हंसस्वरामेकवर्णां मधुपिंगललोचनाम्
हंसासारखा आवाज असलेली, एक अक्षरी नाव असलेली, मधासारख्या किंवा पिंगट डोळ्यांची—
दाराग्निहोत्रसंयोगं कुरुते योऽग्रजे स्थिते
मोठा भाऊ जिवंत असताना जो पत्नी आणि अग्निसंस्कार एकत्र करतो—
परिवित्तिः परिवेत्ता च यया स परिविद्यते
जो देतो, जो घेतो आणि जिच्यामुळे हे देणे होते—
क्लीबे देशांतरस्थे वा पतिते व्रजिते तथा
मोठा भाऊ नपुंसक असेल, दुसऱ्या देशात असेल, पतित झाला असेल किंवा निघून गेला असेल—
खंजवामनकुब्जेषु गद्गदेषु जडेषु च
पांगळ्या, ठेंगण्या, कुबड्या, तोतऱ्या किंवा मंदबुद्धी असणाऱ्यांमध्ये—
न श्राद्धं तु कनिष्ठस्य विकुलाय च कन्यका न मंत्राः कारणं तत्र न च कन्या वृता भवेत्
सर्वात लहान भावासाठी किंवा तुटलेल्या घरातील मुलीसाठी श्राद्ध होत नाही; तिथे मंत्र वापरले जात नाहीत आणि अशा मुलीची निवडही करू नये.
उद्वाहिता तु याकन्या न च प्राप्ता तु मैथुनम्
ज्या मुलीचे लग्न झाले आहे पण ती अजून मैथुनात सहभागी झालेली नाही—
समाक्षिप्य मतां कन्यां पिता त्वक्षतयोनिकाम् 1.182.
जिचे गर्भाशय अखंडित आहे, अशी मुलगी वडील परत मागू शकतात.
लक्षणं ब्रूहि चैतेषां समासात्तिमिरापह
हे सर्वांचे लक्षणे थोडक्यात सांग, अंधकार दूर करणाऱ्या.
अलंकृत्यार्हते दानं विवाहो ब्राह्म उच्यते
मुलगी सजवून, तिला योग्य दान देऊन जो विवाह होतो, त्याला ब्राह्म विवाह म्हणतात.
सह धर्मक्रियाहेतोर्दानं समयबंधनात्
धार्मिक कृत्यांसाठी, ठरलेल्या करारानुसार कन्येचे दान केले जाते.
प्रदानं यत्र कन्यायाः सहगोमिथुनेन तु
ज्या ठिकाणी कन्येचे दान गायींच्या जोडीसह केले जाते.
अंतर्वेद्यां समानीय कन्यां कनकमंडिताम्
सोनेरी दागिन्यांनी सजवलेली कन्या यज्ञमंडपात आणली जाते.
एते विवाहाश्चत्वारो धर्मकामार्थदायकाः
हे चार विवाह प्रकार धर्म, काम आणि संपत्ती देणारे आहेत.
चतुर्ष्वेतेषु दत्तायामुत्पन्नो यः सुतः स्त्रियाम्
या चार विवाहांपैकी कोणत्याही प्रकारे दिलेल्या स्त्रीला जो पुत्र होतो—
विविक्ते स्वयमन्योऽन्यं स्त्रीपुंसोर्यः समागमः
जेव्हा स्त्री-पुरुष एकमेकांच्या संमतीने एकांतात एकत्र येतात—
हत्वा च्छित्त्वा च भित्त्वा च क्रोशंतीं रुदतीं गृहात्
कोणी स्त्रीला मारून, जखमी करून किंवा रडणाऱ्या, ओरडणाऱ्या अवस्थेत तिच्या घरातून जबरदस्तीने घेऊन जातो—
शुल्कं प्रदाय कन्याया हरणं व्यसनादपि 1.182.
कन्येला किंमत देऊन, संकटामुळे किंवा जबरदस्तीने तिचे हरण केले जाते.
सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छति
जेव्हा कोणी स्त्री झोपलेली, मद्यपान केलेली किंवा निष्काळजी असताना गुप्तपणे तिच्याजवळ जातो—
एतान्सशुल्कान्सामान्यान्विवाहांश्चतुरो विदुः
या चार विवाह प्रकारांना, जेथे कन्येला किंमत दिली जाते, सामान्य विवाह मानले जाते.
प्राप्ते पूर्वविवाहे तु विधिर्वैवाहिकः शिवः
पूर्वी विवाह झालेला असल्यास, विवाहाची योग्य प्रक्रिया पूर्ण झालेली मानली जाते.
दोषवत्याः प्रदाने तु दातुः षण्णवतिर्दमः
दोष असलेल्या स्त्रीचे दान केल्यास, देणाऱ्याला छप्पन्न नव्वद नाण्यांचा दंड भरावा लागतो.
मोक्षोपवर्तनं द्वेषः स्त्रीधनस्य निवर्तनम्
वियोग, वैर आणि स्त्रीधनाची परतफेड होते.
परस्परस्य संबंधान्मोक्षः स्त्रीपुंसयोः स्मृतः
स्त्री-पुरुषांच्या नात्याचा संप म्हणजेच त्यांचा वियोग समजला जातो.
बाधते चेत्पतिर्भार्यां स तु द्वेष इति स्मृतः
पती जर पत्नीला त्रास देतो, तर ते वैर मानले जाते.
भोक्तृस्तु स्वयमेवेदं प्रतिज्ञाहननं भवेत्
पण पतीने स्वतःच तिचा उपभोग घेतला, तर ते करारभंग समजले जाते.
आपत्तिसमये जाते स्त्रीधनं भोक्तुमर्हति
संकटाच्या वेळी पतीला स्त्रीधनाचा उपयोग करण्याची परवानगी असते.
जायन्ते यदि नो पुत्रास्तस्यां यत्ने महत्यपि 1.182.
खूप प्रयत्न करूनही जर तिला पुत्र होत नाहीत—
पुत्रलाभात्परं लोके नास्ति हि प्रसवार्थिनः समस्तास्तोषयित्वार्थैः सूर्योढां परमां वरेत्
संतती मिळवू इच्छिणाऱ्यांसाठी या जगात पुत्रप्राप्तीपेक्षा मोठं काहीच नाही. सर्वांना योग्य दान देऊन, सूर्योदयाच्या वेळी उत्तम वधू निवडावी.
एका शूद्रस्य वैश्यस्य द्वे तिस्रः क्षत्रियस्य तु
शूद्राला एकच पत्नी, वैश्याला दोन, आणि क्षत्रियाला तीन पत्नी असू शकतात.