ईदृशं वाचयेद्यस्तु वाचकः क्ष्माधिपेश्वर
असा जो वाचतो, हे पृथ्वीच्या अधिपती,
बुध्यते न च कष्टाच्च स ज्ञेयो वाचकाधमः
तो समजून घेत नाही आणि अत्यंत नीच वाचक म्हणून ओळखावा.
अबुध्यमानो ग्रंथार्थं वाचयेद्यस्तु वाचकः
जो वाचक ग्रंथाचा अर्थ न समजता तो वाचतो,
विस्पष्टमद्भुतं शांतं स्पष्टाक्षरपदं तथा
तो जर अगदी स्पष्ट, अद्भुत, शांत आणि अक्षरशः ओळखता येईल अशा शब्दांत वाचला,
अत्त्यर्थं बुध्यमानस्तु ग्रंथार्थं कृत्स्नशो नृप
पण जो मनापासून अर्थ समजून घेतो, राजन, तो ग्रंथाचा सर्वार्थ समजतो.
य एवं वाचयेद्राजन्स ज्ञेयः सात्त्विको बुधैः
जो अशा प्रकारे वाचतो, राजन, तो ज्ञानी लोकांनी सात्त्विक समजावा.
हेतुवादपरो राजंस्तथासूयासमन्वितः ।। 1.216.
पण जो नेहमी वाद घालतो आणि मत्सराने भरलेला असतो, राजन,
वाचको यो महाबाहो शृणुयाद्यस्तु मानवः
महाबाहो, जर एखादा मनुष्य अशा वाचकाचे वाचन ऐकतो,
न तस्य पुरतो वीर वाचये त्प्राज्ञ एव हि
वीर, त्याच्या समोर वाचन करू नये, कारण फक्त ज्ञानी लोकांनीच ते करावे.
राजन्कौतुकपात्रं तु स ज्ञेयो राजसो भवेत्
राजन, असा मनुष्य केवळ कुतूहलाचा पात्र आहे आणि राजस मानला जातो.
सततं पूजयेद्यस्तु वाचकं श्रद्धया मुदा
पण जो नेहमी श्रद्धा आणि आनंदाने वाचकाचा सन्मान करतो,
य एवं शृणुयाद्वीर स ज्ञेयः सात्त्विको बुधैः
जो अशा प्रकारे ऐकतो, वीर, तो ज्ञानी लोकांनी सात्त्विक समजावा.
तस्मात्पूज्यतमो नान्यः श्रावकाणां नृपोत्तम
म्हणून, राजश्रेष्ठ, श्रोत्यांमध्ये त्याहून अधिक पूज्य कोणी नाही.
चतुर्णामिह वर्णानां नान्यो बन्धुः प्रचक्ष्यते
येथे चारही वर्णांमध्ये खरा मित्र दुसरा कोणी म्हणता येत नाही.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेद्वाचकं सदा
म्हणून, सर्वतोपरी प्रयत्न करून नेहमी वाचकाचा सन्मान करावा.
वाचको नृपशार्दूल विप्रादीनामशेषतः
राजशार्दूल, वाचक हा सर्व ब्राह्मणांचा आणि इतरांचा गुरु आहे.
शृण्वंति ये नरा राजन्स तेषां गुरुरुच्यते । 1.216.
राजन, जे पुरुष त्याचे वाचन ऐकतात, त्यांना त्याचे शिष्य म्हणतात.
ये शृण्वंति नृपश्रेष्ठ मासि मासि ददंति ते
राजश्रेष्ठ, जे श्रोते दर महिन्याला ऐकतात आणि देणगी देतात,
द्वादश्यां चामावास्यायामथ वा रविसंक्रमे
द्वादशीला, अमावस्येला किंवा सूर्य संक्रमणाच्या दिवशी,
अयने विषुवे चैव चंद्रसूर्यग्रहे तथा
अयन, विषुव, तसेच चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या वेळी,
देयं स्याच्छ्रावकैस्तात तं मुक्त्वा नान्यतो नृप
राजा, ऐकणाऱ्यांनीच तो दान द्यावं, दुसऱ्या कुणालाही ते देऊ नये.
अदत्त्वा तस्य येन्यस्मै संप्रयच्छंति श्रावकाः
जर ऐकणाऱ्यांनी त्याला न देता दुसऱ्याला दिलं,
कृत्वावमानमथ तैः प्राप्यते यत्फलं नृप
आणि त्यामुळे त्याचा अपमान केला, राजन, तर त्यांना जे फळ मिळतं ते असं आहे:
शूद्रत्वं ब्राह्मणो याति क्षत्रियो याति काकताम्
ब्राह्मण शूद्र होतो, आणि क्षत्रिय कावळा होतो.
तस्मात्पूज्यो नृपश्रेष्ठ प्रथमं वाचको बुधैः
म्हणून, राजश्रेष्ठा, बुद्धिमान लोकांनी वाचकाचा प्रथम सन्मान करावा.
वैशाख्यामयने वीर तृतीयायां च सुव्रत
सुव्रता, वैशाख महिन्यात, शुक्ल पक्षातील तिसऱ्या दिवशी,
पर्वस्वन्येषु च विभो संपूज्यो धर्मतः स्मृतः 1.216.
आणि इतर पवित्र काळातही, वीर, त्याचा धर्माप्रमाणे सन्मान करावा.
अन्नं चापि तथा पक्वं मांसं च कुरुनंदन
कुरुनंदना, शिजवलेलं अन्न आणि मांस,
वाचकस्तु यथा नित्यं सुखमास्ते नराधिप
हे वाचकाला नेहमी आनंदाने राहता यावं म्हणून द्यावं, नराधिपा.
हेमंते लोमशा देयाश्छत्रं प्रावृषि सत्तम
हे उत्तम, हिवाळ्यात लोकरचे वस्त्र द्यावं, पावसाळ्यात छत्री द्यावी.