एवं यान्यापि कौंतेय कोकिलाव्रतमादरात्
कौंत्य, अशीच इतर कोणतीही स्त्री जेव्हा भक्तीने कोकिळाव्रत करते,
ये कोकिलां कलरवां कलकंठपीठां यच्छंति साज्यतिलपिष्टमयीं द्विजेभ्यः
जे लोक मधुर आवाजाची, काळ्या गळ्याची, साजिरी कोकिळा, साजूक तुपात व तीळाच्या पिठात बनवून, ब्राह्मणांना अर्पण करतात,
बृहत्तपोव्रतवर्णनम् सुरासुरमुनीनां च दुर्ल्लभं विधिना शृणु
देव, दैत्य आणि ऋषींनाही कठीण असा, मोठ्या तपाचा आणि व्रताचा जो नियम आहे, तो मी तुला सांगतो, नीट ऐक.
पर्वण्याश्वयुजस्यांते पायसं घृत संयुतम्
आश्वयुज महिन्याच्या शेवटी, दूध आणि तुपात शिजवलेला पायस तयार करावा.
आचम्याथ शुचिर्भूत्वा बिल्वजं दंतधावनम्
पाणी प्यायल्यावर आणि स्वतःला शुद्ध करून, बेलाच्या काडीने दात घासावेत.
अहं देवव्रतमिदं कर्तुमिच्छामि शाश्वतम्
मी हे दिव्य आणि शाश्वत व्रत करायचे ठरवतो.
इत्येवं नियमं कृत्वा यावद्वर्षाणि षोडश
असा संकल्प करून, हे व्रत सोळा वर्षे पाळावे.
ततो मार्गशिरे मासि प्रतिपद्यपरेऽहनि
नंतर मार्गशीर्ष महिन्यात, प्रतिपदा किंवा त्यानंतरच्या दिवशी,
स्नात्वा देवं समभ्यर्च्य रात्रौ प्रज्वाल्य दीपकान्
स्नान करून, देवाची पूजा करावी आणि रात्री दिवे लावावेत.
महादेवरतान्विप्रान्सपत्नीकान्यतव्रतान्
महादेवभक्त ब्राह्मण, त्यांच्या पत्नींसह आणि इतर व्रती लोकांना बोलवावे.
आमंत्र्य स्वगृहं गत्वा महादेवं स्मरन्क्षितौ
त्यांना आमंत्रण दिल्यावर, जमिनीवर महादेवाचे स्मरण करत आपल्या घरी यावे.
भास्करोदयमासाद्य स्नात्वा चादाय दीपकान् 4.12.
सूर्य उगवल्यावर, स्नान करून दिवे घ्यावेत.
अभ्यंगयित्वा देवेशं कषायैश्च विरूक्षयेत्
देवताधिपतीला अभ्यंग करून, उटण्याने चोळावे.
घृतेन मधुना दध्ना रसेन पयसा पुनः
तुप, मध, दही, रस आणि पुन्हा दूध याने अभिषेक करावा.
लेपयेत्सुघनं पश्चात्कर्पूरागरुचंदनैः
नंतर सुगंधी द्रव्ये, कापूर, अगर आणि चंदन याने लेप करावा.
वस्त्रयुग्मं पताकां च पञ्चवर्णं वितानकम्
दोन वस्त्रे, पताका आणि पाच रंगांचे छत्र अर्पण करावे.
पश्चान्निवेद्य नैवेद्यं स्तुत्वा स्वभवनं व्रजेत्
नैवेद्य दाखवून, स्तुती करून मग आपल्या घरी जावे.
व्रतिनश्च तथाचार्यं भोजयेन्मिथुनानि च
व्रत करणारे, गुरु आणि जोडपी यांना जेवू घालावे.
एवं विसृज्य तान्सर्वान्सार्द्धं बंधुजनैः स्वयम्
सर्वांचा सन्मान करून, आपल्या नातेवाइकांसह निघावे.
एवमेव विधिं कृत्वा प्रारभेताधनो धनी
हा विधी गरीब असो वा श्रीमंत, दोघांनीही असाच करावा.
वित्तहीनो यथा कश्चिच्छ्रद्धया च पुनःपुनः
जसा एखादा दारिद्र्याने ग्रस्त असला, पण त्याच्याकडे श्रद्धा असेल, तर तो पुन्हा पुन्हा प्रयत्न करतो.
प्रतिमासमुपोष्यैवं प्रति पत्कार्त्तिकावधौ 4.12.
अशा प्रकारे प्रत्येक महिन्याला उपवास करत करत, कार्तिक महिन्यापर्यंत हे करावे.
द्वितीये द्वे पञ्चदश्यां कृत्वा नक्तं नराधिपः
दुसऱ्या महिन्याच्या पंधराव्या दिवशी, राजा रात्रभर उपवास करून हे व्रत करतो.
द्वितीयोपवसेच्छुक्ला ततः प्रभृति वत्सरम्
नंतर शुक्ल पक्षातील दुसऱ्या दिवशीदेखील उपवास करून, असे एक वर्ष करावे.
उपवासद्वयं कृत्वा तृतीयां प्रारभेत्ततः
दोन उपवास पूर्ण केल्यावर, तिसऱ्या दिवशी व्रत सुरू करावे.
कृत्वैवं षोडशे वर्षे पूर्णमास्यां समुद्यतः
असे करत करत सोळाव्या वर्षी, पौर्णिमेच्या दिवशी, तयारीनिशी हे करावे.
हेमशृंगीं रौप्यखुरां सघंटां कांस्यदोहनाम्
सोन्याचे शिंग, चांदीचे खुर, घंटा आणि कांस्याचे दूध काढण्याचे भांडे असलेली गाय द्यावी.
शिवभक्तिरतान्विप्रान्विशुद्धांश्चैव षोडश
शिवभक्तीमध्ये रमलेले, शुद्ध असे सोळा ब्राह्मण बोलवावेत.
ब्राह्मणांश्च यथाशक्त्या भोजयेदपरानपि
आपल्या सामर्थ्यानुसार इतर ब्राह्मणांनाही जेवू घालावे.
बृहत्तपोव्रतं चैव ब्रह्मघ्नाद्यघशोषणम्
हे मोठे तपाचे व्रत आहे, ब्रह्महत्येसारखे पाप नष्ट करणारे आहे.