पुनराख्यानकं विप्र वर्णयामास सुन्दरम्
पुन्हा एकदा, ब्राह्मणांनो, त्याने एक सुंदर गोष्ट सांगितली.
कान्यकुज्जे महाराज ब्राह्मणो दानशीलकः प्रतिग्रहेण यद्द्रव्यं तेन दानमचीकरत्
कान्यकुब्ज या नगरीत, राजन, एक ब्राह्मण दानशील होता. त्याला जे काही मिळे, ते सगळं तो इतरांना दान करीत असे.
कदाचित्तु शरत्काले नवदुर्गाव्रतं ह्यभूत्
कधीतरी शरद ऋतूत नवदुर्गा व्रत पाळलं गेलं.
किं कर्तव्यं मया चाद्य येन द्रव्ययुतो ह्यहम्
'आज मी असं काय करू, ज्यामुळे मला संपत्ती मिळेल?' असं त्याने मनात विचार केलं.
इति शोकसमायुक्तस्तदा देवीप्रसादतः
अशा दुःखाने भरलेल्या अवस्थेत, त्या वेळी देवीच्या कृपेने—
निराहारव्रतं तेन कृतं तु नवमाह्निकम्
त्याने नवदिवस उपवासाचं व्रत केलं, अन्न न घेता.
जीमूतकेतुरिति च सोभूद्विद्याधराधिपः
विद्याधरांचा अधिपती म्हणून जिमूतकेतु नावाचा एक राजा होता.
उवास कतिचिद्वर्षान्दिव्य भोगप्रभोगवान्
त्याने काही वर्षे दिव्य सुखांचा आणि आनंदाचा उपभोग घेतला.
तेन वृक्षप्रभावेन जातः पुत्रो महोत्तमः
त्या वृक्षाच्या प्रभावामुळे त्याला एक उत्तम पुत्र झाला.
स वै पूर्वभवे राजन्मध्यदेशे महोत्तमे 3.2.15.
राजा, पूर्वजन्मी तो उत्तम मध्यदेशात होता.
एकदा मृगयाकेलिलोलुपः स महीपतिः
एकदा तो राजा शिकार खेळायला फारच उत्सुक झाला.
चैत्रशुक्लनवम्यां तु न कृतं जीवघातनम्
चैत्र महिन्यातील शुक्ल नवमीला कोणत्याही जीवहिंसेचं कृत्य केलं गेलं नाही.
वाल्मीकेश्च कुटीमध्ये रात्रौ जागरणं कृतम्
वाल्मीकी यांच्या कुटीमध्ये रात्री जागरण केलं गेलं.
श्रुता राममयी गाथा तस्य पुण्यप्रभावतः
त्याच्या पुण्यामुळे रामाचं गीत ऐकायला मिळालं.
कल्पवृक्षस्य वै पूजा कृता तेन महात्मना
त्या महात्म्याने कल्पवृक्षाची पूजा केली.
स तमाह महावृक्ष मदीयं नगरं शुभम्
त्या मोठ्या वृक्षाने त्याला सांगितलं, 'माझं हे शुभ नगर—'
इत्युक्ते सति वृक्षेण नगरं भूपतेः समम्
वृक्षाने असं सांगितल्यावर, ते नगर राजासोबत एकरूप झालं.
सर्वे ते राजतुल्याश्च कल्पवृक्षप्रसादतः
कल्पवृक्षाच्या कृपेने ते सगळे राजासारखे झाले.
मलयाद्रौ महारम्ये तेपतुर्बहुलं तपः
मलय पर्वतावर, त्या रम्य ठिकाणी त्यांनी खूप कठोर तप केला.
कमलाक्षीति विख्याता कन्या च शिवमंदिरे 3.2.15.
कमलाक्षी नावाची, प्रसिद्ध अशी एक कन्या, शिवाच्या मंदिरात होती.
जीमूतवाहनश्चैव पूजार्थे मंदिरं ययौ
जिमूतवाहन देखील पूजेच्या हेतूने त्या मंदिरात गेला.
तस्या दर्शनमात्रेण कामबाणेन पीडितः
तिचे दर्शन होताच, तो कामाच्या बाणांनी व्याकुळ झाला.
जीमूतवाहन उवाच मदनाय नमस्तुभ्यं कृष्णपुत्राय ते नमः
जिमूतवाहन म्हणाला, "मदनास वंदन, कृष्णपुत्रा तुला नमस्कार."
पंचबाणाय कामाय प्रद्युम्नाय नमोनमः
पंचबाण असलेल्या कामदेवास, प्रद्युम्नास मी पुन्हा पुन्हा नमस्कार करतो.
तदा प्रसन्नो भगवान्मकरध्वजदेवता
त्या वेळी, मकरध्वज असलेल्या भगवंत प्रसन्न झाले.
विश्वावसुरिति ख्यातस्तस्य भूपस्य वै सुतः
विश्वावसु असे प्रसिद्ध असलेला, त्या राजाचा मुलगा होता.
नरं नारायणं नत्वा गरुडोत्तुंगमाययौ
नर आणि नारायण यांना वंदन करून, तो गरुडावर बसून आला.
रुरोद बहुधा तत्र यत्र जीमूतवाहनः
जिथे जिमूतवाहन होता, तिथे त्याने अनेक प्रकारे मोठ्याने रडले.
वृद्धामाश्वास्य पप्रच्छ केनेदं दुःखमागतम्
त्या वृद्धेला धीर देऊन, त्याने विचारले, "हे दुःख कोणी दिलं?"
तद्वियोगेन दुःखार्ता विलपामि महाकुला 3.2.15.
त्याच्यापासून दूर झाल्यामुळे, मी – मोठ्या घरातील – दुःखाने विलाप करते.