तस्मादव्यञ्जनोपेतामरजस्कपयोधराम्
म्हणूनच, जिच्यात दुय्यम लक्षणे नाहीत, जी ऋतुमती नाही आणि जिचे स्तन नाहीत, अशा कन्येपासून—
अन्नं तस्य न भोक्तव्यं वृथा पाको हि स स्मृतः
तिचे अन्न खाऊ नये; कारण ते व्यर्थ शिजवलेले मानले जाते.
प्राणायामं त्रिरभ्यस्य घृतं प्राश्य विशुद्ध्यति कृत्वा तस्यां समुत्सर्गमतिकृच्छ्रो विशोधनम्
तीनदा श्वासावर नियंत्रण करून, तूप घेतल्यावर मन आणि शरीर शुद्ध होतात; हे केल्यावर जे त्याग करायचा असतो, तो फार कठीण शुद्धीचा प्रकार आहे.
उद्वाहयेत्सगोत्रां च तनयां मातुलस्य च
आपल्या कुळातील मुलीशी किंवा मामा-मावशीच्या मुलीशी विवाह करता येतो.
असपिण्डा तु या मातुरसगोत्रा च या पितुः
आईच्या बाजूने जी एकाच पिंडाची नाही, आणि वडिलांच्या बाजूने जी एकाच कुळाची नाही—
अरुण उवाच दारकर्म किमुक्तं वै यदुक्तं भवता इदम्
अरुण म्हणाले: विवाहाच्या विधीबद्दल काय सांगितले आहे, आणि तुम्ही येथे नेमके काय सांगितले?
तदुक्तं दारकर्मेति द्वाभ्यां योगात्तु मैथुने
जे सांगितले आहे ते विवाहविधीच आहे; दोन जणांच्या संगमातून, मैथुनाने तो पूर्ण होतो.
नोद्वहेत्कपिलां कन्यां नाधिकांगीं न रोगिणीम् 1.182.
कपिला केस असलेली, शरीरात जास्त अवयव असलेली किंवा आजारी असलेली मुलगी निवडू नये.
ऋक्षवृक्षनदीनाम्नीं नान्यपर्वतनामिकाम्
नक्षत्र, झाड, नदी किंवा दुसऱ्या डोंगरावरून नाव असलेली मुलगीही निवडू नये.
यस्यास्तु न भवेद्भ्राता न विज्ञायेत वै पिता
जिचा भाऊ नाही किंवा वडील कोण आहेत हे माहीत नाही—
हंसस्वरामेकवर्णां मधुपिंगललोचनाम्
हंसासारखा आवाज असलेली, एक अक्षरी नाव असलेली, मधासारख्या किंवा पिंगट डोळ्यांची—
दाराग्निहोत्रसंयोगं कुरुते योऽग्रजे स्थिते
मोठा भाऊ जिवंत असताना जो पत्नी आणि अग्निसंस्कार एकत्र करतो—
परिवित्तिः परिवेत्ता च यया स परिविद्यते
जो देतो, जो घेतो आणि जिच्यामुळे हे देणे होते—
क्लीबे देशांतरस्थे वा पतिते व्रजिते तथा
मोठा भाऊ नपुंसक असेल, दुसऱ्या देशात असेल, पतित झाला असेल किंवा निघून गेला असेल—
खंजवामनकुब्जेषु गद्गदेषु जडेषु च
पांगळ्या, ठेंगण्या, कुबड्या, तोतऱ्या किंवा मंदबुद्धी असणाऱ्यांमध्ये—
न श्राद्धं तु कनिष्ठस्य विकुलाय च कन्यका न मंत्राः कारणं तत्र न च कन्या वृता भवेत्
सर्वात लहान भावासाठी किंवा तुटलेल्या घरातील मुलीसाठी श्राद्ध होत नाही; तिथे मंत्र वापरले जात नाहीत आणि अशा मुलीची निवडही करू नये.
उद्वाहिता तु याकन्या न च प्राप्ता तु मैथुनम्
ज्या मुलीचे लग्न झाले आहे पण ती अजून मैथुनात सहभागी झालेली नाही—
समाक्षिप्य मतां कन्यां पिता त्वक्षतयोनिकाम् 1.182.
जिचे गर्भाशय अखंडित आहे, अशी मुलगी वडील परत मागू शकतात.
लक्षणं ब्रूहि चैतेषां समासात्तिमिरापह
हे सर्वांचे लक्षणे थोडक्यात सांग, अंधकार दूर करणाऱ्या.
अलंकृत्यार्हते दानं विवाहो ब्राह्म उच्यते
मुलगी सजवून, तिला योग्य दान देऊन जो विवाह होतो, त्याला ब्राह्म विवाह म्हणतात.
सह धर्मक्रियाहेतोर्दानं समयबंधनात्
धार्मिक कृत्यांसाठी, ठरलेल्या करारानुसार कन्येचे दान केले जाते.
प्रदानं यत्र कन्यायाः सहगोमिथुनेन तु
ज्या ठिकाणी कन्येचे दान गायींच्या जोडीसह केले जाते.
अंतर्वेद्यां समानीय कन्यां कनकमंडिताम्
सोनेरी दागिन्यांनी सजवलेली कन्या यज्ञमंडपात आणली जाते.
एते विवाहाश्चत्वारो धर्मकामार्थदायकाः
हे चार विवाह प्रकार धर्म, काम आणि संपत्ती देणारे आहेत.
चतुर्ष्वेतेषु दत्तायामुत्पन्नो यः सुतः स्त्रियाम्
या चार विवाहांपैकी कोणत्याही प्रकारे दिलेल्या स्त्रीला जो पुत्र होतो—
विविक्ते स्वयमन्योऽन्यं स्त्रीपुंसोर्यः समागमः
जेव्हा स्त्री-पुरुष एकमेकांच्या संमतीने एकांतात एकत्र येतात—
हत्वा च्छित्त्वा च भित्त्वा च क्रोशंतीं रुदतीं गृहात्
कोणी स्त्रीला मारून, जखमी करून किंवा रडणाऱ्या, ओरडणाऱ्या अवस्थेत तिच्या घरातून जबरदस्तीने घेऊन जातो—
शुल्कं प्रदाय कन्याया हरणं व्यसनादपि 1.182.
कन्येला किंमत देऊन, संकटामुळे किंवा जबरदस्तीने तिचे हरण केले जाते.
सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छति
जेव्हा कोणी स्त्री झोपलेली, मद्यपान केलेली किंवा निष्काळजी असताना गुप्तपणे तिच्याजवळ जातो—
एतान्सशुल्कान्सामान्यान्विवाहांश्चतुरो विदुः
या चार विवाह प्रकारांना, जेथे कन्येला किंमत दिली जाते, सामान्य विवाह मानले जाते.