महाप्रवीणश्च मतस्तमाह स च भूपतिम्
अत्यंत विद्वानाने त्या राजाला सांगितले.
राजन्कामपुरे रम्ये वीरसिंहो महीपतिः
राजा, कामपूर या रम्य नगरीत वीरसिंह नावाचा एक मोठा राजा होता.
हिरण्यदत्तस्तत्रैव वैश्यो धनमदान्वितः
तेथे हिरण्यदत्त नावाचा एक वैश्य राहत होता, जो आपल्या संपत्तीच्या गर्वाने भरलेला होता.
अवसत्सुखतो नित्यं वसंते कुसुमप्रिया
तो नेहमीच सुखात राहत असे आणि वसंत ऋतूतील फुलांचा आनंद घेत असे.
गच्छन्तीं तां समालोक्य धर्मदत्तात्मजो बली
ती जात असताना, धर्मदत्ताचा बलवान मुलगा तिला पाहतो.
सा तु तं निर्जने स्थाने प्रोवाच विनयान्विता
ती नम्रपणे, एकांत स्थळी त्याच्याशी बोलली.
विवाहे सति पूर्वं त्वां भजामि दशमेऽहनि
लग्न झाल्यास, मी दहाव्या दिवशी तुझ्याकडे येईन.
तथेति मत्वा तां त्यक्त्वा निजगेहं समागतः
‘ठीक आहे’ असे मनात ठरवून, त्याने तिला सोडले आणि आपल्या घरी परत गेला.
मदपालाय वैश्याय मणिग्रीवसुताय च
मदपाल नावाच्या वैश्याला आणि मणिग्रीवाच्या मुलीला देखील.
नवमेऽहनि तत्स्वामी गृहीत्वा कामिनीं बलात् 3.2.9.
नवव्या दिवशी, तिच्या मालकाने जबरदस्तीने त्या स्त्रीला घेतले.
अरुदत्सा तु तत्पत्नी मित्रवाक्येन कर्षिता
ती पत्नी, मैत्रिणीच्या बोलण्याने व्याकुळ होऊन रडू लागली.
किं रोदिषि मदापूर्णे सत्यं कथय शोभने
अगं, गर्वाने भरलेली, तू का रडतेस? खरं सांग, सुंदरिणी.
यदि नायामि पार्श्वे त्वां सोमदत्त धनोत्तम
सोमदत्त, श्रीमंतांमध्ये श्रेष्ठ, मी तुझ्या जवळ आलो नाही तर—
इति वाक्येन बद्धाहं यास्याम्यद्य तदंतिके
या शब्दांनी मी बांधली गेले आहे; आज मी त्याच्याकडे जाईन.
सुष्वाप सा तु तत्पार्श्वे ह्यगमत्कामविह्वला
ती त्याच्या शेजारी, कामाने व्याकुळ होऊन, गाढ झोपली.
वचश्चोवाच लोभात्मा कुत्र यासि च सुन्दरि
लोभी मनाने त्याने विचारले, 'सुंदरिणी, कुठे चालली आहेस?'
कामालसा तु तं चौरमुवाच मदविह्वला
कामाने थकलेली ती, मनात वासनेने व्याकुळ होऊन त्या चोराला म्हणाली.
चौरस्तामाह भोः सुभ्रूर्भूषण देहि मेऽबले
चोर म्हणाला, 'सुंदर भुवया असलेल्या, मला तुझे दागिने दे, सौम्य स्त्री.'
आलिंग्योपपतिं मित्रं तुभ्यं दास्यामि भूषणम्
आपल्या प्रियकराला, मित्राला मिठी मारून मी तुला दागिने देईन.
दृष्ट्वा तामब्रवीद्वैश्यः कथं याता स्मरालसे 3.2.9.
तिला पाहून, वैश्य म्हणाला, 'प्रेमाने थकून तू कशी आलीस?'
कामालसा तु तच्छ्रुत्वा यथा जातं तथाऽब्रवीत्
कामालसा हे ऐकून, जसं घडलं तसं सांगितलं.
मत्वा पतिव्रतां नारीं परिक्रम्य व्यसर्जयत्
ती स्त्री पतीला निष्ठावान आहे असं समजून, त्याने तिची प्रदक्षिणा केली आणि तिला सोडून दिलं.
गेहे प्रवेशयामास तत्पतिर्यत्र तिष्ठति
तिला तिच्या पती जिथे होता त्या घरात त्याने नेऊन सोडलं.
बुभुजे विषयान्दिव्यान्देवदेवेन चोदितान् कस्य सत्यं स्मृतं श्रेष्ठं तेषां मध्ये वदस्व मे
देवाच्या प्रेरणेने त्याने दिव्य सुखांचा आस्वाद घेतला. त्यातल्या कोणाचा सत्य सर्वात श्रेष्ठ आहे, ते मला सांग.
चौरस्य सत्यता श्रेष्ठा यथा जाता तथा शृणु
चोराचं सत्य सर्वात श्रेष्ठ आहे, जसं घडलं तसं ऐक.
वैधव्यभीत्या सा देवी स्वमित्रं प्रति चागता
विधवा होण्याच्या भीतीने ती देवी आपल्या मैत्रिणीकडे गेली.
चौरस्तु सत्यभीत्या वै त्यक्त्वा तां मुदमागतः
चोराने सत्याची भीती वाटून तिला सोडलं आणि आनंद मिळवला.
गौडदेशे महाराज वर्धनं नाम वै पुरम्
गौडदेशात, राजन, वर्धन नावाचं एक नगर आहे.
गुणशेखर आख्यातो भूपालस्तत्र धर्मवान्
तिथे गुणशेखर नावाचा धर्मशील राजा होता.
कदाचिद्भूपतिर्यातो मन्दिरे गिरिजापतेः
एकदा तो राजा गिरिजापतीच्या मंदिरात गेला.