भद्रोपवासव्रतवर्णनम् तदहं ज्ञातुमिच्छामि प्राप्यते केन कर्मणा
शुभ उपवासव्रताचे वर्णन. मला हे जाणून घ्यायचे आहे की, ते कोणत्या कृतीने मिळते.
वरप्रदानाद्देवानामृषीणां सेवनेन वा
देवतांना वर देऊन, की ऋषींची सेवा करून हे मिळते का?
तत्प्रभावाद्भवेन्नूनं राजञ्जातिस्मरो नरः
त्या प्रभावामुळे, राजन, मनुष्य नक्कीच आपल्या मागील जन्माची आठवण ठेवू शकतो.
शुभोदयः पुरा वैश्यो बभूव यमुनातटे
पूर्वी यमुनेच्या काठी शुभोदय नावाचा एक वैश्य राहत होता.
संजयस्य सुतो जातः स्वर्णष्ठीवीति विश्रुतः
तो संजयाचा मुलगा म्हणून जन्मला आणि त्याचे नाव सुवर्णष्ठीवी असे झाले.
नारदस्य प्रभावेण पुनरु जीव्यतेऽप्यसौ
नारदाच्या प्रभावामुळे तो पुन्हा जिवंत झाला.
दस्युभिश्च कथं नीतो मृत्युं वै जीवितः कथम्
त्याला दस्यूंनी कसा मृत्यूच्या जवळ नेले आणि तो कसा वाचला?
. देवर्षी तस्य मित्रे च सदा नारदपर्वतौ
दैवी ऋषी आणि त्याचा मित्र नेहमी नारद व पर्वत होते.
एकदा संजयगृहं संप्राप्तौ तौ यदृच्छया
एकदा योगायोगाने ते दोघे संजयाच्या घरी आले.
तेषामथोपविष्टानां पूर्ववृत्तांतभाषिणौ 4.13.
ते बसले असताना, त्यांनी पूर्वीच्या घडामोडी सांगितल्या.
पर्वतः प्राह राजानं कन्येयं वरवर्णिनी
पर्वत म्हणाला, 'राजा, ही कन्या अत्यंत सुंदर वर्णाची आहे.'
पद्मपत्रेक्षणनखा पद्मकिंजल्कसप्रभा
हिच्या डोळ्यांची आणि नखांची शोभा कमळाच्या पाकळ्यांसारखी आहे, आणि तिचा तेज कमळाच्या केसरासारखा आहे.
सविलासा गजगतिः सुनासा कोकिलस्वरा
ती अत्यंत लाघवी आहे, तिची चाल हत्तीप्रमाणे आहे, नाक सुंदर आहे आणि आवाज कोकिळेसारखा गोड आहे.
तिलपुष्पस्फुटा नासा रूपं संपरिलक्ष्यते
तिचे नाक तिळाच्या फुलासारखे नाजूक आहे आणि तिचे रूप स्पष्टपणे दिसते.
एवं ब्रुवा णं तं विप्रं विस्मयोत्फुल्ललोचनम्
असे बोलताना, तो ब्राह्मणाकडे आश्चर्याने मोठ्या डोळ्यांनी पाहू लागला.
अथोवाच नृपं धीमान्नारदः क्षुभितेन्द्रियः १६ ईप्सितं तव दास्यामि वरं मर्त्येषु दुर्ल्लभम्
तेव्हा ज्ञानी नारद, ज्याची इंद्रिये अस्वस्थ झाली होती, राजाला म्हणाला, 'मर्त्य लोकांत दुर्मिळ असा तुझ्या इच्छेप्रमाणे वर मी तुला देईन.'
कृताञ्जलिरुवाचेदं प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः
त्याने दोन्ही हात जोडून, आनंदाने फुललेल्या डोळ्यांनी अशी वाणी केली.
यस्य मूत्रं पुरीषं वा श्लेष्माणं क्षिपति क्षितौ
जो कोणी मूत्र, विष्ठा किंवा कफ जमिनीवर टाकतो—
एवमस्त्विति तं राजन्नारदः प्रत्यभाषत 4.13.
राजा, तसेच असो असे नारदांनी त्याला उत्तर दिले.
एवमुक्त्वा स तां कन्यां सालङ्कारां सुमध्यमाम्
असे म्हणून, त्याने ती अलंकारांनी सजलेली, सडपातळ कुमारी दिली.
तत्तस्य चेष्टितं दृष्ट्वा पर्वतः क्रोधमूर्छितः
त्याचे वर्तन पाहून पर्वत रागाने भरून गेला.
मयेयं प्रार्थिता पूर्वं त्वया यस्माद्विवाहिता
ही कन्या मी आधी मागितली होती, पण तू तिला विवाह केला आहेस.
दत्तस्त्वयास्य यः पुत्रो वरदानेन नारद
नारद, वर देऊन तू जो मुलगा त्याला दिलास—
एवमुक्तः पर्वतेन नारदः प्राह दुर्मनाः
पर्वताने असे म्हणताच, नारद दुःखी होऊन म्हणाले:
सामान्यं सर्वभूतानां कन्या भवति सुव्रत
सुव्रत, कन्या सर्व प्राण्यांसाठी समान असते.
न सेवितास्त्वया वृद्धास्तेन मां शपसे रुषा
तू वडीलधाऱ्यांची सेवा केली नाहीस, म्हणूनच तू रागाने मला शाप देतोस.
यस्मादेतदविज्ञाय शपसे मामनागसम्
हे तुला न कळता, तू मला निरपराध असूनही शाप देतोस—
संजयस्य सुतः शापाद्यदि पञ्चत्वमेष्यति
जर तुझ्या शापामुळे संजयाचा मुलगा मरण पावला—
एवं शप्त्वा तदाऽ न्योन्यं देवर्षी तावुभौ पुनः 4.13.
अशा रीतीने एकमेकांना शाप देऊन, ते दोन्ही देवर्षी—
अथास्य सप्तमे मासि जातः पुत्रो नृपस्य सः
नंतर, सातव्या महिन्यात त्या राजाला पुत्र झाला.