परिधानकृते स्कंधे गृहस्थो योऽर्चयेत्पितॄन्
परिधानासाठी, गृहस्थाने खांद्यावर पितरांची पूजा करावी.
वनस्थानां खगश्रेष्ठ यतीनां च महामते
हे पक्षिराज, वनवासी आणि यती यांच्यासाठी, हे महाबुद्धिमान.
हस्तौ प्रक्षाल्य गंडूषं यः पिबेदविचक्षणः
हात धुऊन, जो विवेक न ठेवता तोंडात पाणी घेतो.
भोजनेष्वेव तिष्ठंति स्वस्ति कुर्वंति ये द्विजाः
जे ब्राह्मण भोजनात बसतात आणि आशीर्वाद देतात.
दातारो नोभिवर्धंता वेदाः संत तिरेव च
आपल्या दात्यांची वाढ होत जावी, वेद आणि सज्जन लोकांचीही भरभराट व्हावी.
शुद्धिप्रकरणवर्णनम् भास्कर उवाच श्रावण्यां तु बलिः कार्यः सर्पाणां मंत्रपूर्वकः
शुद्धीविषयक विभागाचे वर्णन भास्कर म्हणाले — श्रावण महिन्यात सर्पांसाठी मंत्रपूर्वक बळी द्यावा.
कार्यः प्रत्यवरोहस्तु मार्गशीर्ष्यां न संशयः
मार्गशीर्ष महिन्यात प्रत्यवरोहण विधी नक्कीच करावा.
काम्यानां सफलार्थं तु दोषप्राप्त्यर्थमेव च
इच्छित फळ मिळवण्यासाठी आणि दोष दूर करण्यासाठी हे विधी करावेत.
फलं केचिदुपात्तस्य दुरितस्य प्रचक्षते
काही जण म्हणतात की दोषाने केलेल्या कर्माचे फळही दोषयुक्तच असते.
नित्यक्रियं तथा चान्ये अनुषंगात्फलं श्रुतिः
तर काही जण म्हणतात की नित्यकर्मे केल्यानेच फळ मिळते, असे श्रुती सांगते.
चातुर्मास्यमग्निहोत्रं पशुबंधो निरूढकाः
चातुर्मास्य, अग्निहोत्र आणि पशुबंध हे सर्व ठरलेले विधी आहेत.
अग्निष्टोमोऽत्यग्निष्टोम उक्थ्यः संषोडशी तथा
अग्निष्टोम, अत्यग्निष्टोम, उक्त्य आणि संशोडशी हेही सांगितले आहेत.
दया स्यात्सर्वभूतेषु अनसूयाथ मंगलम्
सर्व प्राण्यांवर दया असावी आणि मत्सर नसल्याने मंगल घडते.
सम्यगुक्तास्तु संस्कारा ब्रह्मप्राप्तिनिमित्तकाः
योग्य रीतीने केलेले संस्कार हे ब्रह्मप्राप्तीसाठी साधन ठरतात.
ऋतामृते च विप्राणामृतं प्रमृतमेव च 1.186.
ब्राह्मणांमध्ये काही सत्य बोलणारे, काही असत्य बोलणारे आणि काही मिश्र स्वभावाचे असतात.
आजीविकावृत्तयस्तु इत्याद्याः संप्रवर्तिताः
उपजीविका आणि व्यवसाय हे प्रारंभापासूनच चालू आहेत.
नित्यं शुचिः सुगंधश्च स्नानशीलः प्रियंवदः
नेहमी स्वच्छ, सुगंधी, स्नानप्रिय आणि गोड बोलणारा असावा.
नेक्षेतार्कं न नग्नां स्त्रीं न च संस्पृष्ट मैथुनम्
त्याने सूर्याकडे, नग्न स्त्रीकडे पाहू नये आणि मैथुनात असलेल्या स्त्रीला स्पर्श करू नये.
शास्त्रोक्ता यंत्रणा या तु नानुक्तानि व्रतानि च
शास्त्राने सांगितलेल्या मर्यादा आणि न सांगितलेली व्रते —
नित्यानि केचिदिच्छंति काम्यानि च तथापरे
काही जण नित्य व्रते करायला इच्छितात, तर काहींना काम्य व्रते हवी असतात.
व्रतानि मनसा त्विष्टसंकल्प इति मानसः
मनाशी ठाम संकल्प करून घेतलेली व्रते ही मानसिक व्रते म्हणतात.
अनध्यायं स्वयं सम्यग्वर्जयेत्फलसाधनम्
फळ मिळण्यात अडथळा येतो म्हणून निषिद्ध दिवस टाळावेत.
अशुभानि निमित्तानि उत्पातो विकृतं तथा
अशुभ चिन्हं, अपशकुन आणि नैसर्गिक नसलेली घडामोडी देखील घडतात.
अनध्यायाश्च दृष्टार्था अदृष्टार्थास्तथापरे
दिसणाऱ्या आणि न दिसणाऱ्या कारणांमुळे काही दिवस वाचन किंवा अध्ययन वर्ज्य असते.
अभक्ष्यं सर्ववर्णानां शावाशौचं खगाधिप 1.186.
सर्व जातींसाठी वर्ज्य अन्न, मृत्यूमुळे येणारी अशुद्धता, हे सर्व, हे पक्षिराज,
जातिदुष्टं क्रियादुष्टं कालदुष्टं विभूषितम्
जन्मामुळे, कृतीमुळे किंवा काळामुळे दूषित झालेले, जरी सजवलेले असले तरी,
लशुनं गृंजनं चैव पलांडुं कवकानि च
लसूण, हिंग, कांदा आणि कवक हे देखील,
नो भुञ्जीत क्रियादुष्टं दुष्टं च पतितैः पृथक्
कृतीमुळे दूषित झालेले किंवा पतितांनी स्पर्श केलेले अन्न वेगळे खाऊ नये.
दधिभक्ष्यविकाराश्च मधुवर्ज्यास्तदिष्यते
दहीपासून बनवलेले पदार्थ आणि त्यांचे विकार, तसेच मध, हे वर्ज्य मानावे.
सुरालशुनसंस्पृष्टं पेयूषादिसमन्वितम्
दारू किंवा लसूण यांचा स्पर्श झालेले, किंवा पेज वगैरे मिसळलेले,