दर्शनादथ संभाषादुपकारात्सहासनात्
दिसणं, बोलणं, मदतीस येणं आणि हास्य यातून—
न दर्शनं न संभाषा कदाचित्सह तेन मे
माझं कधीच त्याच्याशी भेटणं, बोलणं किंवा एकत्र येणं झालं नाही.
इत्येवमुक्त्वा रंभोरू रंभा जंभारिणोंतिकम्
असं म्हणून, सुंदर जांघांची रंभा जंभाचा शत्रू असलेल्या देवाकडे गेली.
गत्वा निवेदयामास स्नेहव्रतविचेष्टितम्
ती जाऊन स्नेह व व्रताची कृती सांगितली.
शक्रः प्रोवाच चार्वंगीं गीर्वाणहृदयंगमाम्
इंद्राने त्या सुंदर, देवांच्या मनात स्थान मिळवलेल्या स्त्रीला संबोधून बोलले.
दिव्यमाल्यांबरधरं दिव्यस्रगुनुलेपनम्
ती दिव्य हार, वस्त्र घालून, दिव्य उटणे आणि अलंकारांनी सजलेली होती—
तत्रस्थः स द्विजो भोगीविभुनक्ति सह रंभया
तेथे तो द्विज, रंभेसह, सुखांचा उपभोग घेतो.
राज्यश्रियं जगति सर्वजनोपभोग्यामाप्नोति शक्रशिवकेशवयोर्निवासम्
तो जगात सर्व लोकांना लाभणारी राजश्री मिळवतो आणि इंद्र, शिव व केशव यांच्या निवासात पोहोचतो.
तिलकव्रतवर्णनम् दुर्गासूर्याग्निसोमानां व्रतानि मधुसूदन
तिलक व्रताचे वर्णन— दुर्गा, सूर्य, अग्नी आणि सोम यांची व्रते, मधुसूदन,
शास्त्रांतरेषु दृष्टानि तव बुद्धिगतानि च
ही व्रते इतर शास्त्रांत दिसतात आणि तुझ्या बुद्धीतही आहेत.
प्रतिपत्क्रमयोगेन विहिता यस्य या तिथिः
चंद्रमासाच्या गणनेन ठरवलेल्या दिवशी, ज्या तिथीचे नियम त्याला लागू आहेत,
शुक्ला तस्यां प्रकुर्वीत स्नानं नियमतत्परः
त्या शुक्ल पक्षातील तिथीला, नियमाने आणि भक्तीभावाने स्नान करावे.
नारी नरो वा राजेन्द्र संतर्प्य पितृदेवताः
राजा, स्त्री असो वा पुरुष, पितर आणि देवतांना तृप्त करून,
पिष्टातकेन विलिखेद्वत्सरं पुरुषाकृतिम्
पीठ आणि गोड पदार्थांनी एका वर्षासाठी माणसाच्या आकाराची मूर्ती तयार करावी.
दीपैश्चापि सनैवेद्यैः पूजयेद्वत्सरं तदा पूजयेद्ब्राह्मणान्विद्वान्मंत्रैर्वेदोदितैः शुभैः
दिवे आणि नैवेद्याने त्या मूर्तीची वर्षभर पूजा करावी; विद्वानांनी वेदातील शुभ मंत्रांनी ब्राह्मणांची पूजा करावी.
संवत्सरोऽसि परिवत्सरोसीडा वत्सरोऽभित्सरोऽसि उषसस्ते कल्पंतामहोरात्रास्ते कल्पंतामर्धमासस्ते कल्पतां मासास्ते कल्पतामृतवस्ते कल्पन्तां संवत्सरस्ते कल्पताम्
तूच वर्ष आहेस, तूच वर्षांचा फेर आहेस, तूच आनंद आहेस, तूच वर्ष आहेस, तूच जवळ येणारा आहेस; तुझे उषःकाल, दिवस-रात्र, अर्धा महिना, महिने, ऋतू आणि वर्षे नेहमी राहो.
एवमभ्यर्च्य वासोभिः पश्चात्तमभिवेष्टयेत्
अशी पूजा करून, नंतर त्या मूर्तीला वस्त्राने गुंडाळावे.
ततस्तं प्रार्थयेत्पश्चात्पुरः स्थित्वा कृतांजलिः 4.8.
त्याच्या पुढे उभे राहून, हात जोडून, नंतर प्रार्थना करावी.
एवमुक्त्वा यथाशक्ति दद्याद्विप्राय दक्षिणाम्
असे सांगून, आपल्या शक्तीनुसार ब्राह्मणाला दक्षिणा द्यावी.
ततः प्रभृत्यनुदिनं तिलकालंकृतं मुखम्
त्या दिवसापासून रोज कपाळावर तिलक लावावे.
एवं नरो वा नारी वा व्रतमेतत्समाचरेत्
अशा प्रकारे, स्त्री असो वा पुरुष, हे व्रत पाळावे.
भूताः प्रेताः पिशाचाश्च दुर्वारा वैरिणो ग्रहाः
भूत, प्रेत, पिशाच्च, भयंकर शत्रू आणि ग्रह,
पूर्वमासीन्महीपालो नाम्ना शत्रुंजयो जयी
पूर्वी एक शत्रुंजय नावाचा, नेहमी विजय मिळवणारा राजा होता.
तया व्रतमिदं चैत्रे गृहीतं द्विजसन्निधौ ।। संवत्सरं पूजयित्वा धृत्वा हृदि जनार्दनम्
त्याने चैत्र महिन्यात ब्राह्मणांच्या उपस्थितीत हे व्रत स्वीकारले; वर्षभर पूजा करून, जनार्दनाला हृदयात ठेवले.
असूयुः क्षेप्तुकामो वा समागच्छति यः पुरः
जो कोणी मत्सर किंवा इजा करण्याच्या हेतूने समोर येतो,
सपत्नीदर्पापहरा वशीकृतमहीतला
सर्व पृथ्वी जिंकली, प्रतिस्पर्ध्यांचा गर्व मोडला, आणि तिला वश केले.
तावत्करेणाभिभूतो भर्ता पुत्रः सवेदनः
जोपर्यंत हाताने जिंकला जातो, तोपर्यंत पती किंवा पुत्र वेदना सहन करतो.
धर्मराजपुरं प्राप्तुं सर्वभूतापहारकः 4.8.
धर्मराजाच्या नगरीत पोहोचण्यासाठी, तो सर्व जीवांना दूर करतो.
तस्य द्वारमनुप्राप्ताः प्रवेष्टुं गृहमञ्जसा
ते सरळपणे घरात प्रवेश करण्यासाठी दारापर्यंत पोहोचले.
पार्श्वस्थितां चित्रलेखां तिलकालंकृताननाम्
त्याच्या शेजारी चित्रलेखा उभी होती, तिच्या चेहऱ्यावर सुंदर तिलक शोभत होता.