अमात्यतनयो विप्रस्त्रीरूपं प्रति मोहितः
मंत्र्याचा मुलगा त्या ब्राह्मण स्त्रीच्या रूपाने मोहून गेला.
मन्त्री स्नेहाच्च बहुधा सञ्चित्य हृदि पंडितैः 3.2.14.
मंत्र्याने प्रेमामुळे आणि पंडितांशी मनात अनेक विचार करून ठरवले.
साह भोमात्यतनय त्रिमासं तीर्थमण्डले
तो मंत्र्याचा मुलगा तीन महिने तीर्थक्षेत्रात राहिला.
तथा मत्वा मंत्रिसुतो नम्रात्मा मदनालसः
अशा प्रकारे विचार करून, तो मंत्र्याचा मुलगा नम्र मनाने आणि प्रेमाने थकलेला होता.
भूपकांतिं कामवशां चालिलिंग स कामुकः
कामाच्या ओढीने त्या प्रियकराने, कामात गुंतलेल्या राजाच्या प्रियतमेचा आलिंगन केला.
सुदेवो मानुषो भूत्वा मूलदेवगृहं ययौ
सुदेव माणूस बनून मूळदेवाच्या घरी गेला.
मूलदेवः प्रसन्नात्मा शशिनं नाम मित्रकम्
मूळदेव आनंदी मनाने, शशिन नावाच्या मित्रासोबत होता.
राज्ञे निवेद्य तत्सर्वं वधूं मे देहि भूपते
राजाला सर्व काही सांगून, त्याने म्हटले, 'राजा, मला वधू द्या.'
मन्त्री राजकरो नाम तत्पुत्रो मदनालसः
मंत्र्याचे नाव राजकर होते, आणि त्याचा मुलगा मदनालसा होता.
स्वपुत्रस्य वियोगेन स मन्त्री च तथेदृशः
स्वतःच्या मुलाच्या वियोगामुळे तो मंत्री अशा अवस्थेत होता.
यथा प्रसन्नो हि भवान्कुरु त्वं च तथाविधम्
तुम्ही जसे प्रसन्न आहात, तसेच कृती करा.
देहि भूप सुतां मह्यं तत्पुत्रस्य सुरताय वै 3.2.14.
राजा, त्या मुलाच्या आनंदासाठी मला तुमची कन्या द्या.
दत्त्वा च वेदविधिना बहुधा द्रव्यसंयुताम्
वेदांमध्ये सांगितलेल्या पद्धतीने आणि भरपूर संपत्ती देऊन अनेक प्रकारची दानं दिली.
शशी तु भूपतेः कन्यां गृहीत्वा स्वगृहं ययौ
शशी राजाच्या कन्येला घेऊन आपल्या घरी गेला.
मदीयेयं नृपसुता भोगपत्नी महोत्तमा
ही राजकन्या माझी आहे, ती उत्तम सुखाची पत्नी आहे.
इत्युक्त्वा नृपतिं प्राह वैतालो रुद्रकिंकरः
असं म्हणून वैताल, जो रुद्राचा सेवक होता, त्याने राजाला सांगितलं.
राजोवाच पितामात्राज्ञया पुत्री देवानां सन्मुखे स्थिता
राजा म्हणाला : वडील आणि आईच्या आज्ञेने ती मुलगी देवांसमोर उभी राहिली.
शास्त्रेषु कथितं देव स्त्रीरत्नं सर्वदैव हि
शास्त्रांमध्ये असं सांगितलं आहे, हे देव, की स्त्री ही नेहमीच मौल्यवान रत्न असते.
तत्क्षेत्रं कृषिकारस्य बीजदातुर्न चैव ह
ते शेत शेतकऱ्याचं असतं, बी देणाऱ्याचं नसतं.
सुदेवस्य वै तनयो योग्यत्वं हि गमिष्यति
सुदेवाचा मुलगा नक्कीच पात्रता मिळवेल.
इति ते कथितं देव यथाशास्त्रेषु भाषितम्
हे देव, तुला शास्त्रांमध्ये जसं सांगितलं आहे तसंच मी सांगितलं.
इति श्रुत्वा स होवाच स पुत्रो मदनालसः 3.2.14.
हे ऐकून मदनालसा नावाच्या त्या पुत्राने बोलायला सुरुवात केली.
स स्नात्वा बहुला ष्टम्यां तत्पुण्येन नृपोत्तम
तो बहुला अष्टमीला स्नान करून, त्या पुण्याने, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुला सांगतो.
स्मृत्वा स हृदि गोविंदं तुष्टाव श्लक्ष्णया गिरा
त्याने मनात गोविंदाचा स्मरण केला आणि कोमल शब्दांनी त्याची स्तुती केली.
त्वयैकेन लीलार्थतो देवदेव प्रियाराधया सार्द्धमेतद्धि गुप्तम्
हे देवाधिदेव, केवळ तुझ्यामुळे, तुझ्या प्रियतमेच्या सोबतीने, या सर्व गोष्टी गुप्त ठेवण्यात आल्या.
जगत्यन्तकाले त्वया कालमूर्त्या जगत्संहृतं वै नमस्तेनमस्ते
जगाच्या शेवटी, तूच काळरूप घेऊन हे जग संहारतोस; मी तुला नमस्कार करतो, पुन्हा नमस्कार करतो.
इति स्तोत्रप्रभावेन देवदेवेन मोचिता
या स्तोत्राच्या प्रभावामुळे देवाधिदेवाने त्याची मुक्तता केली.
रमणीं स्वां समालिंग्य ननन्द मुदितो नृप सुदेवं स समाहूय स्वां स्वसारं ददौ मुदा
आपली प्रिय पत्नीला मिठी मारून आनंदाने राजा हर्षित झाला; त्याने सुदेवाला बोलावलं आणि आनंदाने आपली बहीण दिली.
सुदेवस्तस्य भगिनीं क्षत्रियस्य मदातुराम्
सुदेवाने त्या क्षत्रियाची, प्रेमाने भरलेली बहीण स्वीकारली.
इति ते कथितं भूप चरित्रं तस्य धीमतः
हे राजन, त्या बुद्धिमानाचा चरित्र तुला सांगितलं.