह पूर्ण झाल्यावर त्रिनेत्रधारी तिच्या सोबत होते.
अथ देवसमानस्तु कदाचित्स वृषध्वजः 4.20.
कधीतरी देवांसारखा वृषध्वज तिथे उपस्थित होता.
तत्रस्थश्चाह्वयामास नर्मणा त्रिपुरांतकः
तिथे त्रिपुरांतकाने हसत खेळत बोलावले.
एह्येहि त्वमितः कासि कृष्णांजनसमन्विते
अगं, इथे ये, काळ्या काजळाने सजलेली तू.
एवमुत्क्षिप्तमनसा देवी संकुद्धमानसा
अशा प्रकारे, तिचे मन अस्वस्थ होऊन देवी रागावली.
रुरोद सस्वरं बाला तत्रस्था स्फुरिताधरा
ती बालिका तिथे उभी राहून, ओठ थरथरत मोठ्याने रडली.
यस्मान्ममोपमा दत्ता कृष्णवर्णेन शंकर
शंकरा, तू मला काळ्या रंगाशी तुलना केलीस म्हणून,
तस्माद्देहमिमं कृष्णं जुहोमि ज्वलितेऽनले
म्हणून मी हे काळे शरीर जळत्या आगीत अर्पण करते.
मुमोच हरितच्छायाकांतिं हरितशाद्वले
तिने हिरव्या गवतावर हिरवट तेज सोडले.
पुनः पर्वतराजस्य गृहे गौरी बभूव सा
पुन्हा पर्वतराजाच्या घरी ती गौरी झाली.
एवं सा हरकालीति गौरीशस्य व्यवस्थिता
अशा प्रकारे ती हराची काळी आणि गौरी म्हणून ओळखली जाते.
हरकर्मसमुत्पन्ने हरकाये हरप्रिये 4.20.
हराच्या पूजेच्या वेळी, हराच्या देहासाठी, हराला प्रिय असलेल्या देवीसाठी हा विधी केला जातो.
इत्थं संपूज्य नैवेद्यं दद्याद्विप्राय पांडव
या प्रकारे भक्तीने पूजा करून, नंतर नैवेद्य ब्राह्मणाला द्यावा, हे पांडुपुत्र.
अर्चितासि मया भक्त्या गच्छ देवि सुरालयम्
देवी, मी तुला भक्तीने पूजले आहे; आता तू देवांच्या लोकात जा.
एवं यः पांडवश्रेष्ठ हरकालीव्रतं चरेत्
हे पांडवांमध्ये श्रेष्ठ, जो कोणी हराकाळीचे व्रत अशा प्रकारे पाळतो—
सा यत्फलमवाप्नोति तच्छृणुष्व नराधिप
तीला जे फळ मिळते, ते मी तुला सांगतो, हे नराधिपा, ते ऐक.
सर्वभोगसमायुक्ता सौ भाग्यबलगर्विता
ती सर्व सुखांनी युक्त होते, भाग्य, बळ आणि अभिमानाने परिपूर्ण असते.
साग्रं वर्षशतं यावद्भोगान्भुक्त्वा महीतले
ती पृथ्वीवर शंभर वर्षे सर्व सुखांचा उपभोग घेते.
चिरभद्रा महाकालनंदीश्वरविनायकाः
ती दीर्घकाळ सुखी राहते आणि महाकाळ, नंदी आणि विनायक हिच्या सोबत असतात.
संपूर्णसूर्यगणसप्तविरूढशस्यां तां वै हिमाद्रितनयां हरकालिकाख्याम्
संपूर्ण सूर्यगण आणि सातपट भरपूर पिकांसह, ती हिमालयाची कन्या हराकाळी हिला प्राप्त होते.
ललिताव्रतवर्णनम् अथ पृच्छामि भगवन्व्रतं द्वादशमासिकम्
ललिता व्रताचे वर्णन मग, हे भगवन्, मी बारा महिन्यांचे व्रत कोणते ते विचारतो.