तिस्रोष्टकास्तु कर्तव्या मध्यावर्ती चतुर्थिका
तीन अर्घ्ये द्यावीत, आणि चौथं मधल्या वेळी करावं.
प्रतिपदि क्रियते यत्तु चतुष्पार्वणमुच्यते
जे प्रतिपदेच्या दिवशी केलं जातं, त्याला चतु:पर्व म्हणतात.
नित्यं नैमित्तिकं काम्यं वृद्धिश्राद्धं सपिंडनम् कर्मांगं नवमं प्रोक्तं वैदिकं दशमं स्मृतम्
नित्य, नैमित्तिक, काम्य, वृद्धिश्राद्ध, सपिंडन, नववं कर्मांग, आणि दहवं वैदिक श्राद्ध असं सांगितलं आहे.
अनूरुरुवाच यदेतद्भवता प्रोक्तं श्राद्धं द्वादशधा विभो
अनूरू म्हणाले: प्रभो, आपण जे श्राद्ध बारा प्रकारचं सांगितलं—
नित्यं किमुच्यते श्राद्धं किं वा नैमित्तिकं भवेत्
नित्य श्राद्ध कोणतं म्हणतात आणि नैमित्तिक कोणतं असतं?
वैश्वदेवविहीनं तु अशक्तावुदकेन तु
वैश्वदेव न करता आलं नाही, तर ते पाण्याने करावं.
एकोद्दिष्टं तु यच्छ्राद्धं तन्नैमित्तिकमुच्यते 1.183.
एकाच व्यक्तीसाठी जे श्राद्ध केले जाते, त्याला नैमित्तिक असे म्हणतात.
कामयुक्तं हि तत्काम्यमभिप्रेतार्थसिद्धये
इच्छेसह जे केले जाते, ते काम्य श्राद्ध म्हणतात, कारण ते अपेक्षित फळ मिळवण्यासाठी असते.
वृद्धौ यत्क्रियते श्राद्धं वृद्धिश्राद्धं तदुच्यते
वाढीच्या वेळी जे श्राद्ध केले जाते, त्याला वृद्धिश्राद्ध असे म्हणतात.
गंधोदकतिलैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम्
सुगंधी पाणी आणि तीळ घालून चार पात्रे तयार करावीत.
ये समाना इति द्वाभ्यामेतज्ज्ञेयं सपिंडनम्
'हे समान आहेत' असे ज्या दोन प्रकरणांत सांगितले जाते, त्यात सपिंडन समजावे.
दर्शे वै क्रियते यत्तु तत्पार्वणमुदाहृतम् गोभ्यश्च क्रियते श्राद्धं तद्गोष्ठश्राद्धमुच्यते
अमावस्येला जे श्राद्ध केले जाते, त्याला पार्वण असे म्हणतात; आणि गायींसाठी जे श्राद्ध केले जाते, त्याला गोष्ठश्राद्ध म्हणतात.
बहूनां विदुषां संपत्सुखार्थं पितृतृप्तये शुद्यर्थमिति तत्प्रोक्तं वैनतेय मनीषिभिः
अनेक विद्वानांच्या समृद्धी-सुखासाठी आणि पितरांच्या तृप्तीसाठी, तसेच शुद्धीसाठी हे श्राद्ध करावे, असे विद्वानांनी सांगितले आहे, हे विनतेपुत्रा.
निषेककाले सोमे च सीमतोन्नयने तथा
गर्भधारणेच्या वेळी, सोमयज्ञात आणि सीमंतोन्नयन या वेळी,
क्रियते देवमुद्दिश्य सप्तम्यादिषु यत्नतः तद्यत्नार्थमिति प्रोक्तं प्रदिशेच्च न संशयः
सप्तमी वगैरे दिवशी देवांसाठी जे काही काळजीपूर्वक केले जाते, त्याला यत्नार्थ असे म्हणतात आणि ते योग्य दिशेला अर्पण करावे, यात शंका नाही.
शरीरोपचये श्राद्धमश्ववृद्ध्यर्थमेव च
शरीराची वाढ व्हावी आणि घोड्यांची संख्या वाढावी म्हणूनही श्राद्ध केले जाते.
सर्वेषामेव श्राद्धानां श्रेष्ठं सांवत्सरं मतम् 1.183.
सर्व श्राद्धांमध्ये वार्षिक श्राद्ध श्रेष्ठ मानले गेले आहे.
मृतेऽहनि पुनर्यस्तु न कुर्याच्छ्राद्धमादरात्
मरणाच्या दिवशी जो आदराने श्राद्ध करत नाही,
नाहं तस्य खगश्रेष्ठ पूजां गृह्णामि नो हरिः
हे पक्षीराज, मी आणि हरि त्याची पूजा स्वीकारत नाही.
तस्माद्यत्नेन कर्तव्यं वर्षेवर्षे मृतेऽहनि
म्हणून दरवर्षी मरणाच्या दिवशी श्राद्ध यत्नपूर्वक करावे.
भोजको यस्तु वै श्राद्धं न करोति खगाधिप
हे पक्षिराज, जो यजमान असूनही श्राद्ध करत नाही,
स याति नरकं घोरं तामिस्रं नाम नामतः
तो घोर तामिस्र नावाच्या नरकात जातो.
अनूरुरुवाच न जानाति दिनं यस्तु न मासं विबुधाधिप श्राद्धं करोतु वै ताभ्यां विधिवद्वत्सरात्मकम्
अनूरुरु म्हणाला: जो दिवस किंवा महिना माहित नाही, हे देवांचा अधिपती, त्याने योग्य पद्धतीने वर्षावर आधारित श्राद्ध करावे.
यथा कुर्यात्खगश्रेष्ठ शृणु कृत्स्नं समासतः
हे पक्षिराज, संक्षिप्तपणे सांगतो, श्राद्ध कसे करावे ते नीट ऐक.
तेन कार्यममायां च श्राद्धं सांवत्सरं खग
म्हणून, हे पक्ष्या, दरवर्षी श्राद्ध आणि इतर ठरवलेली विधी करावीत.
विशेषतो भोजनेन यो मां पूज्यते सदा 1.183.
विशेषतः, जो नेहमी मला अन्नाने पूजतो—
ममेष्टाः पितरो नित्यं गावो विप्राश्च सुव्रत
माझे आवडते पितर, गायी आणि ब्राह्मण हे नेहमीच प्रिय आहेत, हे सुशील.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सौरधर्मे श्राद्धविधिकथनं नाम त्र्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीभविष्य महापुराणातील ब्राह्म पर्वातील सप्तमी कल्पातील सौरधर्मातील श्राद्धविधी कथन नावाचा एकशे त्र्याऐंशीवा अध्याय संपला.
ब्राह्मणधर्मविधिवर्णनम् प्रख्याते प्रत्ययेनैव प्रश्नपूर्वं प्रतिग्रहः
ब्राह्मणाच्या कर्तव्यांचे वर्णन: योग्य चौकशी करून आणि खात्री पटल्यावरच दान स्वीकारावे.
वेद विक्रयनिर्दिष्टं स्त्रिया चावर्जितं धनम्
वेद विकून मिळवलेले किंवा स्त्रीने मिळवलेले धन स्वीकारू नये असे सांगितले आहे.