चोरितं बहुधा द्रव्यं गर्ते संस्थापितं बलात्
खूप सारा चोरलेला माल जबरदस्तीने त्या खड्ड्यात ठेवला.
त्यजाम नगरीं भूप चौरविघ्नकरीं तव स्थापिता नगरे तस्मिश्चौरहिंसापराय णाः
राजा, चला आपण ही तुझी चोरांच्या त्रासाने ग्रस्त नगरी सोडूया; त्या नगरीत चोरी आणि हिंसाचार करणारे लोक वस्तीला आले आहेत.
आज्ञाप्य स ययौ गेहं तैस्तु श्रुत्वा तथा कृतम्
आज्ञा दिल्यावर तो घराकडे गेला आणि त्यांनी जे घडले ते ऐकून तसेच केले.
राक्षस्या मायया सर्वे मोहिता रक्षिणस्तदा
त्या वेळी राक्षसाच्या मायेमुळे सर्व रक्षक फसले.
पुनस्ते प्रययुर्भूपं रणधीरं समेरयन्
पुन्हा ते रणधीर राजाकडे गेले आणि त्याला कळवले.
अर्धरात्रे तमोभूते स चौरो नृपमागतम्
मध्यरात्री अंधार पसरला असताना तो चोर राजाकडे आला.
नृपोऽब्रवीदहं चौरश्चोदितार्थः समागतः
राजा म्हणाला, "मी राजा आहे आणि तू चोर, बोलावल्याप्रमाणे आला आहेस."
मया सार्द्धं च बहुधा द्रव्यं हर सुखी भव
माझ्यासोबत भरपूर धन घे आणि आनंदी रहा.
गर्तमध्ये गतो रात्रौ स्थापयित्वा नृपं बहिः
रात्रीच्या वेळी तो खड्ड्यात गेला आणि राजाला बाहेर सोडून दिलं.
भूपतिं प्राह भो राजन्गच्छ शीघ्रं स्वकं गृहम् 3.2.13.
त्याने राजाला म्हटलं, 'राजा, लवकर आपल्या घरी जा.'
इत्युक्त्वा सा तु भूपाय मार्गभेदमदर्शयत्
असं सांगून तिने राजाला दुसरा रस्ता दाखवला.
आययौ सेनया सार्द्धं यत्र चौरः स्वयं स्थितः
ती सैन्यासोबत तिथे आली जिथे चोर स्वतः उभा होता.
संपूज्य वर्णयामास यथा जातं तथाविधि ।। विहस्याह च रक्षस्तं त्वया मे भोजनं कृतम्
तिने त्याचा सन्मान केला आणि सगळं जसं घडलं तसं सांगितलं; हसून तिने राक्षसाला म्हटलं, 'तू माझं जेवण तयार केलं आहेस.'
अद्य भक्ष्याम्यहं सर्वान्मानुषान्दैवचोदितान्
आज मी सर्व माणसांना, दैवाच्या इच्छेने, खाऊन टाकीन.
चखाद बहुलां सेनां तेपि याता दिशो दश
तिने मोठं सैन्य खाल्लं; तेही दहा दिशांना पळाले.
तदा चौरः स्वयं प्राप्य भूपतिं प्राह रोषतः
तेव्हा चोर स्वतः राजाजवळ गेला आणि रागाने बोलला.
इति श्रुत्वा नृपश्चैव तूर्णमागत्य तत्र ह
हे ऐकून राजा लगेच तिथे आला.
रक्षसा सह तद्गर्तं भस्मसादभवत्क्षणात्
राक्षसासोबत तो खड्डा क्षणात राख झाला.
तथा सर्वधनैः सार्धं स्त्रीभिस्ताभिः समाययौ
मग ती सर्व धन-दौलत आणि स्त्रियांना घेऊन परत आली.
पटहाताडितेनैव शब्देन च गृहेगृहे 3.2.13.
ढोल वाजवण्याचा आवाज प्रत्येक घरात घुमत होता.
तद्दिने नगरे तस्मिन्भ्रामितो गर्दभोपरि
त्या दिवशी, त्या नगरात, त्याला गाढवावर बसवून फिरवलं.
तस्य रूपं समालोक्य मुमोह सुखभाविनी
त्याचं रूप पाहून सुखी असणारी ती स्त्री बेशुद्ध पडली.
स गत्वा नृपतिं प्राह पंचलक्षधनं मम
तो राजाकडे गेला आणि म्हणाला, 'पाच लाखाचं धन माझं आहे.'
विहस्याह नृपस्तं वै चौरोऽयं धनलुंठकः
हसून राजा म्हणाला, 'हा चोर आहे, धन चोरणारा आहे.'
इति श्रुत्वा निराशोऽभूत्स चौरो मरणं गतः
हे ऐकून चोर निराश झाला आणि मरण पावला.
एतस्मिन्नेव तत्पुत्री देवमायाविमोहिता
त्याच वेळी त्याची मुलगी देवमायेच्या प्रभावाने भ्रमित झाली.
तदा प्रसन्ना सा दुर्गा तावुजीव्य प्रसादतः
त्या वेळी प्रसन्न झालेल्या दुर्गेने आपल्या कृपेने त्यांना दीर्घायुष्य दिलं.
इत्युक्त्वा स तु भूपालं पुनः प्राह विहस्य तम्
हे बोलून तो पुन्हा राजाकडे हसत हसत म्हणाला.
तस्यै किं च प्रदातव्यं मया तत्स्नेहरूपिणा
जी माझ्यावर प्रेम करते, तिला मी काय द्यावं?
अतो रोदितवान्पश्चाद्धसने कारणं शृणु ।। 3.2.13.
म्हणूनच मी नंतर रडलो—माझ्या हसण्याचं कारण ऐक.