तदर्थं यो न जानाति लोकवाह्योपि वा नरः
कोणालाही या व्रताचा हेतू माहीत नसलं, जरी तो सांसारिक असला तरी,
तेनैव विधिना यस्तु प्रतिमासं च तत्तपः
त्याच पद्धतीने दर महिन्याला ते तप करावं.
इत्येताः सप्त सप्तम्यः स्वयं प्रोक्ता विवस्वता
ही सात सप्तमी स्वतः विवस्वान यांनी सांगितल्या आहेत.
अर्कसंपुटकैर्वित्तमचलं सप्तपौरुषम्
अर्काच्या पानांच्या गुंडाळ्यांनी सातपट बळकट आणि अढळ संपत्ती मिळते.
सर्वरोगाः प्रणश्यंति निंबपत्रैर्न संशयः
निंबाच्या पानांनी सर्व रोग नाहीसे होतात, यात शंका नाही.
अतो धनं धनं धान्यं सुवर्णं रजतं तथा
म्हणून धन, धान्य, सोने आणि चांदी मिळते.
उपोष्य विजयां शत्रून्राजञ्जयति नित्यशः
विजया व्रत केल्याने, राजन, नेहमी शत्रूंवर विजय मिळतो.
पुत्रकामो लभेत्पुत्रमर्थकामोर्थमक्षयम् कृत्स्नान्कामान्ददात्येषा कामदा कुरुनन्दन ।। 1.208.
पुत्राची इच्छा असणाऱ्याला पुत्र मिळतो, संपत्तीची इच्छा असणाऱ्याला नाश न होणारी संपत्ती मिळते; या कामदा सप्तमीने सर्व इच्छा पूर्ण होतात, कुरुनंदना.
नरो वा यदि वा नारी यथोक्तं सप्तमीव्रतम्
पुरुष असो वा स्त्री, जो कोणी सांगितल्याप्रमाणे सप्तमी व्रत करतो,
न तेषां त्रिषु लोकेषु किंचिदस्तीति दुर्लभम्
त्यांच्यासाठी तिन्ही लोकांत काहीही दुर्लभ राहत नाही.
व्रतैस्तु विविधैर्वीर तपोभिर्वा सुदुष्करैः
हे वीर, विविध व्रतांनी किंवा अतिशय कठीण तपांनी,
तीर्थाभिषेचनैर्वापि दानहोमार्चनैस्तथा मोक्षार्थी पार्थिवश्रेष्ठ यथाह भगवान्रविः
पवित्र तीर्थांवर स्नान करून, दान, होम आणि पूजा करून, मुक्तीची इच्छा असणारा राजांमध्ये श्रेष्ठ, जसा भगवंत रविने सांगितले आहे,
कृत्वादित्यदिने नक्तं भक्त्या संपूजयेद्रविम् सूर्यलोके च नियतं तस्य वासो न संशयः
आदित्याच्या दिवशी उपवास करून, भक्तीने रविची पूजा करावी; मग त्याला सूर्यलोकात निश्चित स्थान मिळते, यात शंका नाही.
यस्तु पूजयते भक्त्या सप्तम्यां भास्करं नरः
जो मनुष्य सप्तमीच्या दिवशी भक्तीने भास्कराची पूजा करतो,
नांधो न कुष्ठी न क्लीबो न व्यंगो न च निर्धनः
तो न कधी आंधळा होतो, न कुष्ठरोगी, न नपुंसक, न विकृत, न कधी गरीब राहतो.
विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी धनमाप्नुयात्
विद्येची इच्छा असणाऱ्याला विद्या मिळते; धनाची इच्छा असणाऱ्याला धन मिळते.
लोभात्प्रमादान्मोहाच्च व्रतभंगो यदा भवेत्
लोभ, असावधपणा किंवा मोहामुळे व्रत भंगले तर,
प्रायश्चित्तमिदं कृत्वा पुनरेव व्रती भवेत् 1.208.
हे प्रायश्चित्त केल्यावर तो पुन्हा व्रती होतो.
अभ्यर्च्य सूर्यसप्तम्यां माल्यधूपादिभिर्नरः
सप्तमीच्या दिवशी मनुष्याने हार, धूप आणि इतर वस्तूंनी सूर्याची पूजा करावी.
सप्तम्यां विप्रमुख्येभ्यो हिरण्यं यः प्रयच्छति
सप्तमीच्या दिवशी जो श्रेष्ठ ब्राह्मणांना सोने देतो,
इतीदं कीर्तितं वीर सप्तमीव्रतमुत्तमम्
हे वीर, असे हे उत्तम सप्तमीव्रत सांगितले गेले आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सौरधर्मे सूर्यारुणसंवादे सप्तसप्तमीव्रतवर्णनं नामाष्टाधिकद्विशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणातील ब्राह्म पर्वात, सप्तमीकल्पात, सौरधर्मात, सूर्य आणि अरुण यांच्या संवादात, सप्त सप्तमी व्रताचे वर्णन असलेला दोनशे आठवा अध्याय संपला.
सप्तमीव्रतवर्णनम् अथवा यावकाहारः शीर्णपर्णाशनोऽपि वा
किंवा जौचे अन्न खाणे, किंवा वाळलेल्या पानांवर जगणे,
क्षीराशी चैकभक्तो वा भिक्षाहारोथ वा पुनः
दूध पिणे, एकदाच जेवणे किंवा पुन्हा भिक्षा मागून अन्न घेणे,
पुष्पोपहारैर्विविधैः पद्मसौगन्धिकोत्पलैः
विविध फुलांनी, कमळ, सुगंधी नीलकमळ यांसारख्या फुलांनी अर्पण करावे,
कृष्णगंधपायसाद्यैर्विचित्रैः सुविभूषणैः
काळ्या चंदनाने, गोड पायसाने व इतर सुंदर अलंकारांनी पूजा करावी,
स तत्फलमवाप्नोति क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ५ विमानवरमारूढः सूर्यलोके महीयते
तो मोठ्या दक्षिणेसह यज्ञांनी ते फळ मिळवतो; उत्तम विमानावर आरूढ होऊन सूर्यलोकात सन्मान मिळवतो.
एवं भक्त्या विवस्वंतं प्रतिमासं समाहितः
अशा प्रकारे, भक्तीने, प्रत्येक महिन्यात एकाग्रतेने विवस्वानची पूजा करावी.
चैत्रिके मासि विष्णुश्च माधवे ह्यर्यमेति वै
चैत्र महिन्यात विष्णूची पूजा केली जाते; माधव महिन्यात अर्यमानाची प्रतिष्ठा केली जाते.
पर्जन्यः श्रावणे मासि नभस्ये वरुणस्तथा
श्रावण महिन्यात पर्जन्याची पूजा केली जाते; नभस्य महिन्यात वरुणाचीसुद्धा पूजा होते.