कौंतेय पुरुषो वापि ख्यातं रंभाव्रतं भुवि
कौंतेय, पुरुष असो वा स्त्री, राम्भा व्रत पृथ्वीवर प्रसिद्ध आहे.
स्त्रीणां चातुर्यसौभाग्यं गार्हस्थ्यं सर्वकामिकम् सपत्नीदर्पदलनं वशीकरणमुत्तमम्
स्त्रियांना हे व्रत चातुर्य, सौभाग्य, गृहस्थ जीवनातील सर्व सुख, सर्व इच्छा, सवतांच्या गर्वाचा नाश आणि श्रेष्ठ वशिला देते.
हिमवद्विंध्ययोर्मध्ये आर्यावर्ते मनोहरे
हिमालय आणि विंध्य पर्वतांच्या मध्ये, सुंदर आर्यावर्त देशात,
मृतः शक्रपुरं याति ततो विष्णुपुरं व्रजेत्
जो तिथे मरण पावतो तो इंद्राच्या नगरीत जातो, आणि नंतर विष्णूच्या नगरीत पोहोचतो.
यद्रंभया किल भयापहरं ततश्च गौर्या हिमाद्रिभवनस्थितयापि चीर्णम्
भीतीमुळे, जी गोष्ट भीती दूर करते तीच गौरीने हिमालयाच्या घरात राहूनही केली.
गोपदतृतीयाव्रतवर्णनम् तृतीयायां चतुर्थ्यां च शुद्धायां प्रतिवत्सरम्
गोपद व्रताचे वर्णन – दरवर्षी शुद्ध तृतीया किंवा चतुर्थीला,
उपवासेन गृह्णीयाद्व्रतं नाम्ना तु गोपदम्
उपवास करून 'गोपद' नावाचे व्रत घ्यावे.
दध्यक्षतैश्च मालाभिः पिष्टकैर्वनमालया
दही, अक्षता, माळा, पिठाचे पदार्थ आणि वनफुलांच्या माळा यांचा वापर करावा.
दद्याद्गवाह्निकं भक्त्या तासां पूर्वापराह्णयोः
त्या गायींसाठी भक्तीने पूर्वार्ध व अपराह्ण या दोन्ही वेळी गोवर्धन अर्घ्य द्यावे.
व्रजंतीनां गवां नित्यमायांतीनां च भारत अर्घ्यं प्रदद्याद्गृष्ट्यां वा गवां पादेषु पांडव
भारत, रोज गायी बाहेर जाताना आणि परत येताना त्यांच्या पायाजवळ पाण्याने अर्घ्य द्यावे, पांडव.
माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः
ती रुद्रांची आई, वसूंची मुलगी, आदित्यांची बहीण आणि अमृताची नाभी आहे.
गावो मे हृदये संतु गवां मध्ये वसाम्यहम्
गायी माझ्या हृदयात वास करोत; मी गायींच्या मध्ये राहतो.
इत्थं संपूज्य दत्त्वार्घं ततो गच्छेद्गृहाश्रमम्
अशा प्रकारे पूजा करून अर्घ्य दिल्यावर, मग आपल्या घरच्या कामाकडे वळावे.
शालिपिष्टं फलं शाकं तिलमन्नं च शोभनम्
तांदळाचे पीठ, फळे, भाजीपाला, तीळ आणि उत्तम अन्न द्यावे.
प्रभाते गोपदं दत्त्वा ब्राह्मणाय हिरण्मयम् 4.19.
सकाळी ब्राह्मणाला सोन्याचे गोपद द्यावे.
अर्च्यंतेऽत्र यथा गावस्तथा गोवर्धनो गिरिः
इथे गायींची पूजा जशी होते तशीच गोवर्धन पर्वताचीही पूजा होते.
गोभक्तो गोव्रतं कृत्वा भक्त्या शक्त्या च गोष्पदम्
जो गायींना भक्तीने आणि आपल्या शक्तीनुसार गोव्रत करतो, त्याने गोपदाचीही पूजा करावी.
गोतर्णकाकुलं गेहं गोकुलं च समासतः
गायींच्या आवाजाने गजबजलेले घर आणि गोकुळ मिळते.
संतानं पूजितं लब्ध्वा ततः स्वर्गेऽमरो भवेत्
पूज्य संतान मिळाल्यावर, नंतर स्वर्गात अमरत्व मिळते.
गन्धर्वैर्गीतवाद्येन सेव्यमानोऽप्सरोगणैः
गंधर्वांच्या गाण्याने आणि वाद्यांनी, तसेच अप्सरांच्या संगतीने सेवा मिळते.
यो गोपदव्रतमिदं कुरुते त्रिरात्रं गा वै प्रपूजयति गोरसपूजनाच्च
जो कोणी हे गोपद व्रत तीन रात्री करतो, गायींची पूजा करतो आणि गायीच्या दुधाचा सन्मान करतो,
हरिकालीव्रतवर्णनम् सर्वधान्यैस्तां विरूढां भूतां हरितशाड्वलाम्
हरिकाळी व्रताचे वर्णन – सर्व धान्यांनी, वाढलेल्या, सजीव आणि हिरवळीने आच्छादित अशा भूमीवर,
गन्धैः पुष्पैः फलैर्धूपैर्नैवेद्यैर्मोदकादिभिः
सुगंधी, फुले, फळे, धूप, नैवेद्य आणि मोदकांसारख्या गोड पदार्थांनी पूजा केली जाते.
घण्टावाद्यादिभिर्गीतैः शुभैर्दिव्यकथानुगैः
घंटा, वाद्ये, शुभ गीते आणि दिव्य कथा यांचा गजर होत असतो.
सुवासिनीभिः सा नेया मध्ये पुण्यजलाशये
सुशोभित स्त्रियांकडून तिला पवित्र जलाशयाच्या मध्यभागी नेले जाते.
आर्द्रधान्यैः स्थिता कस्मात्पूज्यते स्त्रीजनेन सा
ओल्या धान्यांसह उभी असलेली ती स्त्रियांकडून का पूजली जाते?
आसीद्दक्षस्य दुहिता कालीनाम्नी तु कन्यका
दक्षाला काळी नावाची एक कन्या होती.
वर्णेनापि च सा कृष्णा नवनीलोत्पलप्रभा
ती रंगाने काळी होती, जणू नवीन निळ्या कमळासारखी तेजस्वी.
विवाहिता विधानेन शंखतूर्यानुनादिना
शंख आणि ताशांच्या निनादात तिचा विधिपूर्वक विवाह झाला.
निर्वर्तिते विवाहे तु तया सार्धं त्रिलोचनः
विवाह पूर्ण झाल्यावर त्रिनेत्रधारी तिच्या सोबत होते.