ध्वजातपत्रकलिलैरनीकैः परिवारितः
ध्वज आणि छत्रांनी सजलेल्या सैन्याने त्याला वेढले होते.
बभूव क्षणमात्रेण कंदर्पशरपीडितः
एका क्षणातच तो कामदेवाच्या बाणांनी विद्ध झाला.
अदृष्टरूपाप्सरसा काचिद्देवी समागता
अपूर्व सौंदर्याची एक अप्सरा, देवी त्याच्यासमोर प्रकट झाली.
मुमूर्षुर्जायते मोहादनुदिग्धहतो यथा
तो मोहाने इतका व्याकुळ झाला की, जणू काही विषबाण लागून मरणारच आहे असे वाटले.
उवाच नारीं मुग्धां तां शृणु मद्वचनं शुभे
त्याने त्या निरागस स्त्रीला म्हटले, "हे शुभे, माझे बोल ऐक."
इत्युक्ते साश्रु चार्वंगी प्राह मां विद्ध्ययोनिजाम्
त्याने असे म्हटल्यावर, ती सुंदर स्त्री डोळ्यांत अश्रू घेऊन म्हणाली, "माझा जन्म स्त्रीच्या गर्भातूनच झाला आहे, हे जाणून ठेव."
निराश्रयां विदित्वैनां ततो जातः स्मरार्दितः 4.3.
ती निराधार आहे हे कळताच, त्याच्या मनात तिच्याविषयी प्रीती निर्माण झाली.
नीत्वा विवाहयामास शास्त्रोक्तविधिना ततः
त्याने तिला घेऊन, शास्त्रानुसार विधीपूर्वक तिच्याशी विवाह केला.
उद्यानभव्यभूमीषु नदीनां पुलिनेषु च
सुंदर बागांमध्ये आणि नद्यांच्या काठी,
पद्मखंडेषु फुल्लेषु शोभितेषु सरस्सु च
फुललेल्या कमळांच्या गटांत आणि शोभिवंत सरोवरांत,
दिव्यावसथरम्येषु वेलाकूलेषु पार्थिवः
दिव्य आणि रम्य निवासस्थानी, तसेच नदीच्या काठी राजा राहत असे.
ततस्त्रयोदशे वर्षे तस्या गर्भोऽभवन्महान्
मग तेराव्या वर्षी तिच्या पोटी मोठा गर्भ राहिला.
तद्भेदाहतकुंभेषु बीजप्रारोहणान्नराः
त्या कुंभाचे तडे गेल्यावर, त्यातून बीज उगवले आणि माणसे जन्माला आली.
पंचाशत्संख्यया जाता उपसर्गादिवर्जिताः
पन्नास जण जन्मले, आणि त्यांना कोणतीही व्याधी किंवा दोष नव्हते.
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च बभूवुः सुरसत्तमाः
त्यांना मुले आणि नातवंडे झाली, हे देवश्रेष्ठा.
हयैरन्यैर्गजैरन्यैः क्रोधांधाः कौरवा इव
इतर घोड्यांवर, इतर हत्तींवर, रागाने आंधळे होऊन, जणू काही कौरवांसारखे वागत होते.
सपदातिगजारोहाः सांतःपुरयुगेच्छया 4.3.
पायदळ आणि हत्तीस्वारांसह, राजमहिषींसोबत, आपल्या इच्छेनुसार ते निघाले.
सासिसबलविस्ताराः सदर्पाः समहोच्छ्रयाः
त्यांची सैन्ये मोठ्या प्रमाणात पसरली होती, ते गर्विष्ठ आणि मोठ्या प्रतिष्ठेचे होते.
संदृश्य नारदीयैषा विनष्टं स्वकुलं रणे
हे नारद, हे पाहून त्यांच्या कुळाचा युद्धात नाश झाला.
हा दैव हा विधे पाप हा कृतान्त नमस्कृत
हाय दैवा! हाय विधी! हाय पाप! हाय मृत्यू, तुला मी वंदन करते.
इत्युक्त्वा स्वमुरोहस्तैर्जघान भृशदुःखिता
असं म्हणून, ती फार दुःखी होऊन, स्वतःच्या छातीवर हातांनी मारू लागली.
सोऽपि राजा विषण्णोऽसौ निर्विण्णः शोकसागरे
तो राजा देखील खूप खचला, दुःखाच्या सागरात बुडून गेला.
विषण्णो मंत्रिभिः सार्धं वृद्धशोकेन संयुतः
तो मंत्रीगणांसह खिन्न झाला, वृद्ध दुःखाने ग्रासलेला होता.
द्विजवेषपरिच्छन्न उपविष्टः सुखासने
ब्राह्मणाचा वेष धारण करून, तो आरामदायक आसनावर बसला.
किं रोदनेन बहुना युवयोः क्लेशकारिणा
तुम्ही दोघांनी इतकं रडून काय उपयोग? त्याने केवळ त्रासच वाढतो.
शोभने यादृशः शोकः कृतः संसारसागरे
हे सुंदरिनी, या संसारसागरात असं दुःख निर्माण झालं आहे.
पुरंदरसहस्राणि चक्रवर्तिशतानि च 4.3.
अनेक इंद्र आणि शेकडो सम्राट या जगात होऊन गेले.
येऽपि शोषयितुं शक्ताः समुद्रं ग्राहसंकुलम्
जे समुद्रातल्या राक्षसांनी भरलेल्या समुद्रालाही वाळवू शकतात,
कुर्युश्च करयुग्मेन चूर्णं मेरुं महीतले
जे आपल्या हातांनी मेरू पर्वतही जमिनीवर चूर्ण करू शकतात,
ऊद्धर्तुं धरणीसंज्ञां ग्रहीतुं चन्द्रभास्करौ
जे पृथ्वी उचलू शकतात, चंद्र-सूर्य पकडू शकतात,