प्राप्ते पूर्वविवाहे तु विधिर्वैवाहिकः शिवः
पूर्वी विवाह झालेला असल्यास, विवाहाची योग्य प्रक्रिया पूर्ण झालेली मानली जाते.
दोषवत्याः प्रदाने तु दातुः षण्णवतिर्दमः
दोष असलेल्या स्त्रीचे दान केल्यास, देणाऱ्याला छप्पन्न नव्वद नाण्यांचा दंड भरावा लागतो.
मोक्षोपवर्तनं द्वेषः स्त्रीधनस्य निवर्तनम्
वियोग, वैर आणि स्त्रीधनाची परतफेड होते.
परस्परस्य संबंधान्मोक्षः स्त्रीपुंसयोः स्मृतः
स्त्री-पुरुषांच्या नात्याचा संप म्हणजेच त्यांचा वियोग समजला जातो.
बाधते चेत्पतिर्भार्यां स तु द्वेष इति स्मृतः
पती जर पत्नीला त्रास देतो, तर ते वैर मानले जाते.
भोक्तृस्तु स्वयमेवेदं प्रतिज्ञाहननं भवेत्
पण पतीने स्वतःच तिचा उपभोग घेतला, तर ते करारभंग समजले जाते.
आपत्तिसमये जाते स्त्रीधनं भोक्तुमर्हति
संकटाच्या वेळी पतीला स्त्रीधनाचा उपयोग करण्याची परवानगी असते.
जायन्ते यदि नो पुत्रास्तस्यां यत्ने महत्यपि 1.182.
खूप प्रयत्न करूनही जर तिला पुत्र होत नाहीत—
पुत्रलाभात्परं लोके नास्ति हि प्रसवार्थिनः समस्तास्तोषयित्वार्थैः सूर्योढां परमां वरेत्
संतती मिळवू इच्छिणाऱ्यांसाठी या जगात पुत्रप्राप्तीपेक्षा मोठं काहीच नाही. सर्वांना योग्य दान देऊन, सूर्योदयाच्या वेळी उत्तम वधू निवडावी.
एका शूद्रस्य वैश्यस्य द्वे तिस्रः क्षत्रियस्य तु
शूद्राला एकच पत्नी, वैश्याला दोन, आणि क्षत्रियाला तीन पत्नी असू शकतात.
अतीर्थगमनात्पुंसस्तीर्थे संगाहनात्स्त्रियाः
पुरुषाने तीर्थक्षेत्र सोडून इतरत्र जाऊ नये; स्त्रीने तीर्थक्षेत्री एकत्र येऊ नये.
यौगपद्ये तु तीर्थानां विवाहक्रमशो व्रजेत्
एकाच वेळी अनेक तीर्थक्षेत्रे असल्यास, विवाहाच्या क्रमाने त्यांना जावं.
ब्राह्मादिभिर्विवाहैस्तु संस्कृतौ तौ खगाधिप
ब्राह्मादी विवाहांनी दोघांचंही संस्कार होतो, हे पक्षीराज.
ब्राह्मो दैवस्तथार्षश्च प्राजापत्यः खगा धिप
ब्राह्म, दैव, आर्ष आणि प्राजापत्य हे विवाहप्रकार आहेत, हे पक्षीराज.
प्रशस्ताः क्षत्रियादीनां विप्रादीनां तु मानतः
हे विवाह क्षत्रियांसह इतरांसाठी प्रशंसनीय आहेत आणि ब्राह्मणांसह इतरांनी मान्य केलेले आहेत.
क्षत्रियस्यापि देया तु प्रतिग्रहविवर्जिता पावनं पुरुषाणां तु विवाहं परिचक्षते
क्षत्रियालाही पत्नी द्यावी, पण काहीही प्रतिदान न घेता. विवाह पुरुषांसाठी पावन मानला जातो.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे सप्तमीकल्पे ब्राह्मे पर्वणि सूर्यारुणसंवादे विवाहविधिवर्णनं नाम द्व्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणातील सप्तमी कल्पातील ब्राह्म पर्वात सूर्य आणि अरुण यांच्या संवादात, विवाहविधीचे वर्णन असलेला हा एकशे ब्याऐंशीवा अध्याय.
श्राद्धविधिकथावर्णनम् भास्कर उवाच भूतपित्रमरब्रह्ममनुष्याणां यथाविधि
श्राद्धविधीचे वर्णन भास्कर म्हणाले: सर्व जीव, पितर, देव आणि माणसांसाठी, ज्याप्रमाणे सांगितले आहे—
सदा सदान कृत्यानां फलार्थमपरे स्थिताः
इतर लोक नेहमीच फळासाठी कर्म करत असतात.
अतिथेः परितोषाय परिचर्या विधीयते
अतिथी संतुष्ट व्हावा म्हणून त्याची सेवा करावी.
तिस्रोष्टकास्तु कर्तव्या मध्यावर्ती चतुर्थिका
तीन अर्घ्ये द्यावीत, आणि चौथं मधल्या वेळी करावं.
प्रतिपदि क्रियते यत्तु चतुष्पार्वणमुच्यते
जे प्रतिपदेच्या दिवशी केलं जातं, त्याला चतु:पर्व म्हणतात.
नित्यं नैमित्तिकं काम्यं वृद्धिश्राद्धं सपिंडनम् कर्मांगं नवमं प्रोक्तं वैदिकं दशमं स्मृतम्
नित्य, नैमित्तिक, काम्य, वृद्धिश्राद्ध, सपिंडन, नववं कर्मांग, आणि दहवं वैदिक श्राद्ध असं सांगितलं आहे.
अनूरुरुवाच यदेतद्भवता प्रोक्तं श्राद्धं द्वादशधा विभो
अनूरू म्हणाले: प्रभो, आपण जे श्राद्ध बारा प्रकारचं सांगितलं—
नित्यं किमुच्यते श्राद्धं किं वा नैमित्तिकं भवेत्
नित्य श्राद्ध कोणतं म्हणतात आणि नैमित्तिक कोणतं असतं?
वैश्वदेवविहीनं तु अशक्तावुदकेन तु
वैश्वदेव न करता आलं नाही, तर ते पाण्याने करावं.
एकोद्दिष्टं तु यच्छ्राद्धं तन्नैमित्तिकमुच्यते 1.183.
एकाच व्यक्तीसाठी जे श्राद्ध केले जाते, त्याला नैमित्तिक असे म्हणतात.
कामयुक्तं हि तत्काम्यमभिप्रेतार्थसिद्धये
इच्छेसह जे केले जाते, ते काम्य श्राद्ध म्हणतात, कारण ते अपेक्षित फळ मिळवण्यासाठी असते.
वृद्धौ यत्क्रियते श्राद्धं वृद्धिश्राद्धं तदुच्यते
वाढीच्या वेळी जे श्राद्ध केले जाते, त्याला वृद्धिश्राद्ध असे म्हणतात.
गंधोदकतिलैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम्
सुगंधी पाणी आणि तीळ घालून चार पात्रे तयार करावीत.