सत्यनिष्ठं द्विजं यस्तु शुक्लजातिं प्रियंवदम्
जो द्विज सत्यावर निष्ठा ठेवतो, शुभ्र वंशाचा आहे आणि गोड बोलतो, त्याच्याशी अन्याय करणारा,
अतिक्रम्य नरो घोरं नरकं पातयेत्खग
खग, असा मनुष्य स्वतःला भयंकर नरकात टाकतो.
तस्मान्नातिक्रमेद्राजा ब्राह्मणं प्रातिवेशिकम्
म्हणून राजा शेजारी राहणाऱ्या ब्राह्मणाचा अपमान करू नये.
भागिनेयं विशेषेण तथा बंधुं ग्रहाधिप अतिक्रम्य महद्रौद्रं रौरवं नरकं व्रजेत्
विशेषतः भगिनीपुत्र, नातेवाईक किंवा घराचा प्रमुख यांच्या बाबतीत अन्याय केल्यास, तो मोठ्या भयानक रौरव नरकात जातो.
ममाप्यवगतं वीर ब्राह्मणं न परीक्षयेत्
वीर, मी देखील हे समजून घेतले आहे की ब्राह्मणाची परीक्षा घेऊ नये.
सर्वदेवमयं विप्रं सर्वलोकमयं तथा
सर्व देवांचा अंश असलेला ब्राह्मण, तसेच सर्व लोकांचा अंश असतो.
केवलं चिंतयेज्जातिं न गुणान्विनतात्मज
विनयशील पुत्रा, केवळ वंशाचा विचार करावा, गुणांचा नाही.
यस्त्वासन्नमतिक्रम्य ब्राह्मणं पतितादृते 1.184.
जो जवळच्या ब्राह्मणाचा, पतित वगळता, अपमान करतो,
देवकर्मविनाशेन ब्रह्मस्वहरणेन च वियोन्यां क्षिपते यस्तु वियोनिमधिगच्छति
देवकार्याचा नाश किंवा ब्राह्मणाची वस्तू चोरल्याने, तो स्वतःला नीच योनीत टाकतो आणि अधम जन्म प्राप्त करतो.
मा ददस्वेति यो ब्रूयाद्गवाग्निब्राह्मणेषु वै
जो गायी, अग्नी किंवा ब्राह्मण यांना 'देऊ नका' असे सांगतो,
यत्तु वाचा प्रतिज्ञातं कर्मणा नोपपादितम्
आणि जी गोष्ट वचनाने कबूल केली पण कृतीने पूर्ण केली नाही,
वेदविद्याव्रतस्नाते श्रोत्रिये गृहमागते
जो वेदपारंगत, व्रतस्थ आणि स्नान केलेला ब्राह्मण घरी आला,
मधु मांसं सुरां सोमं लाक्षाद्यं लवणं तथा
मध, मांस, मद्य, सोम, लाख व त्यासारख्या वस्तू, तसेच मीठ,
गुडं तिलं तथा नीलं केशान्गोधूमकान्यवान्
गूळ, तीळ, निळ, केस, गहू आणि जव,
औष्ट्रमाविकदुग्धं च अन्नं मृतकसूतके
उंट व मेंढीचे दूध, प्रसूत स्त्रीचे किंवा मृत व्यक्तीचे अन्न,
गवां शृंगोदके स्नातो महानद्याश्च संगमे
गायींच्या शिंगातील पाण्यात स्नान किंवा मोठ्या नदीच्या संगमावर स्नान,
वेदविद्याव्रतस्नातः शुना दष्टो द्विजः खग
खग, जो वेदपारंगत, व्रतस्थ आणि स्नान केलेला द्विज, जर कुत्र्याने चावला,
तिष्ठन्वाप्यथ वा गच्छञ्छुना दष्टो द्विजः खग 1.184.
खग, उभा असो, बसलेला असो किंवा चालत असताना, जर द्विजाला कुत्र्याने चावले,
व्रतिनश्चापि दष्टस्य त्रिरात्रं क्षपणं स्मृतम्
जो व्रत ठेवणारा आहे आणि ज्याला दंश झाला आहे, त्याने तीन रात्री उपवास करावा असे सांगितले आहे.
ब्राह्मणी तु शुना दष्टा सोमे दृष्टं समाचरेत्
ब्राह्मण स्त्रीला जर कुत्र्याने दंश केला, तर तिने सोमयज्ञात दाखवलेली विधी करावी.
यां दिशं व्रजते सोमस्तां दिशं चावलोकयेत्
तिने सोम ज्या दिशेला जातो त्या दिशेकडे पाहावे.
क्रिमिभिर्दश्यते यश्च निष्कृतिं तस्य वच्मि ते
कोणाला कृमींनी दंश केला असेल, तर त्यासाठी मी तुझ्यासाठी प्रायश्चित्त सांगतो.
गवां तत्र पुरीषेण त्रिकालं स्नानमाचरेत्
त्या वेळी त्याने गायीच्या शेणाने दिवसातून तीन वेळा स्नान करावे.
अथ नाभ्याः प्रदष्टस्य आपादाद्विनतात्मज
आता, नाभीच्या जवळ दंश झालेल्यांसाठी, हे विनता पुत्रा, पायापासून नाभीपर्यंत—
नाभिकण्ठांतरे वीर यदा चोत्पद्यते कृमिः
वीर, जेव्हा नाभी ते गळा या भागात कृमी उत्पन्न होतात—
यदा दशंति शिरसि कृमयो विनतात्मज
विनता पुत्रा, जेव्हा कृमी डोक्यावर दंश करतात—
मृतान्नं मधु मांसं च यस्तु भुञ्जीत ब्राह्मणः
जो ब्राह्मण मृतांचे अन्न, मध किंवा मांस खातो—
मातृश्राद्धविधिवर्णनम् आदित्य उवाच रात्रौ श्राद्धं न कुर्वीत राक्षसी कीर्तिता हि सा
मातृश्राद्धाच्या विधीचे वर्णन. सूर्य म्हणाला: रात्री श्राद्ध करू नये, कारण ते राक्षसी मानले गेले आहे.
अकृत्वा मातृयज्ञं तु यः श्राद्धं परिवेषयेत्
जो व्यक्ती मातृयज्ञ न करता श्राद्ध वाढतो—
नांदीमुखाश्च पितरः कथं पूजामवाप्नुयुः
नंदीमुख रूपातील पितरांना पूजा कशी मिळेल?