तस्य द्रष्टुमथाभ्यागान्नारदो मुनिसत्तमः
तो निळ्या कमळाच्या पाकळीप्रमाणे काळा आणि दोन कुंडलांनी सुशोभित होता.
संशयं परिपृच्छामि भगवन्वक्तुमर्हसि
त्याला पाहण्यासाठी श्रेष्ठ ऋषी नारद तेथे आले.
तस्या दर्शय मे रूपं मायायाः पुरुषोत्तम
हे पुरुषोत्तम, मला त्या मायेला कसे रूप आहे ते दाखवा.
आब्रह्मस्तंबपर्यंतं सदेवासुरमानुषम्
ब्रह्मदेवापासून गवताच्या पातीपर्यंत, सर्व देव, दैत्य आणि माणसे—
एवमुक्तस्तु मुनिना देवदेवो जनार्दनः
म्हणून त्या ऋषीने असे म्हटल्यावर, देवांचा देव जनार्दन—
भूयोऽपि मोहयामास सोमग्राहेण नारदम्
त्याने पुन्हा सोमग्रहणाच्या निमित्ताने नारदाला मोहात टाकले.
मायां दर्शय मे देव नान्यदस्ति प्रयोजनम् 4.3.
देवा, मला ती माया दाखवा; दुसरे काही कारण नाही.
अडुल्यग्रेण संगृह्य नारदं मुनि पुङ्गवम्
त्याने नारद ऋषीला वस्त्राच्या टोकाने पकडले.
ऋग्वेदसदृशः साक्षाद्विष्णुर्ब्रह्मवदास्थितः
ऋग्वेदात जसा सांगितला आहे तसा, विष्णू तेथे ब्रह्मासारखा उभा राहिला.
शिखी कमंडलुधृतो मृगचर्मोपवीतकः
त्याच्या डोक्यावर जटा, हातात कमंडलू, आणि अंगावर मृगाचे कातडे उपवस्त्र होते.
कृत्वापि कुशतंत्वग्रपवित्रकृत लक्षणम्
त्याने कुशा आणि झाडाच्या सालीने शुद्धतेची चिन्हे केली.
वैदिशं नाम नगरं वेत्रवत्यास्तटे शुभम्
तो वेत्रवती नदीच्या काठी वैदिश नावाच्या पवित्र नगरीत गेला.
गोमहिष्यजसंपूर्णं पाशुपाल्येन संस्थितः
गायी-म्हशींनी भरलेले तेथे तो गवळ्याच्या रूपात राहिला.
गृहकर्मणि तन्निष्ठः सीरभद्र इति स्मृतः
गृहकार्य करण्यात मग्न राहून, तो 'सीरभद्र' म्हणून ओळखला जाऊ लागला.
तेनाप्यासनसन्मानैः समर्थेन कृतादरौ
त्याने योग्य आसन व सन्मान देऊन सर्वांचे आदरपूर्वक स्वागत केले.
न वास्मदीयं युष्माकं रोचतेन्नं ततो हरिः
आमच्याकडील काही तुम्हाला आवडत नाही, आणि तुमच्याकडील आम्हाला रुचत नाही; असे हरिने सांगितले.
उन्नाम्य वक्त्रं चोवाच देवसंस्तुतया गिरा 4.3.
त्याने चेहरा वर करून, देवांनी स्तुती केलेल्या वाणीने बोलले.
पशुपाशगृहासक्ताः शतार्द्धबलवाहनाः
गवळ्यांच्या घरांशी जोडलेले, पन्नास बल असलेली वाहने असलेले—
त्वञ्च वृत्तिशतैर्न्नित्यं वर्द्धस्व स्वजनावृतः
आणि तू, नेहमी आपल्या लोकांनी वेढलेला, शेकडो मार्गांनी आपली उपजीविका वाढवत जा.
क्षेत्रे गोस्वामिनामानं द्विजं ददृशतुश्च तौ
शेतात त्यांनी 'गोस्वामी' नावाचा एक ब्राह्मण पाहिला.
भागीरथ्यास्तटे रम्ये वेणिकाग्रामसन्निधौ
भागीरथीच्या सुंदर काठी, वेणिका या गावाजवळ,
ताभ्यां संप्रार्थितो विप्रो भोज्यं प्रादाच्च किंचन
त्यांच्या विनंतीवरून त्या ब्राह्मणाने त्यांना थोडे अन्न दिले.
इत्युक्तोऽसौ द्विजश्रेष्ठो हलकर्म विधाय तत्
असं सांगितल्यावर त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने तिथे नांगरणीचं काम केलं.
चक्रे चैवादरं भक्त्या स्वयमासनसत्क्रियाम्
त्याने भक्तीभावाने स्वतः जागा मांडली आणि पाहुणचार केला.
सह पत्न्या सतनयो भोज्यं भुक्तिं चकार सः
पत्नी आणि मुलासह त्याने ते अन्न खाल्ले.
प्रयातौ ददतुः श्रेष्ठं वरं तस्मै द्विजातये
ते निघताना त्यांनी त्या ब्राह्मणाला उत्तम वर दिला.
मा धान्यं मखसंतान मत्प्रसादाद्विजोत्तम 4.3.
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, माझ्या कृपेने तुझं धान्य आणि यज्ञपरंपरा कधीच कमी होणार नाही.
किमिदं वद देवेश शापरूपो वरस्त्वया
देवाधिदेव, हे काय आहे? सांग, तुझा हा वर शापासारखा आहे का?
इत्युक्तः प्राह देवेशः शृणु नारद मद्वचः
असं विचारल्यावर देवाधिदेव म्हणाले — नारद, माझं बोलणं ऐक.
संवत्सरेण यत्पापं मत्स्यघाती समाचरेत्
मासे मारणारा जो माणूस वर्षभर जे पाप करतो,