मनोवत्यां सुरज्येष्ठं सुखासीनं चतुर्मुखम्
आता मी तुला धर्म वाढवणारा तो संवाद सांगतो, जो मनाच्या नगरीत, देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, चतुर्मुख ब्रह्मा सुखाने बसला असताना झाला.
आराधनविधिं ब्रूहि भास्करस्य महात्मनः
भास्कर या महात्म्याची पूजा कशी करावी ते मला सांग.
कथमाराधयेद्भानुं मंडलस्थं दिवस्पतिम्
मंडलात असलेल्या दिवसाच्या अधिपती भानूची पूजा कशी करावी?
साधुसाधु महाबाहो साधु पृष्टोऽ स्मि भूधर
छान विचारलेस, महाबाहू! हे पर्वत, तुझे प्रश्न फार चांगले आहेत.
खषोल्कं निर्मलं देवं पूजयित्वा विभावसुम्
स्वच्छ पात्रात वायव्य देवतेची, म्हणजे विभावसुची, पूजा करून,
क्रमेण यावदीशानीं हृदि बीजेन विन्यसेत्
मग क्रमाने ईशानीपर्यंत बीज अक्षर हृदयात स्थापन करावे.
ततस्तस्योपरिष्टात्तु हृदयेन तु कंचु कम्
त्यावर हृदय अक्षर आणि कमळ ठेवावे.
केसरालंबदेवत्वं पंचवर्णं महाद्भुतम्
केसरांनी सुशोभित, पाच रंगांची, फार अद्भुत अशी ती देवता आहे.
दीप्तादि पूर्वादारभ्य यावदीशानगोचरम् 1.201.
पूर्व दिशेपासून दीप्तादिकांपासून सुरू करून, ईशान क्षेत्रापर्यंत.
दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला तथा
दीप्ता, सूक्ष्मा, जया, भद्रा, विभूती आणि विमला.
तत आवाहयेद्भानुं स्थापयेत्कर्णिकोपरि
मग भानूचे आवाहन करून, त्याला कर्णिकेवर स्थापित करावे.
उदुत्यं जातवेदसमिति मंत्रः प्रकीर्तितः
'उदुत्यं जातवेदसम्' हा मंत्र म्हणून सांगितला आहे.
आकृष्णेन रजसा मंत्रेणानेन चार्चयेत्
या मंत्राने, ज्यात काळसर तेज आहे, त्याने पूजा करावी.
अपप्तेतारकं देवीदीप्तानेन प्रपूजयेत्
ज्या मंत्रात तारा नाही, त्या तेजस्विनी देवीची पूजा करावी.
तरणिर्विश्वदर्शेति अनेन सततं जयम्
'तरणिर्विश्वदर्शे' या मंत्राने तो नेहमी विजय मिळवतो.
विभूतिमर्चयेन्नित्यं येनापावकचक्षसा
ज्याच्या डोळ्यांत अग्नी आहे, त्या मंत्राने रोज विभूतीची पूजा करावी.
अमोघां पूजयेन्नित्यं मंत्रेणानेन सुव्रत
हे सुशील, या मंत्राने रोज अमोघ देवीची पूजा करावी.
मंत्रेणानेन कृष्णस्य उद्वयंतमितीह च
या कृष्णाच्या मंत्राने येथे उदय साध्य होतो.
द्वितीयं पूजयेत्कृष्णं शुक्लेषु हरिमाहवे 1.201.
दुसऱ्यांदा कृष्णाची, युद्धात पांढऱ्यांमध्ये हरिची पूजा करावी.
तत्सवितुर्वरेण्येति चतुर्थं परिकीर्तितम्
चौथ्या क्रमांकाचा मंत्र 'तत्सवितुर्वरेण्यं' असे सांगितले आहे.
हिरण्यगर्भः समवर्तता षष्ठं बीजं प्रकीर्तितम्
सहावे बीज 'हिरण्यगर्भः समवर्तता' असे घोषित केले आहे.
एवं बीजानि विन्यस्य आदित्यं स्थापयेद्द्विजः
अशी बीजे ठेवून, द्विजाने सूर्याची स्थापना करावी.
बाह्यतो देवशार्दूल इन्द्रादीनां समंततः
देवतांमध्ये वाघासारखा असलेल्या, बाहेरून इंद्र व इतरांना सर्व बाजूंनी ठेवावे.
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम्
सर्व लक्षणांनी युक्त आणि सर्व अलंकारांनी सजलेला.
वर्तुलं तेन बिंबेन मध्यस्थमतितेजसम्
त्या गोलाकार बिंबाने, मध्यभागी अतिशय तेजस्वी ठेवावा.
ध्यात्वा संपूजयेन्नित्यं स्थंडिलं मंडलाश्रितम्
ध्यान करून, रोज मंडलात असलेल्या स्थंडिलाची पूजा करावी.
आदित्यपूजाविधिवर्णनम् विष्णुरुवाच मण्डलस्थं सुरश्रेष्ठ विधिना येन भास्करम्
सूर्यपूजेची पद्धत सांगितली आहे. विष्णू म्हणाले: मंडलात असलेल्या, देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, ज्याने सूर्याची योग्य पद्धतीने पूजा केली.
पूजयेद्विधिना येन भास्करं पद्मसंभवम्
ज्याचा जन्म कमळातून झाला, त्या भास्कराची योग्य विधीने पूजा करावी.
साधु कृष्ण महाबाहो साधु पृष्टोऽस्मि सुव्रत
शाब्बास कृष्णा, महाबाहू! छान विचारलेस, हे सुशील.
इषे त्वेति च मन्त्रेण उत्तमांगं सदार्चयेत्
'इषे त्वेति' या मंत्राने नेहमी श्रेष्ठ अंगाची पूजा करावी.