तथा च सप्तमीकल्पः सर्वपापभयापहः
सप्तमीचं व्रत सर्व पाप आणि भीती दूर करतं.
भगलोकं समासाद्य त्रिषु लोकेषु गीयते
भगलोक मिळवून, हे तिन्ही लोकांत गौरविलं जातं.
तस्मादपि महाबाहो गच्छेल्लोकं दिवाकरम्
म्हणून, महाबाहो, मग सूर्यलोकही मिळतो.
ऋतस्य च ततो गच्छेत्कंजजस्य ततः परम्
त्यानंतर सत्यलोक, आणि मग कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाचं स्थान मिळतं.
श्रवणात्फलमाप्नोति पितामहवचो यथा
ऐकण्याने फळ मिळतं, जसं पितामहांनी सांगितलं आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सौरधर्मे आदित्यमाहात्म्यवाचकमाहात्म्यपुराण श्रवण विधिवर्णनं नाम षोडशाधिकद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणातील ब्राह्म पर्वातील सप्तमीकल्प, सौरधर्म, आदित्याच्या महात्म्याचं ऐकणं याविषयी सांगणारा दोनशे सोळावा अध्याय संपला.
ब्रह्मोवाच व्योम्नः परं तिष्ठति यस्तु मग्नः स मुच्यते रुद्र इहापि दिंडी
ब्रह्मा म्हणाले — जो कुणी आकाशाच्या पलीकडे एकाग्र राहतो, तो या जगातसुद्धा, हे रुद्र, त्या शिक्षेतून मुक्त होतो.
स्थित्वा पुरा ब्रह्मशिरः किलासौ प्रगृह्य तत्तस्य शिरःकपालम्
पूर्वी त्याने ब्रह्माचे शिर पकडले आणि तिथे उभा राहिला, त्यामुळे ते कवटी त्याचेच झाले.
नग्नो यदा दारुवने मुनीनां दृष्ट्वा च तं भैक्ष्यचरं सुरेशम् विहाय दिंडिः स तु तान्सुरर्षींस्ततो रवेर्लोकमथाजगाम
जेव्हा तो दारूवनात नग्न अवस्थेत मुनींना दिसला आणि देवांचा स्वामी म्हणून भिक्षा मागत फिरत होता, तेव्हा त्याने ती शिक्षा सोडली आणि त्या दिव्य ऋषींना मागे ठेवून सूर्यलोकात गेला.
आगच्छमानं प्रमथास्तमूचुर्देवेश नित्यं भ्रमसे किमर्थम्
तो येत असताना प्रमथांनी त्याला विचारले — 'देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू नेहमी असे भटकत का राहतोस?'
ते भूय ऊचुः प्रमथास्तमेवमत्रैव तिष्ठस्व रवेः पुरस्तात्
पुन्हा प्रमथांनी त्याला सांगितले — 'इथेच, सूर्याच्या समोर थांब.'
इत्येवमुक्तः प्रमथैस्तु रुद्रस्तत्रैव तस्थौ रवितोषणाय
प्रमथांनी असे सांगितल्यावर रुद्र तिथेच सूर्याला संतुष्ट करण्यासाठी थांबला.
उक्तः स तुष्टेन ततः सवित्रा प्रीतोस्मि देवागमनात्तवाहम्
तेव्हा तृप्त झालेल्या सवितृने सांगितले — 'देवा, तुझ्या येण्यामुळे मी आनंदी झालो आहे.'
अष्टादशैते प्रमथास्तु भानोश्चतुर्दशान्ये तु रवे रथस्थाः
हे अठरा प्रमथ भानूचे आहेत आणि इतर चौदा सूर्याच्या रथावर आहेत.
यक्षौ च सिद्धौ च निशाचरौ चादित्यात्मजावप्सरसां प्रधानौ 1.124.
यक्ष, सिद्ध, निशाचर, आदित्याचे दोन पुत्र आणि अप्सरांचा प्रमुख.
इत्यादिदेवप्रवरास्तु सर्वे धात्वर्थशब्दैश्च भवंति सिद्धाः
अशा प्रकारे हे सर्व आदिदेव श्रेष्ठ देव, तत्त्वांचे शब्द ऐकून सिद्ध होतात.
यतश्च कौतुकं ब्रह्मन्नस्माकमिह जायते
म्हणूनच, हे ब्रह्मन्, आमच्यात येथे कुतूहल निर्माण होते.
ब्रह्मोवाच भूयस्तव प्रवक्ष्यामि दंडनायकपिंगलौ
ब्रह्मा म्हणाले — मी पुन्हा तुला दंडनायक आणि पिंगळा यांच्याबद्दल सांगतो.
मया सह समागम्य पुरा देवैर्विचारितम्
पूर्वी मी आणि देव एकत्र आलो आणि चर्चा केली.
ते तु लब्धवरा भूत्वा अमात्याद्या ह्यभीक्ष्णशः
ते वर मिळवून पुन्हा पुन्हा मंत्री आणि इतर झाले.
तस्मात्तेषां विघातार्थं प्रवराश्च भवामहे
त्यांना आवर घालण्यासाठी आम्ही त्यांच्यात श्रेष्ठ झालो.
संमंत्र्यैवं ततः स्कंदो वामपार्श्वे रवेः स्थितः
अशी चर्चा करून मग स्कंद सूर्याच्या डाव्या बाजूला उभा राहिला.
उक्तश्च स तदार्केण त्वं प्रजादंडनायकः
आणि त्या वेळी सूर्याने त्याला सांगितले — 'तू प्रजांचा दंडनायक आहेस.'
लिखते यः प्रजानां च सुकृतं यच्च दुष्कृतम्
जो लोकांच्या चांगल्या आणि वाईट कर्मांची नोंद करतो.
आश्विनौ चापि सूर्यस्य पार्श्वयोरुभयोः स्थितौ 1.124.
अश्विनी कुमार दोन्ही बाजूंनी सूर्याच्या कडे उभे आहेत.
द्वारपालौ स्मृतौ तस्य राज्ञः श्रेष्ठौ महाबलौ
त्या राजाचे हे दोन मुख्य आणि बलाढ्य द्वारपाल म्हणून ओळखले जातात.
राजृदीप्तौ स्मृतो धातुर्नकारस्तस्य प्रत्ययः तस्मात्स कार्तिकेयस्तु नाम्ना राज्ञ इति स्मृतः
‘राज’ हा मूळ शब्द तेजाने चमकतो आणि त्याला ‘न’ प्रत्यय जोडला जातो; म्हणून त्याला कार्तिकेय हे नाव मिळाले आणि तो राजा म्हणून ओळखला जातो.
स्रु गतौ च स्मृतो धातुर्यस्य स प्रत्ययः स्मृतः
‘स्रु’ या धातूचा अर्थ ‘जाणे’ असा आहे आणि त्याला लागणारा प्रत्ययही लक्षात घेतला जातो.
प्रथमं यद्भवेद्द्वारं धर्मार्थाभ्यां समाश्रितम्
पहिलं द्वार जे निर्माण होतं, ते धर्म आणि अर्थ या दोन्हींच्या आधारावर उभं असतं.
द्वितीयायां तु कक्षायामप्रधृष्टौ व्यवस्थितौ
दुसऱ्या कक्षेत दोन अजिंक्य योद्धे ठामपणे उभे आहेत.