महाभारतकर्तारं वेदार्थनिकषं परम्
महाभारताचे कर्ते, वेदार्थाचा सर्वोच्च निकष...
कर्तारं कुरुवंशस्य दैवतं परमं मम
कुरुवंशाचे कर्ते, माझ्यासाठी परम दैवत...
देवदेवस्य माहात्म्यं चित्तस्थं भास्करस्य तु
देवतांचा देव असलेल्या सूर्याचं मोठेपण माझ्या मनात ठसलं आहे.
ममाख्यातं त्वया सर्वं वाङ्मयं सचराचरम्
तू मला सर्व काही सांगितलं आहेस—संपूर्ण वेद आणि सगळं चराचर.
भास्करस्य मुनिश्रेष्ठ संशयोद्यापि वर्तते
मुनिश्रेष्ठा, सूर्याबद्दल मात्र अजूनही माझ्या मनात शंका आहे.
ब्रह्मादीनां तु रुद्राद्यैर्ब्रूहि तत्त्वेन हेतुना
ब्रह्मा आणि इतर, रुद्र वगैरे यांच्याबद्दल खरं-खरं कारणासकट मला सांग.
कीर्तयस्व यथान्यायं कौतुकं हि परं मम
माझी जिज्ञासा फार मोठी आहे, म्हणून योग्य रीतीने सगळं सांग.
स्तुवंतश्च तमर्चाभिः सिद्धा ब्रह्मादयः सुराः
ब्रह्मा आणि इतर सिद्ध देवता त्याचं स्तोत्र करतात आणि पूजा करतात.
सर्वेषामेव देवानामादिरादित्य उच्यते
सर्व देवांमध्ये आदित्याला पहिला मान दिला जातो.
स धर्मः सर्वधर्माणां स च पूज्यतमो मतः
सर्व धर्मांमध्ये तोच खरा धर्म आहे आणि सर्वात जास्त पूजनीय मानला जातो.
अदितिः कश्यपसती आदित्यस्तेन चोच्यते
अदिती ही कश्यपाची सती पतिव्रता आहे, म्हणून त्याला आदित्य म्हणतात.
तस्मादेतज्जगत्सर्वमादित्यात्संप्रवर्तते
या आदित्यापासूनच हे सगळं जग निर्माण झालं आहे.
रुद्रोपेंद्रौ तथेंद्रश्च ब्रह्मा दक्षोथ कश्यपः
रुद्र, उपेंद्र, इंद्र, ब्रह्मा, दक्ष आणि कश्यप—
मुखाद्भूतो विरिंचिस्तु रुद्रो वक्षस्थलात्ततः
त्याच्या तोंडातून विरिंची (ब्रह्मा) जन्मला, छातीपासून रुद्र उत्पन्न झाला,
वामपादतलाद्दक्षो दक्षिणात्कश्यपस्तथा तेनासौ देव आदित्यः सर्वदेवेषु पूजितः
डाव्या पायाच्या तळव्यापासून दक्ष आणि उजव्या पायापासून कश्यप निर्माण झाले; म्हणून हा आदित्य देव सर्व देवांमध्ये पूजला जातो.
यदि तस्य प्रभावोयं पाराशर्य जगत्पतेः
पाराशरकुळात जन्मलेल्या, जर जगाच्या स्वामीची हीच महिमा असेल,
स किमर्थं त्रिसंध्यं तु राक्षसैः परिभूयते राहुणा गृह्यतेऽग्राह्यस्तत्किमर्थं द्विजोत्तम
तर मग दिवसाच्या तीन संध्याकाळी राक्षस त्याचा अपमान का करतात, आणि राहू त्याला पकडतो, जो पकडता येत नाही? हे द्विजश्रेष्ठ, असं का घडतं?
दक्षिणाग्निर्दहेत्क्रोधात्तमाक्रामति भास्करः
दक्षिणाग्नी रागावून त्याला जाळायला गेला, तरी सूर्य त्याला मागे टाकतो.
त्रिसंध्यं तु त्रयो देवाः सान्निध्यं रविमंडले
दिवसाच्या तीन संध्याकाळी सूर्याच्या मंडळात तीन देवता उपस्थित असतात.
तमेकमेवमुद्दिश्य लोके धर्मः प्रवर्तते
त्याच्यावर लक्ष केंद्रित करूनच या जगात धर्माची स्थापना होते.
त्रिसन्ध्यं वसुधादेवैर्भास्करस्त्रिः प्रणम्यते
दिवसाच्या तीन संध्याकाळी पृथ्वीवरील देवता सूर्यदेवाला तीनदा वंदन करतात.
अमृतार्थी विमानस्थो यावत्संस्रवतेऽमृतम्
जो अमृत मिळवू इच्छितो, तो स्वर्गीय रथात बसून अमृत वाहेपर्यंत तिथेच थांबतो.
न कश्चिद्धर्षितुं शक्त आदित्यो दहते ध्रुवम्
कोणीही त्याला पराभूत करू शकत नाही; जो प्रयत्न करतो, त्याला सूर्यदेव नक्की जाळतो.
नादित्येन विना रात्रिर्न दिनं न च तर्पणम्
सूर्याशिवाय ना रात्र असते, ना दिवस, ना कोणतीही तृप्ती मिळते.
आदित्यः पाति वै सर्वमादित्यः सृजते सदा
सूर्य सर्वांचे रक्षण करतो आणि सूर्यच नेहमी सर्वकाही निर्माण करतो.
भीष्मव्याससंवादवर्णनम् तदहंश्रोतुमिच्छामि विप्र मां ब्रूहि तत्त्वतः
भीष्म आणि व्यास यांच्या संवादाचे वर्णन आहे. म्हणून, हे ब्राह्मण, मला ते खरेखुरे ऐकायचे आहे; कृपया मला सांग.
सकलं मण्डलं कृत्वा तद्दीक्षा समयं तथा
संपूर्ण मंडळ तयार करून आणि त्या दीक्षेचा काळ ठरवून,
लब्ध्वा राधयते यस्तु भक्त्या तद्गतमानसः
जो ते मिळवून, भक्तीने आणि मन एकाग्र करून पूजन करतो,
बलसिद्धिं महद्वीर्यं प्रतापं च स्वकायनम्
त्याला बळ, मोठे शौर्य, तेज आणि स्वतःचे वैभव मिळते.
आरोग्यमायुः कीर्तिं च यशः पुत्रांश्च मानद
त्याला आरोग्य, दीर्घायुष्य, कीर्ती, यश, पुत्र आणि मान मिळतो.