इत्थं द्वंद्वविनिर्मुक्तः स येषां वाचको नृप
राजा, ज्याच्यासाठी वाचक द्वंद्वापासून मुक्त असतो,
आत्मना तु कथं वीर सुखमिच्छेद्विचक्षणः
शहाण्या, माणसाने स्वतःसाठी सुख कसं मिळवावं?
वाचकश्रावकाणां च तस्माद्द्वंद्वं विघातयेत्
म्हणून वाचक आणि ऐकणारे यांच्यातील मतभेद दूर करावेत.
इत्थं पूज्यः सदा व्यासः श्रेयोऽर्थं प्रथमं नृप
राजा, म्हणून व्यासांचा नेहमी प्रथम सन्मान करावा, श्रेष्ठ कल्याणासाठी.
श्रावकाणां तथा राजन्वाचकः पूज्य उच्यते
राजा, ऐकणाऱ्यांसाठी वाचक सन्मानास पात्र आहे असं म्हटलं जातं.
सौराणां च यथा भानुः शैवानां शंकरो यथा
जसं सूर्य उपासकांसाठी आणि शंकर शैवांसाठी आहे,
दक्षिणां ददता नित्यं श्रोतव्यं भूतिमिच्छता 1.216.
जो नेहमी समृद्धीची इच्छा करतो त्याने दान देत ऐकावं.
यदा दातुं न शक्नोति माषकं कांचनस्य तु
जेव्हा द्यायला जमणार नाही, तेव्हा सोन्याचा एक कण जरी असेल तरी द्यावा.
तदभावे हिरण्यं च वित्तशाठ्यविवर्जितः
जर ते उपलब्ध नसेल, तर कोणतीही फसवणूक न करता सोनं द्यावं.
इत्येषा दक्षिणा नित्या मासिमासि भवेन्नृप
हेच दर महिन्याला नेहमी द्यावं अशी ही कायमची दक्षिणा आहे, राजन.
अमले वाससी राजन्गंधमाल्यविभूषणे
शुद्ध वस्त्र, राजेशाही सुवास, फुलमाळा आणि दागिने घालून,
ज्ञात्वा सर्वसमाप्तिं तु पूजयेच्छ्रावको धुवम्
सर्व विधी पूर्ण झाल्याचं समजून भक्ताने नेहमीच पूजा करावी.
नैमित्तिकां च नित्यां च दक्षि णामप्रदाय च
नियत आणि निमित्त अशा दोन्ही प्रकारच्या दक्षिणा दिल्याच पाहिजेत, त्यात कधीही कुचराई करू नये.
यथा च दक्षिणाहीनाद्यज्ञान्न फलमश्नुते
जशी दक्षिणा न दिल्यास यज्ञाचं फळ मिळत नाही,
चतुर्गुणा भवेद्राजन्या नित्या दक्षिणा विभो
राजांसाठी नेहमीची दक्षिणा चारपट असावी, हे लक्षात ठेवा.
इत्येष कथितो राजन्पुराणश्रवणे विधिः
राजन, पुराण ऐकण्याच्या या नियमाचं सांगितलं आहे.
स्नानं दानं जपो होमः पितृदेवाभिपूजनम् 1.216.
स्नान, दान, जप, होम, पितर आणि देवांची पूजा—
फलदं नृपशार्दूल पुराणश्रवणं तथा
—आणि राजसिंहा, पुराण ऐकणंही तितकंच फळ देणारं आहे.
यथोक्तं तु यथा जीवं यथोक्तं ब्रह्मवादिना
जसं सांगितलं आहे, तसंच आचरण करावं, असं वेदज्ञानी सांगतात.
यथाश्रुतं महाबाहो तथेदं कथितं तव
महाबाहो, जसं ऐकलं तसंच तुला सांगितलं आहे.
तथा च सप्तमीकल्पः सर्वपापभयापहः
सप्तमीचं व्रत सर्व पाप आणि भीती दूर करतं.
भगलोकं समासाद्य त्रिषु लोकेषु गीयते
भगलोक मिळवून, हे तिन्ही लोकांत गौरविलं जातं.
तस्मादपि महाबाहो गच्छेल्लोकं दिवाकरम्
म्हणून, महाबाहो, मग सूर्यलोकही मिळतो.
ऋतस्य च ततो गच्छेत्कंजजस्य ततः परम्
त्यानंतर सत्यलोक, आणि मग कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाचं स्थान मिळतं.
श्रवणात्फलमाप्नोति पितामहवचो यथा
ऐकण्याने फळ मिळतं, जसं पितामहांनी सांगितलं आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सौरधर्मे आदित्यमाहात्म्यवाचकमाहात्म्यपुराण श्रवण विधिवर्णनं नाम षोडशाधिकद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणातील ब्राह्म पर्वातील सप्तमीकल्प, सौरधर्म, आदित्याच्या महात्म्याचं ऐकणं याविषयी सांगणारा दोनशे सोळावा अध्याय संपला.
ब्रह्मोवाच व्योम्नः परं तिष्ठति यस्तु मग्नः स मुच्यते रुद्र इहापि दिंडी
ब्रह्मा म्हणाले — जो कुणी आकाशाच्या पलीकडे एकाग्र राहतो, तो या जगातसुद्धा, हे रुद्र, त्या शिक्षेतून मुक्त होतो.
स्थित्वा पुरा ब्रह्मशिरः किलासौ प्रगृह्य तत्तस्य शिरःकपालम्
पूर्वी त्याने ब्रह्माचे शिर पकडले आणि तिथे उभा राहिला, त्यामुळे ते कवटी त्याचेच झाले.
नग्नो यदा दारुवने मुनीनां दृष्ट्वा च तं भैक्ष्यचरं सुरेशम् विहाय दिंडिः स तु तान्सुरर्षींस्ततो रवेर्लोकमथाजगाम
जेव्हा तो दारूवनात नग्न अवस्थेत मुनींना दिसला आणि देवांचा स्वामी म्हणून भिक्षा मागत फिरत होता, तेव्हा त्याने ती शिक्षा सोडली आणि त्या दिव्य ऋषींना मागे ठेवून सूर्यलोकात गेला.
आगच्छमानं प्रमथास्तमूचुर्देवेश नित्यं भ्रमसे किमर्थम्
तो येत असताना प्रमथांनी त्याला विचारले — 'देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू नेहमी असे भटकत का राहतोस?'