कामांधश्चंडिकां प्राह जगन्मातः सनातनि
वासनेने आंधळा होऊन त्याने चंडिकेला, सनातनी जगज्जननीला, बोलले.
जातियोग्या ममैवास्ति रजकस्य सुता शुभा
माझ्यासाठी योग्य अशी एक मुलगी आहे, ती म्हणजे धोब्याची शुभ कन्या.
मोहयित्वा च पितरं तस्याः पाणिग्रहः कृतः
तिच्या वडिलांना मोहात पाडून त्याने तिच्याशी विवाह केला.
भुक्त्वा स विविधं भोगं तया सार्द्धं सुखप्रदम् 3.2.6.
त्याने तिच्यासोबत वेगवेगळे सुखद अनुभव उपभोगले.
काशिदासस्तु तच्छ्रुत्वा स्नेहेन त्वरितोऽगमत्
हे ऐकून, काशीदास प्रेमाने आणि घाईने गेला.
अर्पयित्वा शिरो देव्यै देवीरूपत्वमागता
देवीला आपले डोके अर्पण करून तो देवीचे रूप मिळवला.
वरं वरयतामद्य यो यः कामो ह्यभीप्सितः
आज जो कोणी इच्छा करतो, तो हव्या असलेल्या वराची मागणी कर.
कामांगी सा तु तां प्राह स्वपतिं मां समर्पय
कामेच्छेने भरलेल्या त्या स्त्रीने तिला सांगितले, 'माझे पतीला मला समर्पित कर.'
मित्रांगं सुन्दरं मह्यं देहि मातर्नमोनमः यथाकामं दत्तवती वरं दारसुरूपिणी
आई, तुला नमस्कार. मला सुंदर आणि मनाला आनंद देणारा सोबती दे, जसा तू पूर्वी माझ्या इच्छेनुसार मला देखणी पत्नी दिलीस.
किं कृतं च तया देव्या तेषामर्थे वदस्व मे
त्या देवीने त्यांच्या भल्यासाठी काय केलं, ते मला सांग.
कपालमुत्तमं देहे तया च्छिन्नं द्वयोस्तदा
त्या वेळी तिने त्या दोघांचं उत्तम कपाळ वेगळं केलं.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे प्रतिसर्गपर्वणि चतुर्युगखण्डापरपर्याये कलियुगीयेतिहाससमुच्चये षष्ठोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणातील प्रतिसर्ग पर्वाच्या चतु:युगखंडातील कलियुगाच्या इतिहासातील सहावा अध्याय इथे संपतो.
सूत उवाच तस्मिन्काले स वैतालो भृगुवर्यः प्रसन्नधीः
सूतम्हणाले: त्या वेळी वैताल नावाचा भृगुवंशीय श्रेष्ठ ऋषी शांतचित्ताने तिथे उपस्थित होता.
चंपापुरी च विख्याता चम्पकेशो महीपतिः
चंपापुरी नावाचं एक प्रसिद्ध नगर होतं, तिथे चंपकेश नावाचा राजा राज्य करत होता.
त्रिलोकसुंदरी नाम कन्या तस्यामजायत
त्याला त्रिलोकसुंदरी नावाची कन्या झाली.
मृगाक्षी कोकिलरवा कोमलांगी महोत्तमा
ती हरिणासारख्या डोळ्यांची, कोकिळेसारख्या मधुर आवाजाची, नाजूक अंगाची आणि अत्यंत उत्तम होती.
तस्याः स्वयंवरो जातो नृपा बहुविधास्तदा
तिचा स्वयंवर झाला आणि तिथे अनेक राजे जमले.
इन्द्रो यमः कुबेरश्च वरुणो विबुधोत्तमः
इंद्र, यम, कुबेर आणि वरुण हे देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेले तिथे आले होते.
चंपकेशमिदं प्राह शृणु राजन्वचो मम इन्द्रदत्तं च मां विद्धि स्वसुतां मे समर्पय
त्यांनी चंपकेशाला सांगितलं: 'राजा, माझं बोलणं ऐक. मी इंद्राचा वर आहे, म्हणून तुझी कन्या मला दे.'
द्वितीयस्तु तदा प्राह धर्मदत्तं मनोरमम्
दुसऱ्याने मग सांगितलं: 'तुझी सुंदर कन्या धर्मदत्ताला दे.'
तृतीयश्चाह भो राजन्धनपालाय शोभिने मह्यं च स्वसुतां शीघ्रं समर्पय सुखी भव
तिसऱ्याने सांगितलं: 'राजा, तुझी कन्या धनपाल या तेजस्वी पुरुषाला लगेच दे आणि आनंदी रहा.'
चतुर्थश्चाह भो राजन्सर्वकलासु कोविदः ।। 3.2.7.
चौथ्याने सांगितलं: 'राजा, तू सर्व कलांमध्ये निपुण आहेस—'
पुण्यार्थमेकरत्नं च होमार्थं द्वितियं वसु
पुण्यसाठी एक रत्न, यज्ञासाठी दुसरं धन—
शेषं सुभोजनार्थं च रत्नं नित्यं मयाहृतम्
उरलेली रत्नं मी नेहमी उत्तम भोजनासाठी आणली आहेत.
इति श्रुत्वा वचस्तेषां मोहितो नृपतिस्तदा
त्यांचं बोलणं ऐकून राजा गोंधळून गेला.
सा देवी तु वचः श्रुत्वा व्रीडिता दैवमोहिता
ती देवी हे शब्द ऐकून लाजली आणि दैवाच्या प्रभावाने गोंधळली.
इत्युक्त्वा स तु वैतालो विहस्योवाच भूपतिम्
असं सांगून त्या वेताळाने हसत राजाला म्हटलं.
धर्मदत्ताय सा कन्या योग्या भवति रूपिणी
ती सुंदर मुलगी धर्मदत्तासाठी योग्य आहे.
सर्वशास्त्रेषु निपुणः स द्विजो वर्णतः स्मृतः
तो सगळ्या शास्त्रात निपुण आहे आणि जातीने ब्राह्मण म्हणून ओळखला जातो.
कलाज्ञः स तु शूद्रो हि धनुर्वेदी स भूपतिः अतो विवाहिता बाला धर्मदत्ताय शीलिने
तो कला जाणणारा असला तरी शूद्र आहे; तो धनुर्विद्येत पारंगत असून राजा आहे; म्हणून ती मुलगी सद्गुणी धर्मदत्ताला दिली.