वित्तहीनो यथा कश्चिच्छ्रद्धया च पुनःपुनः
जसा एखादा दारिद्र्याने ग्रस्त असला, पण त्याच्याकडे श्रद्धा असेल, तर तो पुन्हा पुन्हा प्रयत्न करतो.
प्रतिमासमुपोष्यैवं प्रति पत्कार्त्तिकावधौ 4.12.
अशा प्रकारे प्रत्येक महिन्याला उपवास करत करत, कार्तिक महिन्यापर्यंत हे करावे.
द्वितीये द्वे पञ्चदश्यां कृत्वा नक्तं नराधिपः
दुसऱ्या महिन्याच्या पंधराव्या दिवशी, राजा रात्रभर उपवास करून हे व्रत करतो.
द्वितीयोपवसेच्छुक्ला ततः प्रभृति वत्सरम्
नंतर शुक्ल पक्षातील दुसऱ्या दिवशीदेखील उपवास करून, असे एक वर्ष करावे.
उपवासद्वयं कृत्वा तृतीयां प्रारभेत्ततः
दोन उपवास पूर्ण केल्यावर, तिसऱ्या दिवशी व्रत सुरू करावे.
कृत्वैवं षोडशे वर्षे पूर्णमास्यां समुद्यतः
असे करत करत सोळाव्या वर्षी, पौर्णिमेच्या दिवशी, तयारीनिशी हे करावे.
हेमशृंगीं रौप्यखुरां सघंटां कांस्यदोहनाम्
सोन्याचे शिंग, चांदीचे खुर, घंटा आणि कांस्याचे दूध काढण्याचे भांडे असलेली गाय द्यावी.
शिवभक्तिरतान्विप्रान्विशुद्धांश्चैव षोडश
शिवभक्तीमध्ये रमलेले, शुद्ध असे सोळा ब्राह्मण बोलवावेत.
ब्राह्मणांश्च यथाशक्त्या भोजयेदपरानपि
आपल्या सामर्थ्यानुसार इतर ब्राह्मणांनाही जेवू घालावे.
बृहत्तपोव्रतं चैव ब्रह्मघ्नाद्यघशोषणम्
हे मोठे तपाचे व्रत आहे, ब्रह्महत्येसारखे पाप नष्ट करणारे आहे.
चतुर्णामपि वर्णानां स्वर्गसोपानवत्स्थितम्
सर्व चार वर्णांसाठी हे व्रत स्वर्गाकडे नेणारे पायऱ्यांसारखे आहे.
धन्यमायुःप्रदं पुण्यं रूपसौभाग्यवर्द्धनम् 4.12.
हे व्रत धन, दीर्घायुष्य, पुण्य आणि रूप व सौभाग्य वाढवते.
विधवयापि कर्तव्यं भूयोऽवैधव्यहेतवे
विधवा स्त्रीनेही हे व्रत करावे, कारण त्यामुळे विधवापण दूर होते.
उपोष्य प्रतिमासं तु भुंजीत ब्राह्मणैः सह
ती प्रत्येक महिन्याला उपवास करून, ब्राह्मणांसोबत जेवावे.
अंते चांते सुवर्णानां प्रारंभविधिनाचरेत्
शेवटी तिने सुवर्णासह सांगितलेल्या पद्धतीने विधी करावा.
व्रतविघ्ने महाराज जाते दैवात्कथंचन
राजा, जर दैवाने किंवा अन्य कारणाने व्रतामध्ये अडथळा आला,
अथ शीघ्रतरं कश्चिद्व्रतं कर्तुं समुद्यतः
किंवा कोणी हे व्रत लवकर पूर्ण करण्यास उत्सुक असेल,
अंते चांते च वर्षाणां प्रारंभविधिना च रेत्
वर्षांच्या शेवटी, सांगितलेल्या पद्धतीने विधी करावा.
सोऽपि तत्फलमाप्नोति सत्यारंभप्रभावतः भवंति पुत्रसंश्लिष्टाः शिवध्यानानुभावतः
तोही सत्याने आरंभ केल्यामुळे ते फळ मिळवतो; शिवाच्या ध्यानाच्या प्रभावामुळे त्याला मुलांची संगत लाभते.
पुण्यं बृहत्तप इदं व्रतमादराद्ये कुर्वंति षोडशसमा निरताः स्वधर्मे
हे मोठे व्रत, जो आपल्या कर्तव्याशी निष्ठावान राहून सोळा वर्षे भक्तीने करतो, त्याला मोठा पुण्यसंचय मिळतो.
भद्रोपवासव्रतवर्णनम् तदहं ज्ञातुमिच्छामि प्राप्यते केन कर्मणा
शुभ उपवासव्रताचे वर्णन. मला हे जाणून घ्यायचे आहे की, ते कोणत्या कृतीने मिळते.
वरप्रदानाद्देवानामृषीणां सेवनेन वा
देवतांना वर देऊन, की ऋषींची सेवा करून हे मिळते का?
तत्प्रभावाद्भवेन्नूनं राजञ्जातिस्मरो नरः
त्या प्रभावामुळे, राजन, मनुष्य नक्कीच आपल्या मागील जन्माची आठवण ठेवू शकतो.
शुभोदयः पुरा वैश्यो बभूव यमुनातटे
पूर्वी यमुनेच्या काठी शुभोदय नावाचा एक वैश्य राहत होता.
संजयस्य सुतो जातः स्वर्णष्ठीवीति विश्रुतः
तो संजयाचा मुलगा म्हणून जन्मला आणि त्याचे नाव सुवर्णष्ठीवी असे झाले.
नारदस्य प्रभावेण पुनरु जीव्यतेऽप्यसौ
नारदाच्या प्रभावामुळे तो पुन्हा जिवंत झाला.
दस्युभिश्च कथं नीतो मृत्युं वै जीवितः कथम्
त्याला दस्यूंनी कसा मृत्यूच्या जवळ नेले आणि तो कसा वाचला?
. देवर्षी तस्य मित्रे च सदा नारदपर्वतौ
दैवी ऋषी आणि त्याचा मित्र नेहमी नारद व पर्वत होते.
एकदा संजयगृहं संप्राप्तौ तौ यदृच्छया
एकदा योगायोगाने ते दोघे संजयाच्या घरी आले.
तेषामथोपविष्टानां पूर्ववृत्तांतभाषिणौ 4.13.
ते बसले असताना, त्यांनी पूर्वीच्या घडामोडी सांगितल्या.