आचम्य खान्युपालभ्य स्मृत्वा सोमं स्वपेद्भुवि
पाणी पिऊन, अन्न चाखून आणि सोमाचा स्मरण करून, जमिनीवर झोपावे.
मुन्यन्नं तु तृतीयायां चतुर्थ्यां गोरसोत्तरम् ।। घृताक्ताः सगुणाः शस्ताः पञ्चम्यां कृशरास्सदा
तिसऱ्या दिवशी साधूंचे अन्न घ्यावे; चौथ्या दिवशी दूधजन्य पदार्थ घ्यावेत; आणि पाचव्या दिवशी नेहमी तुपातले व मसाल्याचे पेज उत्तम असते.
शस्ता भद्रेषु सर्वेषु सदा श्यामाकतण्डुलाः
सर्व शुभ प्रसंगी नेहमी श्यामक व काळा तांदूळ हितकारक असतात.
प्रातः स्नानं ततः कृत्वा संतर्ज्य पितृदेवताः
सकाळी स्नान करून, नंतर पितरांना व देवतांना सन्मान द्यावा.
भृत्यबन्धुजनैः सार्द्धं पश्चाद्भुञ्जीत कामतः
नंतर, नोकर, नातेवाईक आणि कुटुंबीयांसह इच्छेनुसार जेवावे.
करोत्येतन्नरो भक्त्या वर्षमेकममत्सरी
जो मनुष्य हे एक वर्ष भक्तीने, द्वेष न ठेवता करतो—
एतत्करोति या कन्या शुभं प्राप्नोति सा पतिम्
ही कृती जी कन्या करते, तिला शुभ पती मिळतो.
राज्यार्थी लभते राज्यं धनार्थी लभते धनम्
राज्याची इच्छा असणाऱ्याला राज्य मिळते; धनाची इच्छा असणाऱ्याला धन मिळते.
योषित्कुलाकुलविवाहमनोरमाणि शय्यान्नयानशयनासनशोभितानि 4.13.
सज्जन घराण्यांमध्ये विवाह, रम्य शय्या, वाहन, आसन व स्त्रियांसाठी अलंकार मिळतात.
द्वितीयाव्रतमाहात्म्यवर्णनम् मासैश्चतुर्भिश्चत्वारः प्रावृट्छुक्लाः क्लमापहाः
दुसऱ्या व्रताचे माहात्म्य सांगतो: चार पावसाळ्यातील शुक्ल पक्ष थकवा दूर करतात.
गोपिताश्च सदा लोके न प्रोक्ताश्च मया क्वचित्
ही नेहमी जगात गुप्त ठेवली जातात आणि मी कधीच कुठे सांगितली नाहीत.
एका तु श्रावणे मासि अन्या भाद्रपदे तथा
एक श्रावण महिन्यात येते, दुसरे भाद्रपद महिन्यात येते.
श्रावणे कलुषा नाम प्रोष्ठपादे च गीर्मला
श्रावणात तिला कलुषा म्हणतात आणि प्रोष्ठपदात गीर्मला म्हणतात.
कस्मात्सा कलुषा प्रोक्ता कस्मात्सा गीर्मला मता । कस्मात्सा प्रेतसंचारा कस्माद्याम्या प्रकीर्तिता
तिला कलुषा का म्हणतात? गीर्मला का समजतात? ती प्रेतांच्या संगतीची का आहे? यामी का म्हणतात?
ब्रह्महत्यापनोदार्थमश्वमेधे प्रवर्तिते
ब्रह्महत्या दूर करण्यासाठी अश्वमेध यज्ञात हे व्रत प्रचलित झाले.
क्रोधादिन्द्रेण वजेण ब्रह्महत्या निषूदिता
इंद्राने रागाने वज्राने ब्रह्महत्या नष्ट केली.
नार्यां ब्रह्महने वह्नौ संविभज्य यथाक्रमम्
स्त्रीला, ब्राह्मणाला आणि अग्नीत योग्य क्रमाने दान करावे.
नारीवृक्षनदीभूमिवह्निब्रह्महनेष्वथ
स्त्री, झाड, नदी, पृथ्वी, अग्नी आणि ब्राह्मण यांना—
मधुकैटभयो रक्ते पुरा मग्नेति मेदिनी 4.14.
पूर्वी मधु आणि कैटभ यांच्या रक्तामुळे पृथ्वी लाल झाली होती.
नद्यः पूरमलाः सर्वा वह्नेर्धूमशिखा मलः
सर्व नद्या अपवित्र झाल्या; अग्नीचा धूर आणि ज्वाळाही अपवित्र आहेत.
गीर्गिरा भारती वाणी वाचा मेधा सरस्वती
बोलणे, भाषा, वाणी, उच्चार, बुध्दी आणि सरस्वती—
देवर्षिपितृधर्माणां निंदका नास्तिकाः शठाः
देव, ऋषी, पितर आणि धर्म यांची निंदा करणारे नास्तिक आणि कपटी असतात.
अनध्यायेषु शास्त्राणि पाठयंति पठंति च
ज्या काळात वाचन वर्ज्य आहे, त्या वेळी ते शास्त्रांचे पठण आणि अध्यापन करतात.
प्रेतास्तु पितरः प्रोक्तास्तेषां तस्यां तु संचरः
मृत झालेले पूर्वज पितर म्हणून ओळखले जातात; त्यांची गती तिथेच असते.
अग्निष्वात्ता बर्हिषद आज्यपाः सोमपास्तथा
अग्निष्वात, बर्हिषद, आज्यप आणि सोमप हे सुद्धा—
पुत्रैः पौत्रैश्च दौहित्रैः स्वधामंत्रैः सुपूजिताः
पुत्र, नातू आणि मुलीच्या मुलाकडून स्वधा मंत्रांनी योग्य प्रकारे पूजिले गेले की—
कार्तिके शुक्लपक्षस्य द्वितीयायां युधिष्ठिर
कार्तिक महिन्यात शुक्ल पक्षातील द्वितीयेला, युधिष्ठिरा—
द्वितीयायां महोत्सर्गे नारकीयाश्च तर्पिताः भ्रामिता नर्तितास्तुष्टाः स्थिताः सर्वे यदृच्छया
द्वितीयेला महोत्सवात, नरकातीलही पितर तृप्त होतात, त्यांना फिरवले जाते, नाचवले जाते, ते आनंदी होतात आणि इच्छेनुसार राहतात.
तेषां महोत्सवो वृत्तो यमराष्ट्रे सुखावहः 4.14.
त्यांच्यासाठी यमराजाच्या राज्यात मोठा उत्सव होतो, जो सुख देणारा असतो.
अस्यां निजगृहे पार्थ न भोक्तव्यमतो बुधैः
या दिवशी, पार्था, ज्ञानी लोकांनी स्वतःच्या घरी जेवू नये.