वशिष्ठस्य मुनेर्नाम्ना विख्यातं श्रीमहोदयम्
वसिष्ठ या ऋषींच्या नावाने प्रसिद्ध असलेले ते स्थान 'श्रीमहोदय' म्हणून ओळखले जाते.
स्थातव्यं पुरतस्तेषां तस्मात्स्नानं समाचरेत्
त्यांच्या समोरच थांबावे आणि मग स्नान करावे.
यत्तीर्थलोकं विख्यातं स्नात्वा तीरं समाश्रितः
त्या प्रसिद्ध तीर्थस्थानी स्नान करून, त्या काठी आश्रय घ्यावा.
आचम्य सस्नौ तीर्थेन क्षणात्तीर्थमवाप्य च
त्याने पाणी घेतले, तीर्थात स्नान केले आणि क्षणातच तीर्थ प्राप्त केले.
तावत्स्त्रीत्वं समापन्नो नारदः केन वर्ण्यते
तेव्हाच नारद स्त्रीरूपात प्रकट झाले—हे कसे सांगावे?
स्मरपाशोपमौ कर्णौ कपोलौ कनकोज्ज्वलौ
त्याचे कान कामदेवाच्या दोऱ्यांसारखे दिसत होते आणि गाल सोन्यासारखे तेजस्वी होते.
दशना हीरकैस्तुल्या विद्रुमाभः शुभाधरः 4.3.
त्याचे दात हिऱ्यासारखे, सुंदर ओठ प्रवाळासारखे लाल होते.
शंखरेखात्रयेणैव कंठदेशो विराजते
त्याच्या गळ्यात शंखाच्या तीन रेषांसारखी शोभा होती.
युतौ रक्तोत्पलाभासौ पाणी रक्तनखांगुली
त्याचे हात लाल कमळासारखे, बोटे आणि नखेही लालसर रंगाचे होते.
स्तनावविरलौ स्निग्धौ चक्रवाकयुगोपमौ
त्याचे स्तन गुळगुळीत, एकमेकांजवळ आणि चक्रवाक पक्ष्यांच्या जोडीसारखे होते.
नाभिमंडलगांभीर्यं लावण्यं केन वर्ण्यते
त्याच्या नाभीच्या खोलीचे आणि सौंदर्याचे वर्णन कोण करू शकेल?
नयने च पुनस्तस्या मृग्या इव सुशोभने
त्याच्या डोळ्यांची शोभा हरिणाच्या डोळ्यांसारखी सुंदर होती.
रंभायुग्मोपमावूरू स्मरबाणनिबंधनौ
त्याच्या मांड्या रांभेच्या कांड्यासारख्या, आणि त्या कामदेवाच्या बाणांनी बांधलेल्या होत्या.
नवकुन्दलतासारसरलं सनिबंधनम्
त्याचा कंबरेचा भाग नव्या कुंदाच्या माळेने सजवलेला आणि सडपातळ होता.
रक्तांगुलीलतातल्पनखचन्द्रकयाचितम्
त्याचे पाय लाल बोटांनी, मऊ तळव्यावर चंद्रासारख्या नखांनी सुशोभित होते.
सैवंविधा तदा नारी सर्वलक्षणपू जिता
त्या वेळी तो सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त अशी स्त्री झाला.
क्षीरोदमथनोत्तीर्णा लक्ष्मीमन्याभिवोच्छ्रिताम् 4.3.
क्षीरसागर मथून लक्ष्मी प्रकट झाली आणि सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ मानली गेली.
संप्राप्यते च सा कालसंगराहारिणी यथा
योग्य वेळ आल्यावर, योग्य संधी मिळाली की, ती लक्ष्मी प्राप्त होते.
अथाजगाम तं देशं नाम्ना तालध्वजो नृपः
तेव्हा तळध्वज नावाचा राजा त्या प्रदेशात आला.
गजारूढैर्हयारूढै रथारूढैर्नरोत्तमैः
त्याच्या सभोवती हत्ती, घोडे आणि रथांवर बसलेले उत्तम पुरुष होते.
ध्वजातपत्रकलिलैरनीकैः परिवारितः
ध्वज आणि छत्रांनी सजलेल्या सैन्याने त्याला वेढले होते.
बभूव क्षणमात्रेण कंदर्पशरपीडितः
एका क्षणातच तो कामदेवाच्या बाणांनी विद्ध झाला.
अदृष्टरूपाप्सरसा काचिद्देवी समागता
अपूर्व सौंदर्याची एक अप्सरा, देवी त्याच्यासमोर प्रकट झाली.
मुमूर्षुर्जायते मोहादनुदिग्धहतो यथा
तो मोहाने इतका व्याकुळ झाला की, जणू काही विषबाण लागून मरणारच आहे असे वाटले.
उवाच नारीं मुग्धां तां शृणु मद्वचनं शुभे
त्याने त्या निरागस स्त्रीला म्हटले, "हे शुभे, माझे बोल ऐक."
इत्युक्ते साश्रु चार्वंगी प्राह मां विद्ध्ययोनिजाम्
त्याने असे म्हटल्यावर, ती सुंदर स्त्री डोळ्यांत अश्रू घेऊन म्हणाली, "माझा जन्म स्त्रीच्या गर्भातूनच झाला आहे, हे जाणून ठेव."
निराश्रयां विदित्वैनां ततो जातः स्मरार्दितः 4.3.
ती निराधार आहे हे कळताच, त्याच्या मनात तिच्याविषयी प्रीती निर्माण झाली.
नीत्वा विवाहयामास शास्त्रोक्तविधिना ततः
त्याने तिला घेऊन, शास्त्रानुसार विधीपूर्वक तिच्याशी विवाह केला.
उद्यानभव्यभूमीषु नदीनां पुलिनेषु च
सुंदर बागांमध्ये आणि नद्यांच्या काठी,
पद्मखंडेषु फुल्लेषु शोभितेषु सरस्सु च
फुललेल्या कमळांच्या गटांत आणि शोभिवंत सरोवरांत,