अन्नदानं विशेषेण धर्म राजपुरे नराः
विशेषतः धर्मराजाच्या नगरात, माणसं अन्नदान करतात.
ये पुनः क्रूरकर्माणः पापा दानविवर्जिताः
पण जे क्रूर कर्म करणारे, पापी आणि दान न करणारे असतात—
षडशीतिसहस्राणि योजनानामतीत्य यत्
ते छपन्न हजार योजने ओलांडतात—
समीपस्थमिवाभाति नराणां शुभकर्मणाम्
सद्गुणी लोकांसाठी ते अगदी जवळ असल्यासारखं वाटतं.
तीव्रकंटकयुक्तेन शर्करानिचितेन च
कधी तिखट काट्यांनी भरलेल्या, तर कधी खड्यांनी आच्छादलेल्या वाटेवर,
क्वचित्पंकेन महता दुरुत्तारैश्च खातकैः
कुठे खोल चिखलाने, तर कुठे कठीण खड्ड्यांनी ती वाट अडथळ्यांनी भरलेली असते,
तटप्रपातविष्टंभैः पर्वतैर्वृक्षसंकुलैः
कुठे नदीचे काठ, दरी आणि दाट झाडांनी वेढलेले डोंगर त्या मार्गात येतात,
क्वचिद्विषमगर्तैश्च क्वचिल्लोष्टैः सुपिच्छिलैः
कुठे उंचसखल खड्डे, तर कुठे ओलसर आणि घसरड्या मातीचे ढेकळ असतात,
अनेकतापैर्विततैर्व्याप्तं वंशवनं क्वचित् 4.6.
कुठे अनेक गटांनी व्यापलेली, दाट बांबूची जंगले पसरलेली असतात,
क्वचिदुष्णांबुना व्याप्तं क्वचित्कारीषवह्निना
कुठे उष्ण पाण्याने, तर कुठे शेणाच्या जळत्या आगीने ती जागा भरलेली असते,
क्वचिन्महाजलौकाभिः क्वचिच्चाजगरैः पुनः
कुठे मोठ्या जळवांनी, तर कुठे पुन्हा अजगरांनी ती जागा व्यापलेली असते,
मत्तमातंगयूथैश्च बलोन्मत्तैः प्रमाथिभिः
कुठे मदमस्त हत्तींच्या कळपांनी, रागावलेल्या आणि विध्वंसक प्राण्यांनी ती वाट भरलेली असते,
महाविषाणैर्महिषैरुष्ट्रैर्मत्तैश्च खादकैः
कुठे मोठ्या शिंगांच्या म्हशी, उंट आणि मदमस्त, चावणाऱ्या प्राण्यांनी ती जागा व्यापलेली असते,
महाधूलीविमिश्रेण महाचण्डेन वायुना
कुठे दाट धुळीने मिसळलेल्या, प्रचंड आणि तुफानी वाऱ्याने ती वाट भरलेली असते,
महापाषाणवर्षेण हन्यमाना निराश्रयाः
कुठे मोठ्या दगडांच्या पावसाने मारले जात, आणि कुठेच आसरा नसतो,
महता बाणवर्षेण विध्यमानाश्च सर्वशः
कुठे मोठ्या बाणांच्या पावसाने सर्व अंग छिन्नविछिन्न होत असते,
प्रतप्तागारवर्षेण दह्यमाना व्रजंति च
कुठे तापलेल्या निखाऱ्यांच्या पावसाने जळत असूनही, ते पुढेच जातात,
महामेघरवैर्घोरैर्वित्रास्यंते मुहुर्मुहुः महाक्षाराम्बुधाराभिः सिच्यमाना द्रवंति च
कधी प्रचंड मेघांच्या भयंकर गडगडाटाने पुन्हा पुन्हा घाबरवले जातात, आणि मोठ्या क्षारयुक्त पाण्याच्या धारा अंगावर पडून ते वितळून जातात,
महाशीतेन मरुता तीक्ष्णेन परुषेण च 4.6.
कुठे मोठ्या, तीक्ष्ण आणि कडाक्याच्या थंड वाऱ्याने,
इत्थं मार्गेण रौद्रेण पांथैर्वि रहितेन च
अशा या भयंकर, एकाकी आणि सोबती नसलेल्या मार्गावर,
अविश्रामेण महता निर्गतापाश्रयेण च
अत्यंत थकवा आणि कुठेच आधार नसताना,
नीयंते देहिनः सर्वे ये मूढाः पापकर्मिणः
अशा प्रकारे सर्व मूढ आणि पाप करणारे जीव या मार्गाने ओढले जातात.
एकाकिनः पराधीना मित्रबंधुविवर्जिताः
एकटे, दुसऱ्यांवर अवलंबून, मित्र आणि नातेवाईकांशिवाय राहणारे,
प्रेतभूता विवस्त्राश्च शुष्ककण्ठोष्ठतालुकाः
मृतांच्या आत्म्यासारखे, कपडे नसलेले, कोरड्या घशाने, ओठांनी आणि तालूने व्याकुळ झालेले,
बद्धाः शृंखलया केचिदुत्तानाः पादयोर्नराः
काहींना साखळ्यांनी बांधलेले, काही पुरुष पाठीवर पडलेले आणि त्यांचे पाय वर केलेले,
पुनश्चाधोमुखाश्चान्ये घृष्यमाणाः सुदुःखिताः
पुन्हा, काहींना उलटे तोंड खाली करून ओढले जाते आणि ते फारच दुःखी असतात,
ललाटे चांकुशैस्तीक्ष्णैर्भिन्नाः कृष्यंति देहिनः
काहींच्या कपाळावर तीक्ष्ण काठीने टोचले जाते आणि त्यांना ओढले जाते,
पाश्चाद्बाह्वंसबद्धाश्च जठरे च प्रपीडिताः
काहींच्या हातांना आणि खांद्यांना मागून बांधलेले असते आणि पोटावर दडपण येते,
ग्रीवायामर्द्धचन्द्रेण क्षिप्यमाणा इतस्ततः 4.6.
काहींना गळ्यात अर्धचंद्रासारख्या हुकने इकडे तिकडे फेकले जाते,
विभिन्ना उदरे चान्ये तप्तशृंखलया नराः
काहींचे पोट जळत्या साखळ्यांनी फाडले जाते,