कर्तव्यं श्रद्धया भक्त्या एवं तुष्यति भास्करः
हे सर्व श्रद्धा आणि भक्तीने अर्पण करावं; असं केल्यावर सूर्य प्रसन्न होतो.
आदित्यं पूजयित्वा तु पश्चादंगानि पूजयेत्
आदित्याची पूजा केल्यानंतर मग त्याची अंगे पूजावीत.
दिग्विदिक्षु न्यसेदस्त्रमिंद्रादि दिशोत्तरांतिकम्
इंद्रादी देवतांची अस्त्रे सर्व दिशांना आणि त्यांच्या मधल्या दिशांना ठेवावीत.
पुष्पैर्गंधैश्च धूपैश्च हृदयानि क्रमेण तु
फुलं, सुगंध आणि धूप यांनी हृदयांची एकामागून एक पूजा करावी.
बाह्यतः पूर्वतो मंदं दक्षिणेन बुधं तथा
बाहेर पूर्वेकडे सोम ठेवावा आणि दक्षिणेकडे बुध ठेवावा.
आग्नेय्यां च कुजं पूज्य नैर्ऋत्यां भानुदेहजम्
आग्नेय दिशेला कुजाची पूजा करावी आणि नैऋत्य दिशेला भानूच्या पुत्राची पूजा करावी.
इन्द्रादिलोकपालांश्च ततोऽष्टौ पूजयेद्बुधः
मग बुधाने इंद्रापासून सुरू होणारे आठ लोकपालांची पूजा करावी.
क्रमेण पूजयेद्भानुं लोकपालैर्ग्रहैः सह
क्रमाने भानूची लोकपालांसह आणि ग्रहांसह पूजा करावी.
अनेन विधिना यत्र देवः संपूज्यते रविः
या पद्धतीने जिथे जिथे रवि देवाची पूजा होते,
वर्षोपलविषादिभ्यो भयं तत्र न विद्यते
तेथे दुष्काळ, विष वगैरे गोष्टींची भीती राहत नाही.
तेजोबिंबांतमध्यस्थ आदित्यः परमार्थतः
आदित्य हा खरोखर तेजस्वी मंडलाच्या मध्यभागी आहे.
इत्येष विधिराख्यातो मया भीष्म तवाखिलः
भीष्मा, मी तुला ही संपूर्ण पद्धत सांगितली.
इत्थं पूज्य विवस्वन्तं हृद्बीजेन विसर्जयेत्
अशा प्रकारे विवस्वानाची पूजा करून, हृदयबीजाने त्याला निरोप द्यावा.
सूर्यपूजामाहात्म्यवर्णनम् रूपवर्ण समं चैव पौराणिकमनुत्तमम्
सूर्यपूजेचे महात्म्य सांगितले आहे; त्याचे रूप आणि वर्ण सारखेच असून, पुराणांनुसार ते श्रेष्ठ आहे.
पौराणिकानां मंत्राणामुद्धारं वैदिकादृते
पुराणातील मंत्रांचे निवेदन, वेदातील मंत्र सोडून, येथे सांगितले आहे.
वर्णरेफसमायुक्तं विद्रुमेनैव भूषितम्
वर् आणि रेफ असलेला, प्रवाळाने सुशोभित असा मंत्र सांगितला आहे.
बिंदुरेफसमायुक्तं दीर्घया मात्रया तथा
बिंदू आणि रेफ असलेला, तसेच दीर्घ मात्रेसह मंत्र सांगितला आहे.
तृतीयं तु तथा प्रोक्तं सविसर्गं जनाधिप
तिसरा मंत्र विसर्गासह सांगितला आहे, हे जनाधिपा.
भास्करोयं महान्साक्षान्मंत्रमूर्तिस्त्रिरक्षरः
हा भास्कर मोठा आहे, प्रत्यक्ष मंत्रमूर्ती आहे आणि तीन अक्षरी आहे.
यस्त्विदं जपते भक्त्या स याति परमां गतिम्
जो कोणी हा मंत्र भक्तीने जपतो, तो परम अवस्था प्राप्त करतो.
पद्माकारौ करौ कृत्वा मध्ये श्लिष्टे तु मध्यमे
हातांना कमळाच्या आकारात ठेवून, दोन्ही मधले बोटे एकमेकांना जुळवावीत.
अनया बद्धया राजन्भास्करस्य प्रियो भवेत्
राजा, या मुद्रेला बांधल्याने सूर्याला प्रिय होतो.
हृदयं तस्य विज्ञेयं यदक्षरवरं स्मृतम्
त्याचे हृदय हे श्रेष्ठ अक्षर म्हणून ओळखावे.
शिरस्यर्कमिति प्रोक्तं देवदेवस्य भारत
भारता, देवांचा देव ज्याच्या शिरावर 'अर्क' असे सांगितले आहे.
अष्टाक्षरा तु विद्येयमादित्यस्य महात्मनः
ही आठ अक्षरी विद्या महात्मा आदित्याची म्हणून ओळखावी.
अकारेण समायुक्तं बिंदुरेफसमन्वितम्
अकारासह, बिंदू आणि रेफ या अक्षरांनी युक्त आहे.
एकाक्षरमिदं प्रोक्तमभेद्यं यः स्मरेदिदम्
हे एकाक्षरी अक्षर अभेद्य आहे, जो कोणी याचा स्मरण करतो—
सविसर्गो रेफ इति अस्त्रमेकाक्षरं स्मृतम्
विसर्ग आणि रेफ यासह, हे एकाक्षरी अस्त्र म्हणून ओळखले जाते.
संमुखौ तौ करौ कृत्वा श्लिष्टौ तु ग्रथितांगुली
दोन्ही हात समोर ठेवून, बोटे एकमेकांत गुंफावीत.
हृच्छिरः सशिखा चर्मा मुद्रेयं व्योमसंज्ञिता
हृदय, शिर, शिखा आणि त्वचा—ही मुद्रा 'आकाशचिन्ह' म्हणून ओळखली जाते.